|
 |
|
Åžii lidere suikast
Bekir el Hekim... Irak'taki 12 milyon Şii'nin lideri, Necef'teki Hz. Ali Camii'nden çıkarken bombalı saldırıya uğradı. Olayda Bekir el Hekim'le birlikte 82 kişi öldü, 100 kişi yaralandı
Savaşın bittiği açıklanan 1 Mayıs'tan bu yana düzenin sağlanamadığı Irak'ta dün yaşanan bir saldırı, barışın bu topraklara daha uzun süre uğramayacağının sinyali gibi oldu. 24 milyon nüfuslu ülkedeki 16 milyonluk Şii mezhebinin en büyük grubunun lideri Muhammed Bekir el Hekim, dün Hz. Ali Camii ve türbesinden çıkarken bomba yüklü araçların saldırısına uğradı. El Hekim'le birlikte 82 kişi öldü, 100 kişi de ağır yaralandı. Cuma namazının hemen ardından meydana gelen saldırı, Irak'taki tüm etnik ve dini grupları teyakkuza geçirdi. Amerika'nın tansiyonu düşürmek için kente temsilci gönderme kararı almasına neden olan olay şöyle gerçekleşti
KAPI CEMAATİN ÜSTÜNE DÜŞTÜ
Irak İslam Devrimi Yüksek Konseyi (IİDYK) lideri Hekim, yandaşlarıyla birlikte Cuma namazını kılmak için Hz. Ali Camii'ne geldi. Namaz sonrası cemaate hutbe okudu. Hutbenin ardından Hekim camiden çıktı. Otomobiline yöneldi. Ancak yolda park etmiş 2 araç büyük bir gürültüyle infilak etti. El Hekim olay yerinde hayatını kaybetti. Bombanın şiddetiyle caminin giriş kapısı, cemaatin üzerine düştü. 9 Şii, kapının altında kalarak can verirken birçok kişi de birbirlerini ezerek yaralandı. CNN muhabirine göre, caminin karşısındaki lokanta da harabeye döndü.
BEDÄ°R TUGAYLARI ATAKTA
16 milyon Şii'den 12 milyonunu temsil eden Hekim'in ölüm haberini ilk olarak IİDYK yetkilisi Muhsin Hekim yaptı. El Hekim'in yeğeni olan Muhsin Hekim, "O, artık şehit oldu" ifadesini kullandı. Ölüm haberinin ardından Necef'teki Şiiler sokağa döküldü. IİDYK'nin silahlı kanadı Bedir Tugayları'na bağlı bir kamyon dolusu silahlı militan Bağdat'tan Necef'e doğru yola çıktı. Bedir Tugayları'nın saldırı düzenleyebileceği, ancak hedeflerin bilinmediği belirtiliyor. ABD, endişe uyandıran bu gelişme üzerine Şii liderlerle hemen temasa geçti. Irak Ulusal Kongresi lideri Ahmed Çelebi, Amerikan güçlerini bölgedeki güvenliği sağlayamamakla suçladı.
EL HEKÄ°M KÄ°MDÄ°R?
Aşırı uçtaki İslam'a karşı Irak'ın Humeynisi'ydi...
Muhammed Bekir el Hekim (64), 12 milyon Şiiyi Irak İslam Devrimi Yüksek Konseyi (IİDYK) lideriydi. Necef'te doğup büyüdü ve eğitim gördü. 1970'lerde muhalif bir lider olarak dönemin Irak yönetimiyle ters düşünce hapse atıldı, işkence gördü. 1980'de İran'a sürgüne gitti. Buradan 10-15 bin adamı olduğu tahmin edilen Bedir Tugayı adlı silahlı Şii grubu yönetti. Mayıs'ta Necef'e büyük bir zafer edasıyla döndü. İran bağlantılarına rağmen Irak'ta modern İslamcı bir yönetim istediğin söylüyordu. En kısa sürede bağımsız seçim yapılması gerektiğini de savunuyordu. "Aşırı uçlarda bir İslam istemiyoruz. Bağımsız, özgür ve adil bir İslam yönetimi istiyoruz" diyen Şii liderin ABD yönetimiyle de diyaloğu iyi değildi. "Irak'ın Humeyni'si" olarak anılıyordu. Peygamber soyundan geldiğini söyleyerek siyah sarık takıyordu. 23 yılda 7 suikast girişimi atlatan Hekim 40 kitap yazdı.
