|
 |
|
Cezaevine karaciğer nakli
Adalet Bakanlığı, siyasi bir suçtan dolayı Siirt E tipi Cezaevi'nde yatan Ümit Aydın'a karaciğer nakli yapılması tüm olanakları seferber etti. Sağlık sistemi ilk kez rutinin dışına çıktı, insanlık dersi verildi
Adalet Bakanlığı; yasalarımızı insan haklarına karşı yetersiz bulup, AB'ye kabul edilmemizi türlü bahanelerle geciktiren ülkelere karşı bir insanlık örneği sergiledi. Bakanlık, siyasi bir suçtan giydiği hüküm üzerine Siirt E Tipi Cezaevi'nde yatan ve karaciğeri iflas eden 31 yaşındaki mahkuma, organ nakli yapılabilmesi için olanaklarını seferber etti.
Siyasi tutuklu Ümit Aydın'a yapılacak karaciğer nakli, tıp dünyasında bir ilk olarak tarihe geçecek. Hekimler, bir mahkuma bağış karaciğerin takılıp takılmamasının insani ve ahlaki boyutlarını tartışırken, Adalet Bakanlığı da cezasının bitmesine 2 yıl 2 ay kalan tutuklunun tedavisini üstlendi. Böylece genelde parası ve arkası olana hizmet verdiği söylenen sağlık sistemi "rutin dışına çıktı", insanlık dersi verildi.
YEDİ YILDIR HAPİSTE YATIYOR
Diyarbakırlı 5 çocuklu bir ailenin çocuğu olan, 7 yıldır Siirt E Tipi Cezaevi'nde siyasi mahkum olarak yatan 31 yaşındaki Ümit Aydın bir süre önce rahatsızlandı. Küçüklüğünde sarılık geçirip Hepatit B taşıyıcısı olan, daha sonra ise aldığı Hepatit D virüsüyle karaciğer yetmezliği hastalığına yakalanan Aydın; tedavi için Diyarbakır Tıp Fakültesi Hastanesi'ne kaldırıldı. Sağlığına kavuşması için karaciğer nakli olması gerektiği ortaya çıkınca; Ege Üniversitesi Hastanesi'ne sevk edildi.
Geldiği gün Organ Nakli Merkezi yoğun bakım ünitesine yatırılan, daha sonra ise servisteki 5 kişilik hasta odasına nakledilen Aydın'ın tedavisi sürüyor; başında da 5 asker nöbet tutuyor. Tedavisi Adalet Bakanlığı tarafından yapılan Aydın'ın genel durumu iyileşince nakil işlemi başlayacak. Aydın'a, uygun bulunması halinde kız kardeşi Fatma Gültekin'den alınacak karaciğer parçası nakledilecek.
İNSAN OLARAK YAŞAMA HAKKI VAR
İlk kez bir mahkum hastayla karşı karşıya kalan E.Ü. Organ Nakli Merkezi ekibi şaşırdı; bu yüzden durum Karaciğer Nakilleri Bilimsel Kurulu'nda tartışmaya açıldı.
Pataloji, radyoloji, dahiliye, gastro, cerrahi gibi karaciğer nakli ekibinde yer alan uzmanlar, bir mahkuma nakil yapılıp yapılmamasının insani ve etik boyutlarını ele aldı.
Yapılan tartışmalarda bir mahkumun ömür boyu hapis yatmak zorunda bile olsa, insan olarak yaşam hakkı bulunduğu; hekimlerin de görevlerini hiçbir insan ayırımı yapmadan yerine getirmeleri gerektiği görüşü ağır bastı. Ancak idam mahkumlarında böyle bir görüşün haklılığının savunulamayacağı, bağışlanan organla insan hayatını kurtarmanın amaçlandığı, eğer nakil canlıdan yapılacaksa bunda da vericinin yaşamının riske edilmemesi gerektiği dile getirildi.
BİZ HAKİM YA DA SAVCI DEĞİLİZ
Ege Üniversitesi Organ Nakli Merkezi'nde Karaciğer Nakillerinden Sorumlu Prof. Dr. Yaman Tokat, olayla ilgili olarak şunları söyledi
"İlk kez böyle bir vakayla karşılaştık ve bir kişi müebbet hapse mahkum olsa bile yaşama hakkı olduğu konusunda görüş birliğine vardık. Tartışmamızda; ancak idam mahkumlarında nakle karşı çıkabileceğimiz ortaya çıktı. Çünkü yaşamını cezaevinde noktalayacak biri için bağış organın kullanılmasının ya da bir yakınından yapılacak nakille bir başka insanın yaşamının tehlikeye atılmasının doğru olmadığına karar verdik. Bu hastaya, uygun olursa kız kardeşinden alacağımız parça karaciğeri nakledeceğiz. Ne hakimiz ne savcı; insanlara yardım edecek kurumuz. Bu kişi kim olursa olsun" dedi. Mesleklerinin insanlara hizmet olduğunu belirten Tokat, "Biz yemin ediyoruz, insan ayırt edemeyiz" dedi.
Hastane masrafı Adalet Bakanlığı'nca karşılanan Aydın, jandarma gözetiminde tedavisini sürdürürken, uygun çıkması halinde kız kardeşinden yapılacak naklin maliyeti 10-55 milyar lira olacak.
Kız kardeşinden yaşam hediyesi
Aydın'a, ailesinden karaciğer verebilecek tek kişi olduğunu belirten kız kardeş Fatma Gültekin, "Annem babam hasta, ağabeylerim Hepatit B taşıyıcısı, ablam ise hamile. Eğer uygun olsalardı onlar da organ vermek için sıraya girecekti" dedi.
Siyasi mahkum ağabeyi Ümit Aydın'ın iftira kurbanı olduğunu, 12 yıl 6 ay ceza aldığını, yeni yasayla cezasının 9 yıla indiğini, 7 yılını tamamladığı mahkumiyetten 2 yıl 2 ay sonra kurtulacağını belirten 2 çocuk annesi Gültekin, şöyle konuştu "Ağabeyimin karaciğer yetmezliğine yakalandığını Ağustos başında Diyarbakır Tıp Fakültesi'ne sevk edildiğinde öğrendik. Nakil gerektiği için buraya gönderildi. Ağabeyimin tüm tedavi masraflarını Adalet Bakanlığı karşılıyor. Ben eşimden dolayı SSK'lıyım. Verici olarak benim masraflarımın da Adalet Bakanlığı'nca karşılanması gerekiyor. Ancak 3 gündür sevk çıkartamadık. Ağabeyimin durumu kritik, her geçen gün risk. Bu yüzden de ücretli yatış yaptım, tetkikler için 2 milyar lira yatırdım. Bunu karşılayacak gücüm yok. Adalet Bakanlığı'nın benim de tedavimi üstlenmesini bekliyorum."
TIP OTORİTELERİNDEN DESTEK
Mahkuma ilk kez yapıldı
Op. Dr. Ata Bozoklar Ege Ün. Organ Nakli Merk. Koordinatörü
* "Özellikle bağış organların kimlere takılıp takılmayacağı, katıldığımız bütün uluslararası kongrelerde meslektaşlar arasında tartışılan bir konudur. Orada varılan sonuç idam mahkumları dışında herkese organ naklinin yapılabileceğidir. Bugüne kadar literatüre geçmiş ya da duyduğumuz, bir mahkuma yapılmış organ naklini bilmiyoruz."
Hapistekilerin de hakkı
Op. Dr. Fatih Sürenkök İzmir Tabip Odası Başkanı
* "İnsan olan herkese organ nakli yapılır. Ya da insanlar nerede, hangi koşulda olursa olsun, din, dil, ırk ayrımı olmadan bu hizmeti alır. Cezaevinde olanın da sağlık hizmeti alması, onun en önemli hakkıdır. Düşünsenize, yaşamının bundan sonraki kısmını nerede geçirirse geçirsin, yaşamı yapılacak bu nakle bağlı. Organ naklinden sonra bu kişinin özel koşulda yaşaması gerekiyorsa bunun da dikkate alınması lazım."
İkinci kez ceza verilemez
Prof. Dr. Şebnem Korur Fincancı İstanbul Tabip Odası Genel Sekreteri
* "Olması gereken oluyor aslında. Bakanlığın bu davranışı çok olumlu. Biliyorsunuz ki, bir suç işlendiğinde bunun yalnızca tek bir cezası olabilir; o da sosyal haklardan mahkum edilmesi ve cezaevine konulması. Sağlık hakkı aynen devam eder. Cezaevinde olduğu için sosyal güvencesi olmayıp yararlanmayan kişilerin doğal olarak tüm sağlık hizmetleri devletin sorumluluğunda olmak zorundadır. Eğer bir sorunla karşılaşıldığında sağlık hizmeti sunulmazsa, bir kez daha cezalandırmak demektir."
Mahrum bırakılmamalı
Prof. Dr. İbrahim Astarcıoğlu; Ulusal Org.Nakli Koordinasyon Kur. Karaciğer Bilim Kur. Baş.
* "Böyle hastalar sadece mahkum diye organ naklinden mahrum edilmemeli. Kız kardeşinden alınacak organ uymazsa,Ulusal Koordinasyon Kurulu'na başvurularak kadavra karaciğerden de yararlanması gerekir. Bu sağlanmalı. Mahkumiyetin nedeni ne olursa olsun, kişi her şeyden önce insan. Eğer hekimler bu yönlü çaba gösteriyorsa sanırım nakil sonrasında bu hastaların sürekli kontrolü gerek. Cezaevi koşullarında bakılamaz, Cumhurbaşkanı bile affeder. Adalet Bakanlığı'nın 40-50 milyar liralık jesti, insani anlamda çok önemli, iyi."
ASIL TARTIŞILACAK KONU İŞTE BU!
İdam mahkumuna organ nakli yapılır mı
KARŞI ÇIKANLAR
Üç gün sonra asılacak, anlamsız
Ege Üniversitesi Organ Nakli Merkezi Koordinatörü Ata Bozoklar "Organ nakli konusunda dünyada genel görüş mahkumlara takılması yönünde; ama idam mahkumu değilse. Çünkü üç gün sonra asılacak ya da elektrikli sandalyeye gidecek birisine ne kadavradan ne de canlıdan hayatını riske ederek organ takılması bence uygun değil, anlamsız."
Organ neden boşa harcansın?
Ord. Prof. Sulhi Dönmezer "Organ nakli fevkalade değerli bir şey. Türkiye'de idam cezası fiilen uygulanmıyor ama eğer kişi ölüm cezasına çarptırılmışsa bu organları toprağa çürümeye göndermenin bir mantığı yok. Çünkü binlerce kişi organ bekliyor. Şimdi siz, idam edeceğiniz kişiye organ nakli yaparsanız, bu kişiler ne olacak? "
OLMALI DİYENLER
Yaşam hakkı infaza dek sürer
İzmir Tabip Odası Başkanı Opr. Dr. Fatih Sürenkök, bir mahkumun idam cezasına çarptırılmış olsa bile yaşam hakkının cezası infaz edilene kadar sürdüğünü savundu.
Sürenkök, "İdam mahkumu olsa bile cezasının infazına kadar yaşayacağına saygı duyarak, organ nakli yapılmalı. Bence en doğru ve ahlaki olan yaklaşım böyle" dedi.
Ceza değil sağlık durumu önemli
Ceza hukukçusu Prof. Dr. Yüksel Ersoy "Öyle bir ayrım yapılamaz. Organ nakli kişinin sağlık durumuna bağlıdır. Onun idam mahkumu olmasının organ nakliyle ilgisi olamaz. Kişinin aldığı cezaya göre değil, sağlık durumuna göre nakil yapılır. İdam cezasına mahkum bile olsa sağlığına gereken itinanın gösterilmesi gerekir. Bu insanlık gereğidir."
Haberleri gazete sayfası görüntüsünde okumak için
SABAH e-Medya"ya
tıklayın
|
|
|
|
