|
 |
|
ABDURRAHMAN YILDIRIM
Kur artacaksa faiz nasil dusecek?
Normalde Turkiye'nin kredi notundaki artisi mali piyasalarda iyimserligin izlemesi beklenirdi. Ancak olmadi. Yabancilarin cikisi icin de, spekulatorlerin pozisyon degisikligi icin de, not artisi tam tersine tetikleyici olarak kullanildi. Once doviz yukseldi, ardindan faiz. Kurdaki cikis daha fazla. Faizdeki daha az. Ister trend donusu olsun, isterse de bir duzeltme hareketi, faizin kurun pesine takildigi gercegi bir kez daha tescil edilmis oldu.
* Kurla faizin birlikteligi- Bu birlikteligin gecmisteki orneklerini bitisikteki grafikte gormek mumkun. Aslinda kurun dususu veya cikisi hep faizden fazla. Yani trend donusleri once kurdan baslamis. Bu faizin dususunde de boyle olmus, yukselisinde de. 2002 basindan bu yana ilk dort aylik kur dususunu Hazine ihalelerinde yaklasik 18 puanlik inis takip etti. Ardindan uc aylik kur sicramasina faiz 15 puanlik cikisla karsilik verdi. 2002 yaz aylarindaki kur durgunlugunu faiz oranlarindaki durgunluk izledi. Sonbaharda her iki mali aracta da yeni bir dusus meydana geldi. Aralik 2002 ve Mart 2003'teki kur artisina paralel, faiz de artti. Ardindan dort aya yaklasan doviz dususunu faizlerde inis takip etti.
Ancak 2002 basindan beri ele alindiginda enflasyon yuzde 92.0 duzeyinden 1.5 yilda yuzde 29.6'ya inerken, Hazine faizleri dususe direndi. Hazine ihale faizleri yuzde 74.5 duzeyinden ancak yuzde 46'ya gerileyebildi. Yani reel faizler dusmeyip yuksek kaldi.
* 2. yarida faiz dusmeli- 2003 yili icin orgorulen Hazine ortalama faizi yuzde 45 idi. Yilin ilk alti ayinda gerceklesme yuzde 54.2 duzeyinde. Bu da yillik hedefi tutturabilmek icin ikinci yarida faizlerin ortalamasinin yuzde 35'lere inmesini gerektiriyor.
Ancak bugunden gorunen isin hic de kolay olmadigi.
* Kur destek degil - Cunku kur dususunde veya TL'nin degerlenmesinde yolun sonuna geldik. Dolar 1.380 bindeyken yapilan mudahaleden sonra doviz daha asagi gidemedi. Vadeli ithalatin odeme zamani geliyor. Kur cok dusuk gittigi icin turizm gelirleri de iyi degil. Erken biten Irak Savasi'ndan sonra ihracat dovizlerini kur dusecek diye erken sattik. Ihracat baglantilarini da savas ortaminda kur yukselecek diye fazla fazla yaptik. Topluca spekulasyon yaptik. Aylarla sinirli bu doviz arzindaki bolluk doneminin de sonuna yaklastik. Kisaca yilin ikinci yarisinda kurun gerilemesi degil, olsa olsa artmasi beklenir. Boyle bir artis olacaksa, faiz dususunde kur tesviginin yerini kur kostegi alacak. Faizde dusme geregi ortada ancak kur artacaksa oranlar nasil gerileyecek?
Ya ekonomik programa dort elle sarilip, ekim ayini basariyla gecip, yeni finansman kaynaklari bulacagiz ki, kur ve faiz yukselmesin. Ya da kurla faizin birlikteligini kopartacagiz. Kur yukselse bile faiz asagi gidebilsin. Ikisini de basarmak gercekten zor.
* Sonuc "Sona kalan dona kalir" Turk Atasozu
Mesajlariniz icin:
ayildirim@sabah.com.tr
Haberleri gazete sayfasi goruntusunde okumak icin
SABAH e-Medya"ya
tiklayin
|
|
|
|
