|
 |
|
SERVET YILDIRIM
O gece doviz alanlar gercekten suclu mu?
Birkac gundur gazetelerde 21 Subat 2001'de, yani kur sisteminin degistirilmesinden iki gun once Merkez Bankasi'ndan dolar alan bankalarin isimleri carsaf carsaf yayimlaniyor. Gazeteciler ve kose yazarlari icin guzel bir konu. Halkin ilgisini her zaman ceker, hatta okuyana "Vay namussuzlar, nasil da hortumlamislar" bile dedirtir. Ancak isin icine girdiginizde olayin cok daha farkli oldugunu gorursunuz.
Turkiye 1 Ocak 2000'de kura dayali bir istikrar programi uygulamaya basladi ve programin geregi olarak gelecek bir yillik donem icin uygulayacagi kurlari onceden ilan etti. O andan sonra Merkez Bankasi'nin ulkenin bu taahhudunu yerine getirmekten, yani kendisine gelenlere acikladigi kurdan doviz satmaktan baska secenegi yoktu. Bu nedenle yerli, yabanci bircok banka ve yatirimci programa guvendiler ve ellerindeki dovizi satip, hazine kagitlarina yatirim yaptilar. Diger bir deyisle dovizde acik pozisyona gectiler. Bu sayede faizler ve enflasyon dustu, piyasalara bahar geldi.
Gelelim 19 Subat 2001'e
Ekonomi yaklasik iki ay once, Kasim 2000'de ciddi bir likidite krizi yasamis; ortalik ancak IMF'nin yedi milyar dolarlik ek yardimiyla yatistirilabilmisti. Birkac gun sonra hazinenin oldukca yuklu ic borc geri odemesi bulunuyordu. Boylesine kirilgan bir ortamda Basbakan ile Cumhurbaskani arasinda gerginlik yasanmis ve Basbakan televizyon kameralarinin onune cikip ulkenin ciddi bir krizle karsi karsiya bulundugunu soylemisti.
Boyle bir manzarada dolara donmeyen bankaciyi isten kovarlar.
Kriz halinde doviz almak milyarlarca dolarlik acik pozisyon tasiyan ve bogazina kadar hazine kagitlarina gomulen bir sistemin dogal tepkisidir. Aksi takdirde batarlar. Kaldi ki tum bankalar doviz almak icin son dakikayi beklemediler. 19 Subat oncesinde de gidisati gorup Merkez Bankasi'ndan milyarlarca dolarlik doviz alarak acik pozisyonlarini kapatan bankalar oldu. Bu bankalarin doviz alarak kâr ettiklerini soylemek dogru olmaz. Bunlar acik pozisyonda olduklari icin devaluasyon halinde karsilasacaklari muhtemel zararlari azalttilar. Acik pozisyonda olan bir banka dolarin yukari gittigini gorup dolar aliyorsa, bu kâr etme operasyonu degil, zarar kapatma operasyonudur. Nitekim bu operasyonu yapamayan bazi bankalarin battigini kisa bir sure sonra gorduk.
Merkez Bankasi'ndan doviz alan bankalarin isimleri ilk defa basina sizmiyor. Ayni olay 1994 krizinden sonra da yasanmisti. Bu bilgilerin Merkez Bankasi'ndan sizmadigindan tum piyasa emin. Bilginin kaynagi oldugunu sandigimiz AKP Hukumeti'nin sir olarak kalmasi gereken bu bilgiyi sizdirmaktaki amacini anlamak ise zor. Muhtemelen piyasalari ve piyasalarin isleyisini bilmedikleri icin bunu yaptilar.
Haberleri gazete sayfasi goruntusunde okumak icin
SABAH e-Medya"ya
tiklayin
|
|
|
|
