|
 |
|
Silah urettigimizi duyan yavasca yer degistiriyor
Hefif silah uretiminde dunyanin 10 firmasi arasinda yer alan Sarsilmaz'in patronlari ata meslegini buyutmeye kararli. Iki kardes, ozel harekatlarda kullanilan bir piyade tufeginin calismalarini yapiyor
Turkiye Ihracatcilar Meclisi (TIM) secimlerinde Sarsilmaz Silahlari'nin patronu Aral Alis, Basbakan Recep Tayyip Erdogan'a altin kaplama bir silah hediye edince, bu roportaji yapmak sart oldu. Cogumuzun adindan bile urktugu silahlarla her gun hasir nesir olmak nasil bir duygu? Insanlar silah urettigini ogrenince nasil tepki gosteriyor? Aral Alis, ayni zamanda TIM Baskani Oguz Satici'nin esi Alâ Satici'nin kardesi. Alâ Hanim ic piyasaya, Aral Bey de uretim ve ihracata bakiyor. Bir kadinin isin basinda olmasi roportaji daha da ilginc kiliyor. Alâ ve Aral kardesler, bes kusaktir devam eden silah isini buyutmeye kararli. 1.500 kisinin calistigi Bolu ve Italya'daki iki fabrikada bugune kadar hafif silah, yani tufek ve tabanca uretilmis. Yeni hedef ise agir silah uretmek.
AVISEVMIYORLAR
Iki kardes de tam bir silah tutkunu. Ama hayatlari boyunca hic ava gitmemisler. En buyuk meraklari poligonda atis yapmak. Iki kardesin en cok sikayet ettigi nokta ise, tanistiktan sonra ne is yaptigini ogrenen insanlarin yuz ifadesindeki degisiklik. Aral Alis, "Silah urettigimizi duyan yavasca kenara cekiliyor. Artik ben, metal sektorunde calisiyorum deyip gecistiriyorum. Cok israr ederlerse soyluyorum" diyor. Oysa cocukluklarindan beri bu sektorun icinde olan iki kardes, silahin degil, insanin zarar verdiginde hemfikir. "Isterseniz bir kalemle bile adam oldurebilirsiniz. Oysa yeni bir silah gelistirmek icin yapilan maketlerle cocuklarimiz oynuyor. Onemli olan beyinleri egitmek" diyorlar.
* Bir kadin icin cok aykiri bir sektor degil mi silah sanayi?
Alâ Satici Bana hic oyle gelmiyor. Herkes ne kadar enteresan bir isiniz var diyor. Allah Allah neresi enteresan diye dusunuyorum. Cocukken Bahcekapi'daki magazada dururdum. Oyle basladi ve devam etti. Iki yil oncesine kadar her gun geliyordum. Simdi tekstil sirketi ile de ugrastigim icin haftada iki gun geliyorum. Biz bu isin icinde yasadik. Sizin icin elinizdeki kalem neyse benim icin de silah o.
Aral Alis Onemli olan olaya nasil baktiginizdir. Her obje oldurucu olabilir. Bir kalem, bir vazo hatta topluigne bile. Olay egitimde bitiyor. 11 Eylul'de ucaklar silah oldu. Onemli olan su Amac ne, arac ne? Bu dengede bitiyor is.
* Yine de tedirgin oluyor insan. Direkt zarar vermeye yonelik bir arac oldugu icin...
Aral Alis Belki de filmler insani bu kadar cok tedirgin ediyor. Bunlar bazi insanlarin daha fazla reaksiyon gostermesine neden oluyor.
* Dunya nereye gidiyor silah sanayiinde?
Aral Alis Amerika'nin 'smart gun' adinda yeni bir projesi var. 2010'daki silah teknolojisine hazirlaniyorlar. ABD hukumeti proje icin silah fabrikalârina Ar-Ge yardimi yapiyor. Akilli silah uretecekler. Silahlara cip koyacaklar. Boylece bir tek kontrol noktasindan, bir gruba ait silahlar ayni anda kilitlenebilecek. Telefon sistemi gibi. Ornegin bir dugmeyle halka dagitilan silahlar belli bir sure bloke edilecek. Baska bir kanalla baska bir grubun silahlari bloke edilecek.
* Bizde neler yapiliyor?
Aral Alis Bugune kadar yerli silah sanayi, birakin montaji, yari montaji bile gecememis. Cunku gudulen politika su "Acil bir sey mi lazim oldu. Gidip yurtdisindan alâlim." Bu yeni yeni duzelmeye basladi. Sarsilmaz kendi cabalâri ile bir yerlere geldi. Kamunun yapmadigi yenilikleri yaptik. Makine Kimya'nin Karadeniz'de actirdigi 9 adet fabrika var. Onlar da kisa zamanda onemli mesafeler katetti.
