|
 |
|
Basindaki siddet tribunleri tetikliyor
Merhum spor yazari Islam Cupi, 'Adam gibi spor sayfalari, adam gibi seyirci yaratacaktir' gorusunu savunuyordu. Zaten medyada yer alan 'vahsi' basliklarin fanatikleri etkiledigi de herkesin ortak fikri
"Vur Cim Bom Dagit Su Ingiliz'i", "Ajax'i Cimleri Gommeye Yemin Ettik", "Yenemeyen Olsun", "Galatasaray Icin Olunur" ve "3. Dunya Savasi" gibi basliklarin atildigi yazili ve gorsel basindaki siddetin, tribunlerdeki siddeti tetikledigi gorusu hemen hemen tum cevrelerce kabul ediliyor.
Merhum spor yazari Islam Cupi "Turkiye'de statlara giden seyircinin 'vahsiligi', spor sayfalarindaki vahsilikten kaynaklanmaktadir. Adam gibi spor sayfalari, adam gibi seyirci yaratacaktir" gorusundeydi. Gazetelerde atilan basliklar, kose yazarlarinin yorumu, televizyonlarin bir pozisyonu onlarca kez tekrar ederek yorum yapmasi, bugun milyonlari etkiliyor.
Gecmiste Turkiye'de spor haberleri gazetelerin son sayfalarinda verilirken, daha sonra ozel spor sayfalari ayrilmaya baslandi. Fotospor, Taraftar, Fotomac, Fanatik gibi spor gazeteleri birbiri ardina yayimlandi. Degisimin hizla yasandigi 1990'larda uc kanalli TRT'nin karsisina mantar gibi ozel kanallar cikti. Reyting kaygisi, tartisma programlarinin seyrini degistirdi.
AP: MEDYA BUYUTUYOR
Medyanin futboldaki siddeti provoke eder gibi davranmasi, aslinda sadece Turkiye'de gorulmuyor. Avrupa'nin bircok ulkesinde, futboldaki siddet, medya ile birlikte aniliyor. Hatta bu konuda Avrupa Parlamentosu Sivil Ozgurlukler ve Icisleri Komitesi, medyanin rolunu soyle ozetliyor "Medya, siddet olaylarini buyutme ve daha fazla siddet olayini provoke eder gibi davranmaktadir. Medya, futbol icinde ve etrafinda donen siddeti, yabanci dusmanligini sosyal problemler gibi gostererek sorunu daha da buyutmektedir."
Futbol siddetinin bugunku sekilde kaleme alinmasininkokeni, 1950'li yillarin ortasina rastliyor. Bu donemde artan genclik suclari ve genclik siddetinin yaygin genel bir korkusunun bulunmasiyla, basin bu yapiyi ve futbol maclariyla ilgili pek cok hikayeyi kolayca bulunacak yerlere tasimaya basladi.
TRAJIK BASLIKLARIN ETKISI
1960'li yillarin ortasinda Ingiltere'de Dunya Kupasi'nin yaklasmasiyla birlikte basin holiganlari turnuvayi nasil harap edecekleriyle ilgili korkunc uyarilarda bulundu. Dunya Kupasi olaysiz kapandi fakat holiganizm panigi artmaya devam etti.
1970'li yillar bulvar basininda sorun yaratan taraftarlara karsi sert soylemler iceren donem oldu "Bu eskiyalari ezin" (Sun 4 Ekim 1976), "Dov ki dovulmus olsun" (Daily Express, 25 Kasim 1976) Trajik basliklarin, koyu yazilmis yazilarin kullanilmasi sansasyonalizme hizmet etti. 1990'da Italya'daki Dunya Kupasi oncesinde The Sun, Ingiliz taraftarlarin Italya'ya "Kan banyosu" icin gidecegini yazdi. Uzmanlar, basinin futbol holiganizmi ile ilgili politikalarda alinan kararlarda da etkisi oldugunu belirtiyor.
Ciddi bir futbol yasasi sart
Futbol otoriteleri ve meraklilari tribunlerdeki siddetin ortadan kaldirilmasi icin Ingiltere ve Italya ornegini vererek, bir futbol yasamizin zamaninin coktan geldigine dikkati cekiyorlar
Emniyet gucleri yetersiz kaliyor
SENES ERZIK / UEFA ASBASKANI
"Goc ve nufus patlamasi ile insanlarin egitim, saglik gibi temel haklarda esit olmamasi insanlari eylem yapmaya yoneltiyor. Self disiplin yok. Emniyet gucleri artik olaylar karsisinda yetersiz kaliyor. Bunu onleyecek tek bir sey var. O da ciddi bir futbol yasasi. Turkiye, AB icin o kadar uyum paketini Meclis'ten geciriyor, neden bir futbol yasasi hazirlamadi? Ingiltere, holiganlarin tribunlerdeki dehsetinin onune gecmek icin bir yasa cikardi. Macta taskinlik yaptigi belirlenen kisileri belirleyip, maca girmeme cezasi veriyor. Stat kapilarindaki kontroller uyduruk yapilmiyor. Bizim de en kisa zamanda bir futbol yasasi cikarmamiz gerekiyor."
Tribun siddeti kufurle basladi
HINCAL ULUC / SABAH YAZARI
"Futboldaki siddetin bir numarali sorumlusu medya. Medya, futboldaki siddet ve terorun gelisini seyretti ve hatta tesvik etti. Ben unlu yazarlarimizin soyle yazilarini hatirliyorum "Futbol maci bir bosalma yeridir, birakin bosalsinlar." Ama kufur siddeti getirdi; olumlere varan boyutlara ulasti. 3 yil once Galatasaray'in VIP tribununde oturuyordum, tovbe ettim gitmeye. Yanimda profesorler, avukatlar, doktorlar, kadinlar en agza alinmaz kufurleri ediyorlardi. Bunun egitimle bir ilgisi yok. Bu insanlarin belirlenmesi, yakalanmasi ve macta yaptiklarinin cezasiz kalmamasi gerekiyor. Tipki Ingiltere ve Italya'daki gibi."
Anarsiyi reyting kaygisi cikardi
ABDULKADIR YUCELMAN / Cumhuriyet Gazetesi Spor Servisi Muduru
"Tribundeki anarsinin altinda reyting ve tiraj kaygisi var. Eskiden beri rekabet var. Fener-Galatasaray rekabeti kiskirtildi mesela. Nedeni reyting ve tiraj. Yurtdisindaki televizyon ekranlarinda tekrar goruntuler bir kez gosteriliyor. Biz bunu tekrar tekrar yapiyoruz. Sonra ustune yorum yapiyoruz."
Herkes suclu
HALIT KIVANC/Eski futbol sunucusu
"Taraftarlik baska, bir takima sempati duymak baska, obur takimi dusman kabul etmek bambaska. Kulupler oyle ayrildi ki; korkunc bir hava olustu artik. Burada bir numarali is medyaya dusuyor. Oyle programlar yapiliyor ki taraftarlarin bazi seyleri yapmasi adeta korukleniyor."
'Iyi ki elimde makineli yoktu'
ILHAN CAVCAV (GENCLERBIRLIGI KULUBU BASKANI)
Turkiye'deki tribun terorune tipki Avrupa'daki gibi agir cezalar getirilmeli. Icisleri Bakanligi bir kanun hazirlayarak hemen Meclis'ten gecirmeli. Aksi takdirde tribunlerdeki siddet daha da artacaktir. Insanlar artik eslerini, kizlarini, kiz arkadaslarini maca getiremez oldu. Bana da kufur edildi. Ankaragucu macinda beni saha disina davet ettiler. Ben de o talihsiz el hareketini yaptim, "Buradayim, kimse beni cikaramaz bu stattan" demek icin. Pisman oldum, ama o an elimde bir makineli tufek olsa, 50-100 kisiyi tarardim. Simdi maclara yatistirici ilaclar alarak gidiyorum.
Tahtaya kalkan cocuk gibiyiz
FATIH TEKKE (TRABZONSPOR FUTBOLCUSU)
Disaridan gelen ugultu bizi etkiliyor. Futbolcu, okulda tahtaya kalkan cocuk gibidir. Dusunun biz 30 bin kisinin onune cikiyoruz. Profesyonel futbolcu degilsen o sahaya cikarken dizlerin titrer.
Esimi maca goturmuyorum
UMIT OZAT (FENERBAHCE KAPTANI)
Taraftarlar arasindaki gerginlik gecmisten geliyor. Bir anda durdurmak imkansiz. Turkiye'nin belli bir ekonomik yapisi var. Bir kisi dusunun, 250 milyon lira maas aliyor, bunun 50 milyonuna mac bileti aliyor. Maasinin buyuk bir kismini maca ayirdigi icin tribunde bagirmaya, kufur etmeye hakki oldugunu dusunuyor. Esimin maclarima gelmesini istemiyorum. Kufurden olumsuz etkileneceklerine inaniyorum.
Haberleri gazete sayfasi goruntusunde okumak icin
SABAH e-Medya"ya
tiklayin
|
|
|
|