Amcası, geçen Pazar günkü saldırıda yaralandı
Öldürülen Şii lider el Hekim'in amcası Ayatullah Muhammed Said el Hekim de geçtiğimiz Pazar günü suikaste uğradı. Amca Hekim'in Necef'teki ofisine düzenlenen saldırıda 3 koruması öldü, 10 kişi yaralandı. Said el Hekim ise yaralı olarak kurtuldu. IİDYK üyelerinin bir kısmı suikast girişimini el Hekimler'in "rakibi" es Sadr Ailesi'nden bir başka Şii lider Muktada es Sadr'ın düzenlettiğini öne sürmüştü. Bekir el Hekim İran'daki sürgünden döndükten sonra "rakip" es Sadr destekçileri ailenin 1999'da öldürülen babası Muhammed Sadık es Sadr'ın posterleriyle Necef sokaklarında yürüyüş düzenlemişti. Bekir el Hekim'in kardeşi Seyid Hekim de Saddam'ın ajanları tarafından 1998'de Sudan'da öldürüldü.
Suikasti kim, neden düzenlemiş olabilir?
Saddamcılar
Devrik lider, El Hekim Ailesi'nden 65 kişiyi öldürmüştü. El Hekim'in kardeşi Abdülaziz ile Ahmet Çelebi, "Suçlu Saddamcı Baasçılar" dedi.
Es Sadr'cılar
El Hekimler, 16 milyon Şii nüfusun en büyük temsilcisi. Muktada es-Sadr ise en büyük Şii rakibi. Sadr'cılar suikast iddiasını hemen yalanladı.
Ä°ran
Öldürülen Bekir El Hekim, 23 yıl İran'da sürgün hayatı yaşadı. İran'la bağlarını kopartmak istemesi bazı kesimleri rahatsız etmiş olabilir.
Sadr Ailesi'yle olan kavga 1968'e dayanıyor
Suikast sonrası gözler Irak'taki iki güçlü Şii ailesine, Hekim ve Sadr'lara çevrildi. Irak'ta Şiiliği dini bir hareketten çıkarıp siyasi harekete çeviren kişi 1968'de Muhsin el Hakim oldu. Dava Partisi adı altında yürüttüğü Şii siyasi hareketinin liderliğini 1970'lerde Muhammed Bekir es Sadr aldı. Ancak Baas Partisi 1981'de es Sadr'ı öldürünce yönetim el Hekim Ailesi'nden Bekir el Hakim'e geçti. 1983'e kadar iki aile arasında rekabet yaşanmadan siyasi yönetim karşılıklı devralınarak yürütüldü. Ancak Bekir el Hekim, İran'ın desteğiyle Devrim Yüksek Konseyi'ni kurunca dini liderliği sadece kendi ailesi içinde sınırlandırmak istedi. Aileler arasında dini ve siyasi bir rekabet doğdu. Sadrlar'ı şimdi Muktada es Sadr temsil ediyor. (Stratejik Analiz)
Åžiiler'in en kutsal iki kenti: Kerbela ve Necef
Irak'ın Necef ve Kerbela kentleri, Şiiler için en kutsal iki yer. İslam ve Şii teolojisini öğreten birçok önemli merkez bu iki kentte bulunuyor. 1991'de Şiiler Saddam yönetimine karşı ayaklanmış, birçok dini liderleri bu dönem içinde öldürülmüştü. Kerbela, Hz. Muhammed'in torunu Hüseyin'in şehit edildiği kent. Şii mezhebini kuran kişi olan babası Ali'nin türbesi ise Necef kentinde. Necef ve Kerbela'nın ekonomisini İran ve Hindistan'dan gelen hacılar oluşturuyor. Şiiler arasında Amerika yanlısı ve karşıtı olanlar da var.
ŞİİLER ŞİMDİ NE YAPABİLİR?
* 24 milyonluk Irak'taki en büyük korku 16 milyon Şii'nin ayaklanması. ABD'nin tansiyonu azaltmak için Necef ve Kerbala'ya temsilci göndereceği söyleniyor.
* El Hekim Ailesi ve yandaşları, Saddam yanlısı ya da eski Baasçılar'a karşı bir katliam yolu seçebilir. Saddam'ın doğum yeri Tikrit, Şiiler'in hedefi olabilir.
Haberleri gazete sayfası görüntüsünde okumak için
SABAH e-Medya"ya
tıklayın
|
|
|
|
