|
 |
|
EMRE AKÖZ
Onlar yanlış biliyor
Sevgili okurlar... Çoğunuzun "Bu adam da tavlaya taktı, başka bir şey yazmıyor" dediğini duyar gibiyim. Haklısınız. Ama ben de haklıyım!
Çünkü daha önce de aynı şey F-Q klavye tartışmasında oldu. Ortalama Türkiye vatandaşı fazla düşünmez. Önüne ne koyarlarsa eyvallah der. "Yahu eskiden bu klavyeler F idi, şimdi niye Q oldu" diye sormaz. Bu tip kaygılar duymadığı için de yerli ve yabancı tüccarlar ve de tüccar zihniyetliler tarafından kolayca aldatılır. Kültürünün, dilinin içine edilir.
Bu sorgulamama tavrının bir başka uzantısı da şu Ortalama Türk 'yaptığı şeyi' bildiğini sanır. İşte tavla konusu da bu yüzden önemli. Birisi çıkıp "Tavla şans oyunudur" der, öteki de (eh zar sallamış ya) kendini bazen şanslı, bazen şanssız bulur ve buradan hareketle tavlayı şanstan ibaret bir oyun sanır.
Asaf Hoca yanılıyor
Bu tavla tartışması çıktığından beri sürüyle mesaj alıyorum. Örneğin birisi demiş ki "Siz yanlış biliyorsunuz, tavlada çift (örneğin 6-6) gelme olasılığı 18'de 1'dir (1/18)." Bir başkası da diyor ki Çift gelme olasılığı 21'de 1'dir (1/21).
Vatan yazarı, ekonomi profesörü Asaf Savaş Akat dahi yanlış hesap yapmış (ki aynı hataya ben de düşmüştüm) o da tüm zarların (6-6 ya da 4-3) gelme olasılığının 1/21 olduğunu sanıyor.
Hepsi yanlış. Doğrusunu tekrar yazıyorum
Niye zar tutarlar?
İki zar aynı anda atıldığında... Çiftler hariç herhangi bir zarın (3-2, 2-1 vb.) gelme olasılığı 36'da 2'dir (2/36 yani 1/18). Çünkü örneğin 4-3 ile 3-4 aynı zar sayılır. Buna karşılık çift gelme olasılığı 1/36'dır. (Yandaki tabloya bakarsanız niye böyle olduğunu görürsünüz.)
İşte bu yüzden... Olasılıkları azaltmak için... Zar tutan hilebaz tavlacılar... Örneğin 6-6 atmak istiyorlarsa... Zarlardan birini 'koyarlar' (yani el becerisiyle 6'yı hemen önlerine bırakırlar)... Böyle yaptıklarında aslında tek zar atmış olurlar... O tek zarda 6'yı bulma olasılığı 1/6'dır. Nerede 36'da bir şans, nerede 6'da bir şans!..
Gelelim "Tavla şans oyunu değildir, olsa olsa şans yönetimidir" iddiama.
Dün Radikal Yayın Yönetmeni İsmet Berkan aradı. Berkan bilime, matematiğe ve mantık problemlerine çok meraklıdır. Hatta bazı pazar yazılarını bu konulara ayırır.
Özetle şöyle dedi "Tavla çok basit bir oyun olduğu için ardındaki sistemi anlamıyorlar. Mesele aynı zarın tekrar gelme olasılığı değil ki... Batı'da çok çeşitli tavla turnuvaları yapılıyor. Mesela 15 tahtanın başına 30 kişi sıralanıyor. Zarı ise bir başka kişi (mesela bir hakem) atıyor. Herkes o zara göre oynuyor. Sonuçta ortaya bambaşka oyunlar çıkıyor. Kimini beyazlar, kimini siyahlar kazanıyor. Eğer olay şanstan ibaret olsaydı, hep bir taraf kazanırdı."
Şansınızı hesaplayalım
Berkan ayrıca dergi ve gazetelerdeki tavla köşelerini de hatırlattı. Bu köşelerde belli bir pozisyon, bir de zar verilir ve sorulur 'En iyi hamle hangisi?' Bu tip köşeler bizde ilgi görmez, çünkü her Türk tavlayı bildiğini sanır ama uluslararası turnuvalarda hepsi nal toplar.
Ben de Berkan'a, 'Snowie' adlı tavla programından söz ettim. Bu 'Snowie'yi iyice geliştirmişler. Oyunu bilgisayara veriyorsunuz ya da bilgisayara karşı oynuyorsunuz. Mübarek sadece iyi oynayıp oynamadığınızı ve oyun gücünüzü değerlendirmekle kalmıyor... Şans katsayınızı da saptıyor! Yani oyunu kazanırken ya da kaybederken size gelen zarların değer hesabını da yapıyor. Sonuç Şans katsayınız düşük olmasına rağmen iyi oynadığınız için kazandığınız ortaya çıkabiliyor. (ya da tam tersi).
Deniz Gökçe'ye öneri
Gelelim bir başka ekonomi profesörü olan Deniz Gökçe'nin sorununa. Hoca, Mehmet Barlas ile tavla oynamış ve kaybetmiş. Diyor ki "Barlas tavla tatavasını iyi bilen ve oyun esnasında bol ve nükteli konuşan birisi."
Ah Barlas'ı bilmem mi! Onu hiç tavla oynarken görmedim ama adım gibi eminim Müthiş zekası, hazır cevaplılığı ve engin kültürüyle adamın altından girer üstünden çıkar. Başını döndürür. Zaten bizdeki tavla ustalarının çoğunluğu böyledir. Ağızları iyi laf yapar.
Bu şu anlama gelir 1) Kendileri hızlı düşünürler. 2) O laflarla rakibi ambale ederler. 3) Pulları şakada şukada vurarak karşı tarafı sindirirler. 4) Bu arada hile yaparlarsa fark edilmesi zor olur.
O halde Deniz Gökçe, Barlas'ı yenmek için şöyle yapmalı 1) Zarları fincanla attırsın. 2) Sustursun (tabii becerebilirse). Bana güvenin, eğer bunları yaparsa Gökçe'nin galibiyet oranı aniden yükselecektir.
Ama tabii işin eğlencesi kalmaz; o başka.
Hile yapmak mübah
Halbuki Türkler tavlayı bir sosyalleşme aracı olarak kullanır. Maksat birlikte olmaktır. Şamata, gırgır yapmaktır. Ayrıca acemilerin de arada sırada kazanma şansı olduğu için tavlayı herkes sever. Yoksa kim uğraşacak işin mantığıyla, stratejisiyle, taktiğiyle, felsefesiyle...
Hangi oyunda 'hile itirafı' şirin bir laf olarak kabul edilir ve Barlas'ın yazısına dahi başlık olur 'Cihar attım, şeş oynadım'. (Yani 'Dört attım, altı oynadım'.)
Asaf Savaş Akat'ın hatasını düzeltelim
Yukarıdaki tabloya dikkatlice bakın. İki zar aynı anda atıldığında, gördüğünüz gibi 36 farklı sonuç ortaya çıkar. Yani herhangi bir atışta belli bir çiftin gelme olasılığı (hem 1-1, hem de diğer çiftler için) 36'da 1'dir. Buna karşılık, diğer zarların da olasılığı 36'da 1'dir, ama her zardan iki tane olduğu için (yani 4-3 ve 3-4 pratikte aynı zardır) olasılık 36'dan 18'e düşer. 2/36;1/18. (Hocanın diğer hatalarına bir başka zaman değiniriz.)
BÖYLE CEZA OLUR MU YAHU?
Trabzonspor-Fenerbahçe maçında olaylar çıktı ya... Federasyon, Fener'in sahasını bir maç kapattı. Yahu bu ne biçim cezadır? Ben niye kabahatli oluyorum? Peki futbolcular mı sorumlu Fenerli holiganların taşkınlığından? Böyle ceza olur mu? Diyelim ki o saldırgan taraftar kitlesinin Trabzon'a gitmesinden Fenerbahçe Yönetimi sorumlu. Peki kardeşim O zaman tribünleri filan tamir ettirip faturasını F.Bahçe Yönetimi'ne kesersin. Ayrıca okkalı bir de para cezası verirsin. Olur biter. Centilmen seyirciyi ve futbolcuları niye cezalandırıyorsun?
Haberleri gazete sayfası görüntüsünde okumak için
SABAH e-Medya"ya
tıklayın
|
|
|
|
