|
 |
|
REFIK DURBAS
Sponsorlar kenti Metropolis
Seksenli yillarin sonunda buyuk bir "ic goc" hazirliginda bulunan Kars'a gittigimde, beni en cok sasirtan, evlerin "isinma" duzeni olmustu. Salonda bir buyuk soba yaniyor, duvarlarin icinden gecen borular vasitasiyla da butun bir ev isiniyordu. Yani, bugunku anlamiyla ilkel bir kalorifer sistemi...
Baskanligini Kultur Bakanligi ve Dokuz Eylul Universitesi adina Prof. Dr. Recep Meric'in yapmakta oldugu Izmir Torbali'daki Metropolis kazi yerinde ortaya cikarilan "hamam", insan aklinin "zaman" denen sinirsiz surece ragmen nasil ayni yorungede bulustugunu kanitlamakta... Cunku MO II. yuzyila tarihlenen Metropolis Hamami'nda da bugun Kars'ta oldugu gibi, sicaklik doseme altinda bulunan bir metre yuksekligindeki isitma sistemiyle ve duvarlarin icine yerlestirilen ici bos tuglalarla saglanmakta imis...
****
Metropolis kazilari, 1992'den beri Philip Morris / Sabanci ortakliginin MESEDER'e (Metropolis'i Sevenler Dernegi) aktardigi bir milyon dolari askin katkisi ile surmekte...
Prof. Dr. Recep Meric'in verdigi bilgiye gore, 2003 yilina kadar yapilan calismalarda su anitlar gunumuze kazandirilmis Anadolu'da tas yapimi en erken orneklerden sayilan ve 900 seyirci kapasiteli "Tiyatro"; kentle ilgili kararlarin alindigi "Bouleuterion" (Meclis Binasi); "Agora"; "Hamam" ve genclerin egitim gordugu dersliklerle spor yaptiklari avlulari kapsayan "Gymnasium"; yaklasik 25 kisiye hizmet veren "Latrina" (Genel Tuvalet); "Insulae" (Yapi Adalari); dini torenlerde, siyasi ve felsefi toplantilarda, ticari ve kulturel etkinliklerde kullanilan "Stoa"; surlari MO III. yuzyilda yapilan "Akropol"; MS 12. yuzyila tarihlenen "Bizans Kalesi"; Metropolis'in Bizans doneminde piskoposluk merkezi oldugunu kanitlayan "Arapli Tepe Bizans Kilisesi"; Metropolis'in ilk kuruldugu yer olan "Puranda"...
****
Adini ana tanrica "Mater Gallesia"dan alan Metropolis'te bulunan Roma ve Bizans donemine ait yuzuk, bilezik, kupe, pandantif ve ignelerden olusan bronz takilar ise "evlilik yuzugu"nu ilk kez kullananlarin Romalilar oldugunun kaniti...
Kazi sponsorlugunu Philip Morris / Sabanci'nin yaptigi Metropolis'in gunumuzle bir benzerligi de daha o zaman sponsorlugun gundeme gelmesi... Mesela, MO II. yuzyilda insa edilen Metropolis Stoasi'nin dis sutunlarinda, binanin halkin katkilariyla yapildigi belirtilmekte... Metropolis halki, Stoa'nin yani sira, tiyatro, hamam ve gymnasium kompleksi gibi anitsal yapilarin insasina da parasal katkida bulunarak bir bakima sponsorluk mekanizmasi olusturmuslar. Bir baska deyisle zengin yurttaslar, kentlerinin guzelligi icin pek comert davranmislar.
Bugun, kulturel zenginligimiz icin ayni comertligi gosterebiliyor muyuz?
Haberleri gazete sayfasi goruntusunde okumak icin
SABAH e-Medya"ya
tiklayin
|
|
|
|
