|
 |
|
Cezaevine karaciger nakli
Adalet Bakanligi, siyasi bir suctan dolayi Siirt E tipi Cezaevi'nde yatan Umit Aydin'a karaciger nakli yapilmasi tum olanaklari seferber etti. Saglik sistemi ilk kez rutinin disina cikti, insanlik dersi verildi
Adalet Bakanligi; yasalarimizi insan haklarina karsi yetersiz bulup, AB'ye kabul edilmemizi turlu bahanelerle geciktiren ulkelere karsi bir insanlik ornegi sergiledi. Bakanlik, siyasi bir suctan giydigi hukum uzerine Siirt E Tipi Cezaevi'nde yatan ve karacigeri iflas eden 31 yasindaki mahkuma, organ nakli yapilabilmesi icin olanaklarini seferber etti.
Siyasi tutuklu Umit Aydin'a yapilacak karaciger nakli, tip dunyasinda bir ilk olarak tarihe gececek. Hekimler, bir mahkuma bagis karacigerin takilip takilmamasinin insani ve ahlaki boyutlarini tartisirken, Adalet Bakanligi da cezasinin bitmesine 2 yil 2 ay kalan tutuklunun tedavisini ustlendi. Boylece genelde parasi ve arkasi olana hizmet verdigi soylenen saglik sistemi "rutin disina cikti", insanlik dersi verildi.
YEDI YILDIR HAPISTE YATIYOR
Diyarbakirli 5 cocuklu bir ailenin cocugu olan, 7 yildir Siirt E Tipi Cezaevi'nde siyasi mahkum olarak yatan 31 yasindaki Umit Aydin bir sure once rahatsizlandi. Kucuklugunde sarilik gecirip Hepatit B tasiyicisi olan, daha sonra ise aldigi Hepatit D virusuyle karaciger yetmezligi hastaligina yakalanan Aydin; tedavi icin Diyarbakir Tip Fakultesi Hastanesi'ne kaldirildi. Sagligina kavusmasi icin karaciger nakli olmasi gerektigi ortaya cikinca; Ege Universitesi Hastanesi'ne sevk edildi.
Geldigi gun Organ Nakli Merkezi yogun bakim unitesine yatirilan, daha sonra ise servisteki 5 kisilik hasta odasina nakledilen Aydin'in tedavisi suruyor; basinda da 5 asker nobet tutuyor. Tedavisi Adalet Bakanligi tarafindan yapilan Aydin'in genel durumu iyilesince nakil islemi baslayacak. Aydin'a, uygun bulunmasi halinde kiz kardesi Fatma Gultekin'den alinacak karaciger parcasi nakledilecek.
INSAN OLARAK YASAMA HAKKI VAR
Ilk kez bir mahkum hastayla karsi karsiya kalan E.U. Organ Nakli Merkezi ekibi sasirdi; bu yuzden durum Karaciger Nakilleri Bilimsel Kurulu'nda tartismaya acildi.
Pataloji, radyoloji, dahiliye, gastro, cerrahi gibi karaciger nakli ekibinde yer alan uzmanlar, bir mahkuma nakil yapilip yapilmamasinin insani ve etik boyutlarini ele aldi.
Yapilan tartismalarda bir mahkumun omur boyu hapis yatmak zorunda bile olsa, insan olarak yasam hakki bulundugu; hekimlerin de gorevlerini hicbir insan ayirimi yapmadan yerine getirmeleri gerektigi gorusu agir basti. Ancak idam mahkumlarinda boyle bir gorusun hakliliginin savunulamayacagi, bagislanan organla insan hayatini kurtarmanin amaclandigi, eger nakil canlidan yapilacaksa bunda da vericinin yasaminin riske edilmemesi gerektigi dile getirildi.
BIZ HAKIM YA DA SAVCI DEGILIZ
Ege Universitesi Organ Nakli Merkezi'nde Karaciger Nakillerinden Sorumlu Prof. Dr. Yaman Tokat, olayla ilgili olarak sunlari soyledi
"Ilk kez boyle bir vakayla karsilastik ve bir kisi muebbet hapse mahkum olsa bile yasama hakki oldugu konusunda gorus birligine vardik. Tartismamizda; ancak idam mahkumlarinda nakle karsi cikabilecegimiz ortaya cikti. Cunku yasamini cezaevinde noktalayacak biri icin bagis organin kullanilmasinin ya da bir yakinindan yapilacak nakille bir baska insanin yasaminin tehlikeye atilmasinin dogru olmadigina karar verdik. Bu hastaya, uygun olursa kiz kardesinden alacagimiz parca karacigeri nakledecegiz. Ne hakimiz ne savci; insanlara yardim edecek kurumuz. Bu kisi kim olursa olsun" dedi. Mesleklerinin insanlara hizmet oldugunu belirten Tokat, "Biz yemin ediyoruz, insan ayirt edemeyiz" dedi.
Hastane masrafi Adalet Bakanligi'nca karsilanan Aydin, jandarma gozetiminde tedavisini surdururken, uygun cikmasi halinde kiz kardesinden yapilacak naklin maliyeti 10-55 milyar lira olacak.
Kiz kardesinden yasam hediyesi
Aydin'a, ailesinden karaciger verebilecek tek kisi oldugunu belirten kiz kardes Fatma Gultekin, "Annem babam hasta, agabeylerim Hepatit B tasiyicisi, ablam ise hamile. Eger uygun olsalardi onlar da organ vermek icin siraya girecekti" dedi.
Siyasi mahkum agabeyi Umit Aydin'in iftira kurbani oldugunu, 12 yil 6 ay ceza aldigini, yeni yasayla cezasinin 9 yila indigini, 7 yilini tamamladigi mahkumiyetten 2 yil 2 ay sonra kurtulacagini belirten 2 cocuk annesi Gultekin, soyle konustu "Agabeyimin karaciger yetmezligine yakalandigini Agustos basinda Diyarbakir Tip Fakultesi'ne sevk edildiginde ogrendik. Nakil gerektigi icin buraya gonderildi. Agabeyimin tum tedavi masraflarini Adalet Bakanligi karsiliyor. Ben esimden dolayi SSK'liyim. Verici olarak benim masraflarimin da Adalet Bakanligi'nca karsilanmasi gerekiyor. Ancak 3 gundur sevk cikartamadik. Agabeyimin durumu kritik, her gecen gun risk. Bu yuzden de ucretli yatis yaptim, tetkikler icin 2 milyar lira yatirdim. Bunu karsilayacak gucum yok. Adalet Bakanligi'nin benim de tedavimi ustlenmesini bekliyorum."
TIP OTORITELERINDEN DESTEK
Mahkuma ilk kez yapildi
Op. Dr. Ata Bozoklar Ege Un. Organ Nakli Merk. Koordinatoru
* "Ozellikle bagis organlarin kimlere takilip takilmayacagi, katildigimiz butun uluslararasi kongrelerde meslektaslar arasinda tartisilan bir konudur. Orada varilan sonuc idam mahkumlari disinda herkese organ naklinin yapilabilecegidir. Bugune kadar literature gecmis ya da duydugumuz, bir mahkuma yapilmis organ naklini bilmiyoruz."
Hapistekilerin de hakki
Op. Dr. Fatih Surenkok Izmir Tabip Odasi Baskani
* "Insan olan herkese organ nakli yapilir. Ya da insanlar nerede, hangi kosulda olursa olsun, din, dil, irk ayrimi olmadan bu hizmeti alir. Cezaevinde olanin da saglik hizmeti almasi, onun en onemli hakkidir. Dusunsenize, yasaminin bundan sonraki kismini nerede gecirirse gecirsin, yasami yapilacak bu nakle bagli. Organ naklinden sonra bu kisinin ozel kosulda yasamasi gerekiyorsa bunun da dikkate alinmasi lazim."
Ikinci kez ceza verilemez
Prof. Dr. Sebnem Korur Fincanci Istanbul Tabip Odasi Genel Sekreteri
* "Olmasi gereken oluyor aslinda. Bakanligin bu davranisi cok olumlu. Biliyorsunuz ki, bir suc islendiginde bunun yalnizca tek bir cezasi olabilir; o da sosyal haklardan mahkum edilmesi ve cezaevine konulmasi. Saglik hakki aynen devam eder. Cezaevinde oldugu icin sosyal guvencesi olmayip yararlanmayan kisilerin dogal olarak tum saglik hizmetleri devletin sorumlulugunda olmak zorundadir. Eger bir sorunla karsilasildiginda saglik hizmeti sunulmazsa, bir kez daha cezalandirmak demektir."
Mahrum birakilmamali
Prof. Dr. Ibrahim Astarcioglu; Ulusal Org.Nakli Koordinasyon Kur. Karaciger Bilim Kur. Bas.
* "Boyle hastalar sadece mahkum diye organ naklinden mahrum edilmemeli. Kiz kardesinden alinacak organ uymazsa,Ulusal Koordinasyon Kurulu'na basvurularak kadavra karacigerden de yararlanmasi gerekir. Bu saglanmali. Mahkumiyetin nedeni ne olursa olsun, kisi her seyden once insan. Eger hekimler bu yonlu caba gosteriyorsa sanirim nakil sonrasinda bu hastalarin surekli kontrolu gerek. Cezaevi kosullarinda bakilamaz, Cumhurbaskani bile affeder. Adalet Bakanligi'nin 40-50 milyar liralik jesti, insani anlamda cok onemli, iyi."
ASIL TARTISILACAK KONU ISTE BU!
Idam mahkumuna organ nakli yapilir mi
KARSI CIKANLAR
Uc gun sonra asilacak, anlamsiz
Ege Universitesi Organ Nakli Merkezi Koordinatoru Ata Bozoklar "Organ nakli konusunda dunyada genel gorus mahkumlara takilmasi yonunde; ama idam mahkumu degilse. Cunku uc gun sonra asilacak ya da elektrikli sandalyeye gidecek birisine ne kadavradan ne de canlidan hayatini riske ederek organ takilmasi bence uygun degil, anlamsiz."
Organ neden bosa harcansin?
Ord. Prof. Sulhi Donmezer "Organ nakli fevkalade degerli bir sey. Turkiye'de idam cezasi fiilen uygulanmiyor ama eger kisi olum cezasina carptirilmissa bu organlari topraga curumeye gondermenin bir mantigi yok. Cunku binlerce kisi organ bekliyor. Simdi siz, idam edeceginiz kisiye organ nakli yaparsaniz, bu kisiler ne olacak? "
OLMALI DIYENLER
Yasam hakki infaza dek surer
Izmir Tabip Odasi Baskani Opr. Dr. Fatih Surenkok, bir mahkumun idam cezasina carptirilmis olsa bile yasam hakkinin cezasi infaz edilene kadar surdugunu savundu.
Surenkok, "Idam mahkumu olsa bile cezasinin infazina kadar yasayacagina saygi duyarak, organ nakli yapilmali. Bence en dogru ve ahlaki olan yaklasim boyle" dedi.
Ceza degil saglik durumu onemli
Ceza hukukcusu Prof. Dr. Yuksel Ersoy "Oyle bir ayrim yapilamaz. Organ nakli kisinin saglik durumuna baglidir. Onun idam mahkumu olmasinin organ nakliyle ilgisi olamaz. Kisinin aldigi cezaya gore degil, saglik durumuna gore nakil yapilir. Idam cezasina mahkum bile olsa sagligina gereken itinanin gosterilmesi gerekir. Bu insanlik geregidir."
Haberleri gazete sayfasi goruntusunde okumak icin
SABAH e-Medya"ya
tiklayin
|
|
|
|
