|
 |
|
Yarin Mars'la tanisiyoruz
Insanoglunun surekli ziyaret ettigi Mars, bu kez kendisi geliyor. 6 bin yil sonra dunyaya en yakin konumunu alacak olan Mars'i yarindan itibaren iki gun boyunca ciplak gozle gorebilecegiz
Tum dunya, "Bilinmeyenlerle dolu gezegen" Mars'i ilk kez gorecegimiz 27-28 Agustos tarihlerini merakla bekliyor. Yuzeyindeki su birikintilerinin varligi arastirilan, turistik yolculuklar yapilan ve hatta ileride insanoglunun yasayabilecegi tek gezegen olarak gosterilen gezegen, yaklasik 60 bin yilin ardindan ilk kez gorunecek. Eger kacirirsaniz, gezegeni gorebileceginiz bir sonraki tarih 28 Agustos 2287. Tum zamanlarin en yakin konumu ise 2729 yilinda gerceklesecek. Yani, eger Mars'i gercekten gormek istiyorsaniz, yarin izlemekten baska sansiniz yok.
UCAGA BENZEYECEK
Dunyadan 56 milyon kilometre uzakta bulunan Mars, yaklastigi gecelerde ciplak gozle bakildiginda gokyuzunun en parlak bir cismi olarak gorulecek. Hatta bazi bilimadamlari bu goruntunun, inise gecmis bir ucagi andiracagini soyluyor. Gezegen, her ne kadar kucuk gorunecek olsa da, Ay'in tam 2 kati buyuklugunde. Ayrica, dunyaya Ay'dan 145 kat daha uzak. Biz gezegene ciplak gozle baktigimizda, detaylari farkedemeyecek olsak da, teleskopla bakildiginda yuzeyi detaylariyla gorulecek. Bunu yani sira, gezegenin 21.00-22.00 saatleri arasinda parlayacagi kaydediliyor. Ay'in ilk goruldugu andan itibaren Ay'in kuzeydogusunda gorulecek olan Mars, Ay batmaya basladigi icin Ay'in guneybatisina dogru kaymaya baslayacak. Ay batacak ama Mars bir gun boyunca gorulebilecek.
EKIM SONUNA KADAR BIZIMLE
AslInda gezegen ekim ayinin sonuna kadar, yaklasik 11 hafta kadar dunyaya yakin kalacak. Ancak yarin ve sonraki gunun yani sira, bir de 6 Eylul'de ciplak gozle gorebilecegiz. Diger tarihlerde teleskoba ihtiyacimiz olacak. Gezegen, gozlemevlerindeki teleskoplar ve cok pahali olanlarin disinda, en iyi 10 santimlik teleskoplarla dahi izlenebilecek. Bu teleskoplarin fiyatlarinin fazla olmadigi aciklaniyor. Gezegeni daha detayli gormek isteyenlerin ise 20 santimlik teleskoplar alabilecekleri ifade ediliyor. Italyan profesor Aldo Vitagliano'ya gore, Mars tam olarak 57 bin 616 yil once, 12 Eylul'e denk gelen gunde dunyaya bu kadar yaklasti. Parlak bir yildiz gibi gozukecek olan gezegenli ilgili detayli bilgi www.floridastars.org/marsopp.2003.html adresinde bulmak mumkun.
ALT KISMINI GORECEGIZ
GectIGImIz gun yapilan aciklamada, gezegeni gokyuzunun guney dogusuna dogru baktigimizda belirgin gorecegimiz belirtildi. Gezegen gokyuzunde 22 derecelik acinin uzrine cikmayacak. Ayrica Mars'in tumunu degil, en alt kismini izleyebilecegiz. En iyi Guney Kutbu'ndan goruntulenecek olan Mars, geceyarisi en belirgin haline gelecek ve parlak bir yildiz gibi gokyuzunde belirecek. Uzmanlar, en yuksek teknoloji ile uretilmis cihazlari kullanarak inceleyecekleri gezegenin dunyaya yaklasmasinin, uzun suredir merak edilen "Gezegenin yuzeyinde su var mi?" gibi sorulara da yanit olabilecegine inaniyor. Bilim ve Teknik Dergisi Genel Yayin Yonetmeni Rasit Gurdilek ise ortalama sicakligi (- 50) derece olan Mars'ta bir zamanlar su bulundugunu bu nedenle de daha once bir takim canlilarin Mars'ta yasamis olabilecegini soyluyor.
Mars'in kentten uzak kesimlerde seyredilmesini tavsiye eden Gurdilek, "Kentin isiklari gokyuzunu cok fazla aydinlatiyor bu nedenle insanlar ellerindeki amator teleskoplarla dah1a az isikli yerleri tercih etmeliler" diyor.
