|
 |
|
'Kızıl rekabet' kasıp kavuracak
Düne kadar komünizmin en büyük kalesi olan Rusya ve Çin'in geçirdiği liberal evrim, iki ülkeyi sanayi devlerinin korkulu rüyası haline getirdi
Çok değil, bundan 5 yıl önce devlet yapılarında köklü değişiklik yapan ve rejimi daha da liberalleştiren Çin ve Rusya, şimdilerde tüm dünyanın korkulu rüyası haline geldi. Aslında iki ülkenin dönüm noktası, 1997'de Uzakdoğu'da patlak veren ve Rusya'yı da içine Asya Krizi oldu. Kriz sonrasında çabuk toparlanan Çin, dünyanın hem üretim merkezi hem de dev pazarı haline geldi. Keza Rusya da 1998'den sonra aynı gelişim sürecini izledi.
DURGUNLUK VIZ GELDÄ°
Çin ve Rusya'daki gelişim yabancıların da dikkatini çekti. Batılı liderler global durgunluktan yakınırken Rusya Devlet Başkanı Vladimir Putin, Rusya'nın milli gelirini 2010 yılına kadar iki katına çıkarmayı vaat ediyordu. Çin Devlet Başkanı Jiang Zemin ise, 2002'de 55 milyar dolar olan yabancı sermaye yatırımını 80-90 milyar dolarlara çıkaracağını söylüyordu.
Oysa 5 yıl önce Rusya'da bankacılık sekörü çökmüş, borsalar dibe vurmuştu. Şimdi ise borçlar zamanından önce ödenmeye başlandı. Rusya geçen yıl 14 milyar dolar dış borç ödedi. İhracat 120 milyar doları buldu. Döviz rezervini 60 milyar dolara çıkartan Rusya, Sovyetler Birliği'nin dağılmasın ardından ilk kez bütçe fazlası verdi. Rusya Maliye Bakanı Kudrin, dış borcun GSYİH'nin yüzde 55-60'ına tekabül ettiğini, bunun da gelişmiş ülke seviyesinde olduğunu vurguluyor.
IRAK SAVAÅžI YARADI
Çin'in geçen yılki ihracatı ise 275 milyar dolar oldu. İhracatın GSMH içindeki payı yüzde 6.9'dan 9.6'ya çıktı. Ancak Rusya ve Çin'i asıl şaha kaldıran gelişme Irak savaşı sonrasında yükselen petrol fiyatları oldu. 48.6 milyar varil petrol rezervi olan Rusya, petrol fiyatlarının 27 dolarlara çıkması ile büyük kazanç sağladı. Keza 24 milyar varil petrol rezervine sahip Çin'de petrol gelirlerinden ciddi kazanç sağladı. Dünya Bankası'na göre Çin, 5 yılda 13.7 trilyon dolar GSMH'si olan AB'yi yakalayacak.
Peki, Putin ve Zemin bu performans için ne yaptı? Öncelikle eyaletler arasındaki harcama dengesizliği giderildi. Hızlı büyüme sağlanacak sektörler bulundu. Rusya petrol, doğalgaz ve hidrocarbon endüstrisine; Çin de imalat sanayi, otomobil ve tekstile yöneldi. Çin'de Chrysler, GM gibi firmalar yatırımlarını artırırken, dev petrol şirketi BP Rus petrol şirketi TNK ile 6.5 milyar dolara evlendi.
Rusya'nın geçen yıl yüzde 5.5, Çin'in de yüzde 8'lik bir büyüme potansiyelini yakalaması tüketimi de arttırdı. Artık Rusya'da İtalyanlar'ın en ünlü giyim, Almanlar'ın en ünlü otomobil ve Fransızlar'ın en ünlü şarapları kapış kapış. 1.3 milyar nüfusa sahip Çin'de de durum farklı değil. Japonlar'dan daha fazla film, Almanlar'dan daha fazla otomobil satın alan Çinliller, diğer ülkelere oranla daha fazla şampuan, DVD oynatıcısı ve elektirk tüketiyor. Çin'in doğusunda kişi başına yıllık gelir 1.200-1.500 doları buluyor.
Haberleri gazete sayfası görüntüsünde okumak için
SABAH e-Medya"ya
tıklayın
|
|
|
|