* Sizin yeni projeleriniz neler?
Aral Alis En buyuk hedefimiz agir silah sanayiine girmek. Gerci hafif silah sanayiinde de yapilmasi gereken cok sey var. Ornegin piyade tufegi. Su anda dunyada ozel harekat dairelerinde kullanilan moduler piyade tufekleri var. Oyle bir silah yapmak icin Ar-Ge calismalari yapiyoruz. Tasarladigimiz bir tufek de var. Birkac yil sonrasinin silahi bu. Oradan da agir silah sanayiine gecmeyi planliyoruz.
10 FIRMADAN BIRI
* Teknolojiniz buna musait mi?
Aral Alis Hafif silah sektorunde teknolojik ve kapasite olarak Avrupa'da ilk uc sirketten biriyiz. Dunyada da ilk 10 icindeyiz. Tabii biz bu isi bes nesildir yapiyoruz. Kimseden yardim gormeden buyuk ihracatlar yapiyoruz. Yilda 200 bin hafif silah uretiliyor. Bunun yuzde 60'i ihrac edliyor. Zaten ic piyasa her gecen gun daha da kuculuyor. Bunlari yapacak teknolojiye sahibiz. Yeter ki, boyle bir istekte bulunulsun.
Yeni moda renkli tabanca
* Bu isin modasi var mi?
Aral Alis Dunyada bir ilki gerceklestirdik ve renkli silah urettik. Mavi, mor, kirmizi, sari... O kadar cok satti ki bizde sasirdik. Insanlar cep telefonu ile ayni renk silah aliyor. Donem donem altin, gumus ya da pirlanta islemeli silahlar da moda oluyor. Turk Cumhuriyetleri'nden birinin baskanina yakutlu, zumrutlu bir tabanca urettik mesela. Fiyati 150 bin dolar civarinda. Bir de kalibre modasi var. Eskiden 7.65'ler modaydi. Simdilerde 9 mm'lik tabancalar moda. Buyuk kalibrelere dogru bir gidis var.
* Ulkelere gore tercihler degisiyor mu?
Aral Alis Arap ulkeleri daha kucuk kalibreleri tercih ediyor. Daha cok oymali kakmali, altin, ABD'liler siyah, Avrupalilar nikel-krom istiyor. Turkiye cok enteresan. Burada hersey gidiyor. Sadece 'sunu isterler' gibi bir sey soylemek cok zor. Tam bir kozmopolitlik hakim. Japonlar cok pahali silahlar aliyor.
* En cok hangi ulkeye ihracat var?
Alâ Satici ABD'ye satiyoruz. Teknoloji olarak onlardan asagiya degiliz. Kapasite var zaten. Fiyati da biraz daha dusuk tutunca pazara girdik. Tufekler Sarsilmaz markasiyla gidiyor. Tabancalar da Verona, Sarams markalari var. Italya'da aldigimiz bir fabrika var. Bernardelli markasiyla 1700'lu yillardan beri silah uretiyor. Bu da ABD'de cok bilinen bir marka.
* Kadinlarin ilgisi nasil?
Alâ Satici Daha cok guvenlik nedeniyle aliyorlar. Tek basina yasayan kadin cok. Silahi da rahat uyuyacaklari bir arac olarak goruyorlar. Turkiye'de kadinlarin silah alma orani yuzde 5-10 arasinda. Yurtdisinda kadinlarin orani yuzde 20, ABD'de ise yuzde 40'i buluyor.
Silah degil beyin oldurur
* Ic pazarin kuculmesinin sebebi ne?
Ala Satici Ekonomik nedenlerle pazar kuculuyor, bir de anti-silahcilarin calismalari etkili oluyor. Oysa bu tur calismalar silahi kacaga yoneltiyor. Ve butun yasadisi olaylar kacak silahla yapiliyor. Biz en kolay yontemi seciyoruz. Silahi yasakliyoruz. Demiyorlar ki 'once su beyinleri egitelim. Cunku o silahi atesleyen de o tetigi ceken de beyin.
* Peki ne yapilmali?
Aral Alis ABD'de soyle bir slogan vardir. Kontrollu silah, kotrollu insan. Siz isteyene vesikali silah verirseniz her kafasi kizan silaha uzanmaz. Cunku yakalanacagini bilir. Biz 'basimiz agriyor kafayi keselim' zihniyeti ile calisiyoruz. Gerci silahla adam oldurme, olum sebepleri icinde en son sirada. Ilk sirada kanser, ikinci sirada AIDS var.
Leyla SEN
Haberleri gazete sayfasi goruntusunde okumak icin
SABAH e-Medya"ya
tiklayin
|
|
|
|
