kapat
30.08.2003
YAZARLAR
ATV
EKONOMI
limasollu
TURKIYE
DUNYA
POLITIKA
SPOR
MEDYA
SERI ILANLAR
METEO
TRAFIK
SANS&OYUN
ACIL TEL

GREENCARD

Sii lidere suikast

Bekir el Hekim... Irak'taki 12 milyon Sii'nin lideri, Necef'teki Hz. Ali Camii'nden cikarken bombali saldiriya ugradi. Olayda Bekir el Hekim'le birlikte 82 kisi oldu, 100 kisi yaralandi

Savasin bittigi aciklanan 1 Mayis'tan bu yana duzenin saglanamadigi Irak'ta dun yasanan bir saldiri, barisin bu topraklara daha uzun sure ugramayacaginin sinyali gibi oldu. 24 milyon nufuslu ulkedeki 16 milyonluk Sii mezhebinin en buyuk grubunun lideri Muhammed Bekir el Hekim, dun Hz. Ali Camii ve turbesinden cikarken bomba yuklu araclarin saldirisina ugradi. El Hekim'le birlikte 82 kisi oldu, 100 kisi de agir yaralandi. Cuma namazinin hemen ardindan meydana gelen saldiri, Irak'taki tum etnik ve dini gruplari teyakkuza gecirdi. Amerika'nin tansiyonu dusurmek icin kente temsilci gonderme karari almasina neden olan olay soyle gerceklesti

KAPI CEMAATIN USTUNE DUSTU
Irak Islam Devrimi Yuksek Konseyi (IIDYK) lideri Hekim, yandaslariyla birlikte Cuma namazini kilmak icin Hz. Ali Camii'ne geldi. Namaz sonrasi cemaate hutbe okudu. Hutbenin ardindan Hekim camiden cikti. Otomobiline yoneldi. Ancak yolda park etmis 2 arac buyuk bir gurultuyle infilak etti. El Hekim olay yerinde hayatini kaybetti. Bombanin siddetiyle caminin giris kapisi, cemaatin uzerine dustu. 9 Sii, kapinin altinda kalarak can verirken bircok kisi de birbirlerini ezerek yaralandi. CNN muhabirine gore, caminin karsisindaki lokanta da harabeye dondu.

BEDIR TUGAYLARI ATAKTA
16 milyon Sii'den 12 milyonunu temsil eden Hekim'in olum haberini ilk olarak IIDYK yetkilisi Muhsin Hekim yapti. El Hekim'in yegeni olan Muhsin Hekim, "O, artik sehit oldu" ifadesini kullandi. Olum haberinin ardindan Necef'teki Siiler sokaga dokuldu. IIDYK'nin silahli kanadi Bedir Tugaylari'na bagli bir kamyon dolusu silahli militan Bagdat'tan Necef'e dogru yola cikti. Bedir Tugaylari'nin saldiri duzenleyebilecegi, ancak hedeflerin bilinmedigi belirtiliyor. ABD, endise uyandiran bu gelisme uzerine Sii liderlerle hemen temasa gecti. Irak Ulusal Kongresi lideri Ahmed Celebi, Amerikan guclerini bolgedeki guvenligi saglayamamakla sucladi.

EL HEKIM KIMDIR?

Asiri uctaki Islam'a karsi Irak'in Humeynisi'ydi...
Muhammed Bekir el Hekim (64), 12 milyon Siiyi Irak Islam Devrimi Yuksek Konseyi (IIDYK) lideriydi. Necef'te dogup buyudu ve egitim gordu. 1970'lerde muhalif bir lider olarak donemin Irak yonetimiyle ters dusunce hapse atildi, iskence gordu. 1980'de Iran'a surgune gitti. Buradan 10-15 bin adami oldugu tahmin edilen Bedir Tugayi adli silahli Sii grubu yonetti. Mayis'ta Necef'e buyuk bir zafer edasiyla dondu. Iran baglantilarina ragmen Irak'ta modern Islamci bir yonetim istedigin soyluyordu. En kisa surede bagimsiz secim yapilmasi gerektigini de savunuyordu. "Asiri uclarda bir Islam istemiyoruz. Bagimsiz, ozgur ve adil bir Islam yonetimi istiyoruz" diyen Sii liderin ABD yonetimiyle de diyalogu iyi degildi. "Irak'in Humeyni'si" olarak aniliyordu. Peygamber soyundan geldigini soyleyerek siyah sarik takiyordu. 23 yilda 7 suikast girisimi atlatan Hekim 40 kitap yazdi.

Amcasi, gecen Pazar gunku saldirida yaralandi
Oldurulen Sii lider el Hekim'in amcasi Ayatullah Muhammed Said el Hekim de gectigimiz Pazar gunu suikaste ugradi. Amca Hekim'in Necef'teki ofisine duzenlenen saldirida 3 korumasi oldu, 10 kisi yaralandi. Said el Hekim ise yarali olarak kurtuldu. IIDYK uyelerinin bir kismi suikast girisimini el Hekimler'in "rakibi" es Sadr Ailesi'nden bir baska Sii lider Muktada es Sadr'in duzenlettigini one surmustu. Bekir el Hekim Iran'daki surgunden dondukten sonra "rakip" es Sadr destekcileri ailenin 1999'da oldurulen babasi Muhammed Sadik es Sadr'in posterleriyle Necef sokaklarinda yuruyus duzenlemisti. Bekir el Hekim'in kardesi Seyid Hekim de Saddam'in ajanlari tarafindan 1998'de Sudan'da olduruldu.

Suikasti kim, neden duzenlemis olabilir?

Saddamcilar
Devrik lider, El Hekim Ailesi'nden 65 kisiyi oldurmustu. El Hekim'in kardesi Abdulaziz ile Ahmet Celebi, "Suclu Saddamci Baascilar" dedi.

Es Sadr'cilar
El Hekimler, 16 milyon Sii nufusun en buyuk temsilcisi. Muktada es-Sadr ise en buyuk Sii rakibi. Sadr'cilar suikast iddiasini hemen yalanladi.

Iran
Oldurulen Bekir El Hekim, 23 yil Iran'da surgun hayati yasadi. Iran'la baglarini kopartmak istemesi bazi kesimleri rahatsiz etmis olabilir.

Sadr Ailesi'yle olan kavga 1968'e dayaniyor
Suikast sonrasi gozler Irak'taki iki guclu Sii ailesine, Hekim ve Sadr'lara cevrildi. Irak'ta Siiligi dini bir hareketten cikarip siyasi harekete ceviren kisi 1968'de Muhsin el Hakim oldu. Dava Partisi adi altinda yuruttugu Sii siyasi hareketinin liderligini 1970'lerde Muhammed Bekir es Sadr aldi. Ancak Baas Partisi 1981'de es Sadr'i oldurunce yonetim el Hekim Ailesi'nden Bekir el Hakim'e gecti. 1983'e kadar iki aile arasinda rekabet yasanmadan siyasi yonetim karsilikli devralinarak yurutuldu. Ancak Bekir el Hekim, Iran'in destegiyle Devrim Yuksek Konseyi'ni kurunca dini liderligi sadece kendi ailesi icinde sinirlandirmak istedi. Aileler arasinda dini ve siyasi bir rekabet dogdu. Sadrlar'i simdi Muktada es Sadr temsil ediyor. (Stratejik Analiz)

Siiler'in en kutsal iki kenti: Kerbela ve Necef
Irak'in Necef ve Kerbela kentleri, Siiler icin en kutsal iki yer. Islam ve Sii teolojisini ogreten bircok onemli merkez bu iki kentte bulunuyor. 1991'de Siiler Saddam yonetimine karsi ayaklanmis, bircok dini liderleri bu donem icinde oldurulmustu. Kerbela, Hz. Muhammed'in torunu Huseyin'in sehit edildigi kent. Sii mezhebini kuran kisi olan babasi Ali'nin turbesi ise Necef kentinde. Necef ve Kerbela'nin ekonomisini Iran ve Hindistan'dan gelen hacilar olusturuyor. Siiler arasinda Amerika yanlisi ve karsiti olanlar da var.

SIILER SIMDI NE YAPABILIR?
* 24 milyonluk Irak'taki en buyuk korku 16 milyon Sii'nin ayaklanmasi. ABD'nin tansiyonu azaltmak icin Necef ve Kerbala'ya temsilci gonderecegi soyleniyor.

* El Hekim Ailesi ve yandaslari, Saddam yanlisi ya da eski Baascilar'a karsi bir katliam yolu secebilir. Saddam'in dogum yeri Tikrit, Siiler'in hedefi olabilir.


Haberleri gazete sayfasi goruntusunde okumak icin
SABAH e-Medya"ya tiklayin

<< Geri don Yaziciya yolla Favorilere Ekle Ana Sayfa Yap
Destek Paketi
Sari Sayfalar
GreenCard


Sizinkiler
TEMA

Copyright © 2003, MERKEZ GAZETE DERGI BASIM YAYINCILIK SANAYI VE TICARET A.S. - Tum haklari saklidir