NIYE YAKINLASIYOR?
Dunya, Gunes'in yorungesinde donerken, ortalama her 2 yil 2 ayda bir, dis kulvarda dolanan Mars'a yetisiyor ve bu gezegeni geciyor. Her seferinde, hem dunya Mars'i gectigi hem de Mars'in yorungesi elips seklinde oldugu icin iki gezegen arasindaki mesafe degisiyor. Dunya, her 15-17 yil arasi Mars'in yakinindan geciyor. Bu donemlerde de gezegen cok parlak gorunuyor. 27-28 Agustos Mars'in gezegenimize yaklasik yuzde 30 yaklasacagi belirtiliyor. Yarinki goruntunun belirmesinin ardindan, uzmanlar kendilerine "UFO" goruntulerine dair ihbarlar gelecegini dusunuyor. Cunku parlak isigin zaman zaman hareket ediyormus goruntusunu verecegi, bunun da Mars'in yakinlasacagini bilmeyenleri endiselendirecegi ifade ediliyor.
Hollywood'un da en cok sevdigi gezegen
Kizil gezegen, dunya film endustrisi tarafindan da cok seviliyor. Yesil bocege benzeyen ve dunyayi isgal etmeye calisan Marslilar'i konu alan ilk film Amerikan yapimi "Champs de Mars" (Mars Meydani). 1900 yilinda cekilmis olan siyah- beyaz film, sessiz sinema doneminde konusuyla cigir acti. 1920'li ve 1930'lu yillarda, ozellikle Hollywood, Mars'tan gelen kotu niyetli yesil yaratiklarin dunyayi istila etmesini isleyen bircok filmi, beyaz perdeye tasidi. Hatta 1930'da cekilen "Mars" adli film, kizil gezegen ve dunyadisi yasamla ilgilenenler tarafindan, Mars uzerine cekilmis en iyi 10 filmden biri olarak kabul ediliyor. 1900 yilindan bu yana Mars'i konu olarak ele alan toplam film sayisi ise 130. Bu 130 filmden pek cogumuzun en cok aklinda kalani ise, 1996 yili yapimi "Mars Attack"(Marslilar Saldiriyor). Ulkemizde de gosterilen film, televizyon kanallarinda da bircok kez yayinlandi. Dunyayi istila eden ve garip bir espri anlayisi olan kucuk yesil Marslilar'la onlarin tavirlarini anlamayip dost olduklarini sanan dunyalilar arasinda yasanan komik olaylari anlatan film haftalarca vizyonda kalmisti. 2001 yilinda ise Mars'i konu alan film sayisinda bir patlama yasandi ve vizyona, Mars'i ya da Marslilar'i isleyen tam 6 film girdi. 2003 yilinin ilk yarisinda ise, daha simdiden,"Christmas on Mars" (Mars'ta Noel) ve "Hwaseongeuro gan Sanai" (Mars'a Giden Adam) isimli iki film gosterime girdi.
MARSMANIA
Gezegeni karsilamak icin bircok ulkede buyuk hazirliklar yapiliyor. Bu Amerikalilar tarafindan "Mars Manyakligi" olarak adlandiriliyor. Amerika'nin bircok eyaletinde halk, yarin gece Mars'i karsilamaya baslayacak ve bu partiler Mars gozden kaybolana kadar devam edecek. Kanada'da ise, belirli bolgelere halkin gezegeni gorbilmesi icin teleskoplar yerlestirdi. Malta, ozel bir Mars haftasi ilan etti. Florida Muze'sinde de bir parti duzenlenecek. Muzeye yerlestirilecek teleskoplarla partiye katilanlar gezegeni izleme imkani bulacaklar.
Nerelerden izleme yapilabilir?
Aka Koleji
12 inch'lik teleskopu bulunan kolejde astronomi ogretmeni esliginde yakinlasmayi seyredebilirsiniz. Halka acik olacak olan okulda, goruntuler konferans salonundan projeksiyonlar ile aktarilacak.
EyuboGlu LIsesI Saat 10.00'dan itibaren Milli Egitim'e bagli butun okullarin ogrencilerine acik olacak lisede, buyuk teleskopla Mars'i izlemeniz mumkun.
Ayrica Mars'in dunyaya en yakin gecisini baska yerlerden seyretmek isteyenler Istanbul Universitesi ve TubItak'a danisabilirler.
Teleskop fiyatlari
Mercekli; 250 Euro-500 Euro arasi
Aynali; 250 Euro 30.000 Euro arasi
Hem mercekli hem aynali; 500 Euro-2000 Euro arasi
Oyku YAZICIOGLU
Haberleri gazete sayfasi goruntusunde okumak icin
SABAH e-Medya"ya
tiklayin
|
|
|
|
