|
 |
|
MEHMET ALTAN
Ortada kuyu var, yandan gec...
Iskence ile ciddi bir sekilde savasan, kitap yakmayan, ogrenci ozgurluklerini genisletmis, gosteri yapmanin daha serbestlestigi, askeri harcamalarin denetlendigi, Milli Guvenlik Kurulu'nu danisma niteliginde bir kurul haline getirme adiminin atildigi, Milli Guvenlik Kurulu Genel Sekreteri'nin sivillestigi bir Turkiye'yi insaya yonelik Avrupa Birligi 7. Uyum Paketi yolda.
AK Parti hukumeti Avrupa Birligi tam uyelik sureci icin onemli bir gayret icinde. Bundan sonraya ise uygulamalari izlemek ve buna direnenleri devre disi birakmak kaliyor...
Genel iyimserlik havasi icinde, dikkat edilecek iki konu ise, Kibris ve IMF ile imzalanacak 5. ve 6. gozden gecirmeler... AB tam uyelik surecinin en onemli engellerinden biri Kibris. Hukumet bu konuda cekingen davraniyor. Halbuki Annan Plani cok lehimizeydi ve sorunu cozuyordu. Simdi de cozebilir...
IMF ile iliskiler ise ekonomik cevreleri huzursuz etmeye devam ediyor. Surekli geciken gozden gecirmeler, yapilmasi gereken ekonomik reformlarin her an kim vurduya gidecegi gibi bir kusku doguruyor. Halbuki, ekonomik reformlari hizla gerceklestiren ve Kibris'i cozmede tavizsiz bir hukumetin eli daha da guclenir.
****
Bireyin temel hak ve ozgurluklerinde cok geri kalmis bir ulke oldugumuzdan, bu alanda citayi yukselten AB uyum yasalarini hayata gecirmek icin gosterdigimiz yogunluk iyice artmis durumda. Demokratiklesmeyi hizlandiran bu atilimlara kisaca "Kopenhag Kriterleri" diyoruz. Ama bir de, toplumun ekonomik sagligini pekistirecek ve onu AB standartlarina ulastiracak "Maastrich Kriterleri" var. Avrupa Birligi, 9-10 Aralik 1991 yilinda kabul ettigi, 1 Ocak 1993'ten beri de uyguladigi "Maastrich Kriterleri" sayesinde kendi ekonomik ve parasal birligini guvence altina aldi.
Maastrich Kriterleri'nin dort temel kurali var
1- Devlet borc stoku, Gayri Safi Yurtici Hasila'nin yuzde 60'ini gecmeyecek.
2- Butce acigi ise Gayri Safi Yurt Ici Hasila'nin yuzde 3'u ile sinirli kalacak.
3- Enflasyon, uye onbes ulkenin en dusuk enflasyona sahip uc ulkesinin ortalamasinin en fazla 2 puan ustunde olabilecek.
4- Faiz de, ayni enflasyon gibi, en dusuk uc ulke ortalamasindan 1.5 puan fazla olabilecek.
Bunlara ozen gosterilmesi, ulkenin ekonomik sagliginin guvence altina alinmasi anlamina geliyor.
****
Turkiye'de devlet borc stoku, GSYH'nin yuzde 80'i civarinda. Bunun yuzde 60'a cekilmesi gerek. Su anda AB'de bu kurala uyum saglayamayan uc ulke var Bunlar Belcika, Italya ve Yunanistan. Ama onlarin borc yapisi cok uzun vadeli, bizdeki gibi cok kisa vadeli degil.
Butce acigi ise, bizde 2003 butce hedefleri acisindan, yuzde 12.3 olacak. Bu cok yuksek. Ve belki de, ekonomik kriterler icindeki en buyuk sorun, devlet geliri ile giderinin ayarlanamamasi. Kamuoyunun gunah kecisi belledigi IMF'nin de cabasi, bu acidan AB'den farkli degil. Devlet gelirini ve giderini ayarlamadan, ulke ekonomik istikrara kavusmuyor.
Enflasyon icin AB'de en dusuk oranli uc ulke ortalamasi, yuzde 5, faiz icin ise yuzde 6 civarlarinda. Turkiye'de ise enflasyon ortalamasi yuzde 30, faizler ise yuzde 40 dolayinda.
Gerek enflasyon, gerek faiz acisindan da yapilmasi gereken cok is var.
Maastrich Kriterleri, tam uyelik surecinde Kopenhag Kriterleri gibi olmazsa olmaz nitelik tasimiyor. Ama ekonomik gostergelerin bu hedefe dogru yol aldigini ve surekli olumluya yoneldigini de onemsemek gerek.
AB, "Maastrich Kriterleri"ne kesinkes uyumu Euro'ya gecerken istiyor. Turk ekonomi gundeminde surekli IMF var. Halbuki, AB tam uyeligi surecinde, ekonomik saglik acisindan, Kopenhag Kriterleri'nin ikizi Maastrich Kriterleri de gundemde olmali. Ustelik ekonomik akil acisindan da bu bize gerekli. AB'nin siyasi bacagini dikkate alip, ekonomik ayagini yok sayarsak, topal kalma ihtimali belirir. Turkiye uretmeye, rekabet etmeye ve hak etmedigine el uzatmamaya, Maastrich Kriterleri'ni tutturdukca biraz daha yaklasmis olacak. Kopenhag Kriterleri'nde cok onemli atilimlar yaparken, Maastrich'i de oksuz birakmayalim.
Haberleri gazete sayfasi goruntusunde okumak icin
SABAH e-Medya"ya
tiklayin
|
|
|
|
