|
 |
|
Faizler üç yıl önceki düzeye indi: Yüzde 38
Ekonomideki iyimser beklentiler ve Hazine'nin borçlanma ihtiyacının düşük olması dünkü ihalede faizi yüzde 38'in altına indirdi
Ekonomideki bahar havası, Hazine'nin borçlanma ihtiyacının düşük olması, faizi 38'in altına indirdi. Dün yapılan 224 günlük bono ihalesinde ortalama faiz yüzde 37,96'ya indi. En son 12 Ağustos'ta gerçekleştirilen 406 günlük bono ihalesinde faiz yüzde 41,8 olmuştu, Dün yapılan 392 günlük ihalede ise ortalama faiz yüzde 38 olarak gerçekleşti. Hazine'nin borçlanma faizi yüzde 38'in altına gerileyince, 'Büyük kriz' olarak nitelendirilen Şubat 2001 öncesinde, Kasım 2000 seviyesine geri dönülmüş oldu.
NEDEN DÜŞÜYOR?
Bono faizlerinin iki haftada 4 puan gerilemesinin arkasındaki nedenler ikiye ayrılıyor. Bunlardan ilk piyasa dinamikleriyle ilgili. Hazine'nin elinde yaklaşık 6 katrilyonluk kaynak bulunması piyasayı rahatlatıyor. Hazine bu nedenle dün de piyasadan 4.2, toplam 4,8 katrilyonluk itfasına karşılık, kamu ve ROT satışıyla birlikte 2,6 katrilyon borçlandı. Böylelikle roll over ratio olarak bilenen borç döndürme oranı, dün yüzde 56'ya geriledi. Bir başka değişle Hazine, 4.6 katrilyonluk ödemesinin sadece yüzde 56'sını yeniden borçlanarak geri kalanı sahip olduğu kaynaklardan karşıladı. Hazine'nin bu yılın ikinci altı ayı için öngördüğü borç döndürme oranı yüzde 75, ortalama faiz öngörüsü yüzde 45 seviyesinde. Devletin borçlanma maliyetlerinin azalması IMF'ye verilen faiz dışı fazlanın milli gelirin yüzde 6,5'i oranında olması hedefine yaklaştırması bekleniyor. Hazine hedeflediği ortalama faiz oranı ve borçlanma miktarını yakalama fırsatına kavuştu.
İHALE ÖNCESİ HÜCUM
Bankacılar özellikle savaş döneminde Hazine'nin yüksek faizle de olsa, ihtiyacından fazla borçlanarak piyasa 'yastık' tabir edilen ekstra kaynak yarattığına dikkat çektiler. Piyasa uzmanları ilk altı ay sonunda Hazine'nin ihtiyacının 2 katrilyon üzerinde borçlanarak 'yastık' yaptığını belirttiler. Bankacılar, ay sonu kurumlar vergisi ödemesi nedeniyle de Hazine'nin rahat pozisyonunu koruyacağını eylül ayında da önemli bir itfası olmaması nedeniyle düşüşün süreceğinin altını çizdi.
Faizlerin düşmesinin arkasında yatan bir diğer unsur da genel ekonomik ortamın iyimserliği. ABD ile 8.5 milyar dolarlık kredi anlaşmasının imzalanacak olması, enflasyondaki hızlı düşüş, siyasi ortamdaki durgunluk ekonomide bahar havasını körükledi. Bu da ihalede faizlere düşüş olarak yansıdı.
İtfa öncesi yüzde 39 olan tahminlerin altında gerçekleşen ihalede Hazine, 224 günlük bono ve 392 günlük iskontolu tahvil ihalesinde toplam 2.2 katrilyon liralık satış yaparak beklentilerin de ötesinde itfasının altında satış yaptı. 224 gün vade ile yeniden ihraç edilen 7 Nisan 2004 itfa tarihli bonolara gelen teklifin yüzde 67'si, 392 gün vade ile yeniden ihraç edilen 22 Eylül 2003 vadeli kağıdın ise yüzde 64'ü karşılandı. Bugün 4.2 katrilyon lirası piyasaya olmak üzere 4.8 katrilyon lira itfası bulunan Hazine ihalelerden önce gerçekleştirilen 461.3 trilyonluk ROT satışı ile yüzde 56'sını karşılamış oldu.
PARA DÖVİZE GİDEBİLİR
Hazine'nin 12 Ağustos'ta itfasından az borçlanması ihale öncesi aynı beklentiyi doğurdu. Bankalar, Hazine'nin daha az borçlanacağına olan inançla bonoya hücum etti. Hazine'nin yılsonu ortalama borçlanma oranı yüzde 46'ydı. Şimdiye kadar ortalama yüzde 51 düzeyinde olan borçlanma faizleri, dün yapılan ihaleyle yüzde 38'e inince Hazine'nin ortalama borçlanma faiz hedefine de yaklaşılmış oldu.
Hazine dün itfa öcesi rot satışlarıyla birlikte 2 katrilyon 835 trilyon lira borçlandı. Toplam itfası 4 katrilyon 800 trilyon olanr hazine böylece toplam itfasının yüzde 56'sı kadar borçlandı. Bu faizin bekleninin de altına çıkmasına yolaçtı.
İtfadan az borçlanılması ile bugün yapılacak 4.8 katrilyon liralık borç geri ödemesinde kalan paranın dövize yönelmesi ve yukarı tırmanması bekleniyor. Uzmanlar sonbahar aylarının geldiğine dikkat çekerek bu aylarda dövize talep olacağından yola çıkılarak dövizde yükselme beklentisi olacağını bu nedenle itfadan arda kalan paranın dövize gidebileceğine dikkat çekiyorlar.
KAR SATIÅžI BEKLENTÄ°SÄ°
Uzmanlar faizlerin önümüzdeki günlerde bir miktar daha yükselme olasılığını ise yüklü bono stoğu taşıyan bankaların kar realizasyonu yapabileceği beklentisine bağlıyorlar. Park Raymond James Uzmanı Erden Emanet, "Bundan sonra faizlerde hızlı bir düşüş olmaz. Merkez Bankası'nın fonlama fiyatına geldik. Piyasanın faiz indirimi beklentisine girecek ancak MB'nin enflasyon beklentilerinin artacağı bir dönemde indirime gitmesi beklenmiyor.
Yeni faiz indirimi beklentisi
İhalede faizin düşük çıkması ile bono faizinin Merkez Bankası gecelik faiz oranına yaklaşması piyasada yeni faiz indirimi beklentisini de beraberinde getirdi. Çünkü şu anda gecelik faizlerin yıllık bileşik maliyeti yüzde 37 düzeyinde. Bono faizlerinin yüzde 38'e inmesi bu nedenle yeni indirim beklentisi doğururken uzmanlar, yeni faiz indirimi için ABD'nin vereceği 8.5 milyar dolarlık mali desteğin şartlarının belli olması gerektiğini ifade ediyorlar. Analitsler bu durumda eylül ayında bir faiz inidirim beklenebileceğinin altını çiziyor. Ancak bazı uzmanlar Merkez Bankası'nın faiz indirimi için enflasyonu takip ettiğini belirterek bankanın enflasyonist beklentilerin güçleneceği sonbahar aylarında indirime gitmeyeceğini belirtiyorlar.
Rahim AK
Haberleri gazete sayfası görüntüsünde okumak için
SABAH e-Medya"ya
tıklayın
|
|
|
|
