|
 |
|
MANSUR FORUTAN
Secenekler cogalinca sanziman dagilir
Bati demokrasileri secenek cesitliligi uzerine insa edilmistir. Ve hayatta secme sansi zayif biri olarak boyle bir cumle kurma ihtiyacini nereden buldugumu ben de pek bilmiyorum dogrusu.
Ama agir bir giris cumlesi oldu ve korkarim ki devam etmek istiyorum
Kaldi ki secenek sayisinin fazlaligi ile ozgurlukler arasinda ciddi bir bag oldugu da supheli bir yaklasim.
Yani McDonalds'da uc bes kurus fark odeyip buyuk secim tercihi yapabiliyor olmaniz, ne kadar heyecanli olabilir ki?
Sonra Acun Firarda ile ekranlarin yildizi Yildiz Tilbe'nin bilmeden agirlayacagi konuklari olan program arasinda tercih yapmak ozgurluk duygunuzu ne kadar kesebilir ki?
Ekonomi biliminde en sevdigim fonksiyon fayda fonksiyonudur.
Soyle ozetlenebilir
Kopeginiz Comar diyelim ki ac. Mamasini verdiniz ve zikkimlandi. Bundan aldigi haz yuz uzerinden doksan birim olsun. Bir daha verdiniz ve yine yumuldu. Bu kez ilk seferki gibi heyecanlanmayacaktir. Aldigi haz elliye iner. Ucuncu kez verdiginizde biraz yer ve birakir ve haz on birime duser. Dorduncude "benle kafa mi buluyorsun" der ve bolgeden uzaklasir.
Fayda fonksiyonu kabaca boyle aciklanabilir. Insanlar icin de benzer uygulamalar yapilabilir. Aldiklari ayakkabilari, arabalari, izledikleri kanallari, programlari ve hatta asklari bile fayda fonksiyonu icinde incelemek mumkun. Tukettikce dusen haz!
Eger secenek cesitliligini de bir tuketim araci gibi ele alirsak, fayda fonksiyonu burada da aglarini orup istirakciyi bayabilir. Iste "curuyen bati toplumu" iddiasini destekleyen bilimsel bir bakis acisi.
Bati toplumu neden curuyor peki? Ya mevcut seceneklere razi olup git gide mutsuzlasip, mutsuzluk dagitan insanlara donusuyor ya da seceneklerin disina cikip sanzimani dagitiyorlar.
Bu benim teorim.
Seceneklerin artmasiyla yurdum insani da ayni dertten muzdarip olmak uzere.
Gidecek yer yok, elli kanal var izlenecek bir sey yok, kadin yok, erkek yok...
Aman dikkat!
Kanaryam da tedbiri alsin lutfen. G.Saray'i surekli yenmenin hazzi yavas yavas azaliyor. Tamam alti atmak durumu kurtardi, ama nereye kadar?
Batili, durumun farkinda.
Careler ariyor.
Ve seceneklerin yeniden yapilanmasi icin calisiyor.
Bunun icin hasta ruhlu insanlar bir araya gelmis kitap yazmislar. Kitap, yapmak istemeyeceginiz, zorlanacaginiz tercihler uzerine hazirlanmis. Adi Zobmondo, ne demekse?
Sahip oldugunuz seceneklerle mutlu ve mesut olmayi ogrenin, yoksa bakin hayatta ne beter durumlar var mesaji veriyorlar.
Mesela, isten cinsel tacizde bulundugunuz icin mi, yoksa hirsizlik yaptiginiz icin mi kovulmak istersiniz?
Veya bir haftayi islak corapla mi, islak donla mi gecirmek istersiniz? Ofisin en cirkini mi, en salagi mi olmak istersiniz?
Bu guzel Mutlu bir evliliginiz oldugu halde ruh ikizinizin baska biri oldugunu ogreniyorsunuz. Tanismak ister misiniz? En yakin arkadasinizin esiyle mi, on sekiz yasindaki cocugunuzun en yakin arkadasiyla mi iliskiye girersiniz?
Kararlarinizi tamamen kalbinizle mi, yoksa beyninizle mi vermek istersiniz.
Gordugunuz uzere sorular kazik.
Zobmondo girisimi Bati tuketim medeniyetini ayakta tutmaya yeter mi bilemiyorum, ama kendi hesabima benim de bir katkim olsun istiyorum. Nasilsa bizim de ihtiyacimiz olacak.
Bu da benden
Basarili ama herkesin nefret ettigi biri mi yoksa basarisiz ama herkesin sevdigi biri mi olmak istersiniz?..
Haberleri gazete sayfasi goruntusunde okumak icin
SABAH e-Medya"ya
tiklayin
|
|
|
|
