|
 |
|
ABDURRAHMAN YILDIRIM
Kaderimizi belirleyecek 4 eşik
Borsanın büyümeye kayıtsız kalamadığını dün ortaya koyduk. Bu kez de üç yıllık düşüş döneminden sonra ekonominin ikinci yıl büyümesine rağmen borsanın çok sınırlı bir tepki verdiğini belirttik. Bunda Türkiye piyasasının bozuk olan yapısını dünyaya paralel yenileyememesinin rolü olduğunu kaydettik. Batan banka, imtiyazlı şirket ve batan aracı kurumlarla 100 binlerce yatırımcının mağdur olduğunu kaydettik.
Üstelik bu dönemde Türkiye Hazinesi dünyanın en yüksek reel faizini ödemeye devam ediyor. Bu yatırım aracı karşısında hisse senetleri alternatif bile değil.
Böyle bir dönemde borsa canlanması nasıl olur? Olursa boyutu ne olur? Zamanı ne olur?
Ekonomide önceki hafta yaşanan olumlu haber şoku bizim ekim ayına yaklaşırken başlayacağını ve yılbaşı civarında sonlanabileceğini tahmin ettiğimiz borsa canlanmasını öne çekmiş olabilir. Ancak Türkiye, hem ekonominin hem de hükümetin kaderini değiştirecek bir kaç gelişmeyi arka arkaya yaşacak. Bu gelişmelerin olumlu olması halinde başka etki yaratacak, olumsuz olması ise piyasalarda yeni fırtınaların kopmasına yol açacak.
İşte bu eşiklerin başarıyla atlatılması halinde borsa ekonomideki büyümeye, bozuk yapısına rağmen olumlu tepki verebilir. Belli bir canlılık dönemi yaşayabilir. Ancak bu canlılık döneminin daha çok 1994 krizinden sonraki çıkışa benzeyebileceğini tahmin ediyoruz. Üstelik 2001'de çok daha büyük kriz yaşadığımız için, hem ekonominin ve şirketlerin, hem de borsanın toparlaması zaman alacak, ağır olacak diye düşünüyoruz.
* Sanayi öncülüğünde çıkış- Kısa dönemli canlanmada bilanço etkisi önemli olabilir, faiz düşüşünden dolayı bankalara ve banka kağıtlarına dayalı olarak holdinglere yönelme olabilir. Ancak yandaki grafikte de görülen Mali Endeks'in üstünlüğünün, önümüzdeki dönemde sona ereceğini, borsa özellikle yerel seçimler sonrası 2004'te kalıcı bir çıkış yaşayacaksa, bunun ancak sanayi şirketleri öncülüğünde olabileceğini tahmin ediyoruz.
Çünkü hazırlanan yeni Bankalar Kanun taslağı, banka sahipliğini değiştiriyor. Taslak bu haliyle yürürlüğe konulursa Mali Endeks içindeki ağırlığı bir hayli fazla olan iki banka el değiştirecek. Banka hisselerini alanlar sınırlandırılıyor. Üstelik banka hisselerine sıfır bedelle el konulması riski özellikle yabancıları bu senetlere yönelmekte alıkoyuyor. Bu durumda mali sektör hisselerinin eski parlak günlerini yaşamasını zor görüyoruz.
* Arka arkaya dört eşik- Kısa dönemde atlanması gereken ve orta dönemi de belirleyecek olan gelişmeleri tarih sırasıyla değinelim.
1- Bunun ilki tezkere. ABD ile ilişkilerin düzelmesini sağlayacak. Irak'ın yeniden yapılanmasında Türkiye'yi söz sahibi yapacak. 8.5 milyar dolarlık kredinin hayata geçirilmesini sağlayacak. Kredi gelirse ekim ayında 2004 Bütçesi daha rahat yapılacak. IMF ile 6. Gözden Geçirme biraz daha kolaylaşacak.
2- Hükümet açısından ikinci atlanması gereken eşik Orman Yasası. Referanduma gidilmesi durumunda bu iktidarın durumunu da oylama anlamına gelecek. Referandum ve referandumsuz Orman Yasası tamamlanır ve beklenen kaynak gelirse hükümetin işi kolaylaşır.
3- Üçüncü atlanması gereken eşik 2004 Yerel Seçimleri. Bu seçimlerin de hükümetin beklediği ve istediği şekilde sonuçlanması halinde AKP'nin önü iyice açılacak.
4- Atlanacak son eşik 2004 sonunda Türkiye-AB tam üyelik müzakarelerinin başlayıp başlamayacağı olacak. Müzakere tarihinin alınması bambaşka etki yaratacak. Ülkeye sermaye girişini olağanüstü artırabilecek. Ekonomi çok ihtiyacı olan yabancı sermaye girişine ve yatırım ortamına kavuşacak.
* Sonuç- "İnsanların kaderi sürekli bir değişikliğin oyuncağıdır" Euripides
Mesajlarınız için:
ayildirim@sabah.com.tr
Haberleri gazete sayfası görüntüsünde okumak için
SABAH e-Medya"ya
tıklayın
|
|
|
|
