|
 |
|
ABDURRAHMAN YILDIRIM
Kaderimizi belirleyecek 4 esik
Borsanin buyumeye kayitsiz kalamadigini dun ortaya koyduk. Bu kez de uc yillik dusus doneminden sonra ekonominin ikinci yil buyumesine ragmen borsanin cok sinirli bir tepki verdigini belirttik. Bunda Turkiye piyasasinin bozuk olan yapisini dunyaya paralel yenileyememesinin rolu oldugunu kaydettik. Batan banka, imtiyazli sirket ve batan araci kurumlarla 100 binlerce yatirimcinin magdur oldugunu kaydettik.
Ustelik bu donemde Turkiye Hazinesi dunyanin en yuksek reel faizini odemeye devam ediyor. Bu yatirim araci karsisinda hisse senetleri alternatif bile degil.
Boyle bir donemde borsa canlanmasi nasil olur? Olursa boyutu ne olur? Zamani ne olur?
Ekonomide onceki hafta yasanan olumlu haber soku bizim ekim ayina yaklasirken baslayacagini ve yilbasi civarinda sonlanabilecegini tahmin ettigimiz borsa canlanmasini one cekmis olabilir. Ancak Turkiye, hem ekonominin hem de hukumetin kaderini degistirecek bir kac gelismeyi arka arkaya yasacak. Bu gelismelerin olumlu olmasi halinde baska etki yaratacak, olumsuz olmasi ise piyasalarda yeni firtinalarin kopmasina yol acacak.
Iste bu esiklerin basariyla atlatilmasi halinde borsa ekonomideki buyumeye, bozuk yapisina ragmen olumlu tepki verebilir. Belli bir canlilik donemi yasayabilir. Ancak bu canlilik doneminin daha cok 1994 krizinden sonraki cikisa benzeyebilecegini tahmin ediyoruz. Ustelik 2001'de cok daha buyuk kriz yasadigimiz icin, hem ekonominin ve sirketlerin, hem de borsanin toparlamasi zaman alacak, agir olacak diye dusunuyoruz.
* Sanayi onculugunde cikis- Kisa donemli canlanmada bilanco etkisi onemli olabilir, faiz dususunden dolayi bankalara ve banka kagitlarina dayali olarak holdinglere yonelme olabilir. Ancak yandaki grafikte de gorulen Mali Endeks'in ustunlugunun, onumuzdeki donemde sona erecegini, borsa ozellikle yerel secimler sonrasi 2004'te kalici bir cikis yasayacaksa, bunun ancak sanayi sirketleri onculugunde olabilecegini tahmin ediyoruz.
Cunku hazirlanan yeni Bankalar Kanun taslagi, banka sahipligini degistiriyor. Taslak bu haliyle yururluge konulursa Mali Endeks icindeki agirligi bir hayli fazla olan iki banka el degistirecek. Banka hisselerini alanlar sinirlandiriliyor. Ustelik banka hisselerine sifir bedelle el konulmasi riski ozellikle yabancilari bu senetlere yonelmekte alikoyuyor. Bu durumda mali sektor hisselerinin eski parlak gunlerini yasamasini zor goruyoruz.
* Arka arkaya dort esik- Kisa donemde atlanmasi gereken ve orta donemi de belirleyecek olan gelismeleri tarih sirasiyla deginelim.
1- Bunun ilki tezkere. ABD ile iliskilerin duzelmesini saglayacak. Irak'in yeniden yapilanmasinda Turkiye'yi soz sahibi yapacak. 8.5 milyar dolarlik kredinin hayata gecirilmesini saglayacak. Kredi gelirse ekim ayinda 2004 Butcesi daha rahat yapilacak. IMF ile 6. Gozden Gecirme biraz daha kolaylasacak.
2- Hukumet acisindan ikinci atlanmasi gereken esik Orman Yasasi. Referanduma gidilmesi durumunda bu iktidarin durumunu da oylama anlamina gelecek. Referandum ve referandumsuz Orman Yasasi tamamlanir ve beklenen kaynak gelirse hukumetin isi kolaylasir.
3- Ucuncu atlanmasi gereken esik 2004 Yerel Secimleri. Bu secimlerin de hukumetin bekledigi ve istedigi sekilde sonuclanmasi halinde AKP'nin onu iyice acilacak.
4- Atlanacak son esik 2004 sonunda Turkiye-AB tam uyelik muzakarelerinin baslayip baslamayacagi olacak. Muzakere tarihinin alinmasi bambaska etki yaratacak. Ulkeye sermaye girisini olaganustu artirabilecek. Ekonomi cok ihtiyaci olan yabanci sermaye girisine ve yatirim ortamina kavusacak.
* Sonuc- "Insanlarin kaderi surekli bir degisikligin oyuncagidir" Euripides
Mesajlariniz icin:
ayildirim@sabah.com.tr
Haberleri gazete sayfasi goruntusunde okumak icin
SABAH e-Medya"ya
tiklayin
|
|
|
|
