|
 |
|
MEHMET ALTAN
Ortada kuyu var, yandan geç...
İşkence ile ciddi bir şekilde savaşan, kitap yakmayan, öğrenci özgürlüklerini genişletmiş, gösteri yapmanın daha serbestleştiği, askeri harcamaların denetlendiği, Milli Güvenlik Kurulu'nu danışma niteliğinde bir kurul haline getirme adımının atıldığı, Milli Güvenlik Kurulu Genel Sekreteri'nin sivilleştiği bir Türkiye'yi inşaya yönelik Avrupa Birliği 7. Uyum Paketi yolda.
AK Parti hükümeti Avrupa Birliği tam üyelik süreci için önemli bir gayret içinde. Bundan sonraya ise uygulamaları izlemek ve buna direnenleri devre dışı bırakmak kalıyor...
Genel iyimserlik havası içinde, dikkat edilecek iki konu ise, Kıbrıs ve IMF ile imzalanacak 5. ve 6. gözden geçirmeler... AB tam üyelik sürecinin en önemli engellerinden biri Kıbrıs. Hükümet bu konuda çekingen davranıyor. Halbuki Annan Planı çok lehimizeydi ve sorunu çözüyordu. Şimdi de çözebilir...
IMF ile ilişkiler ise ekonomik çevreleri huzursuz etmeye devam ediyor. Sürekli geciken gözden geçirmeler, yapılması gereken ekonomik reformların her an kim vurduya gideceği gibi bir kuşku doğuruyor. Halbuki, ekonomik reformları hızla gerçekleştiren ve Kıbrıs'ı çözmede tavizsiz bir hükümetin eli daha da güçlenir.
****
Bireyin temel hak ve özgürlüklerinde çok geri kalmış bir ülke olduğumuzdan, bu alanda çıtayı yükselten AB uyum yasalarını hayata geçirmek için gösterdiğimiz yoğunluk iyice artmış durumda. Demokratikleşmeyi hızlandıran bu atılımlara kısaca "Kopenhag Kriterleri" diyoruz. Ama bir de, toplumun ekonomik sağlığını pekiştirecek ve onu AB standartlarına ulaştıracak "Maastrich Kriterleri" var. Avrupa Birliği, 9-10 Aralık 1991 yılında kabul ettiği, 1 Ocak 1993'ten beri de uyguladığı "Maastrich Kriterleri" sayesinde kendi ekonomik ve parasal birliğini güvence altına aldı.
Maastrich Kriterleri'nin dört temel kuralı var
1- Devlet borç stoku, Gayri Safi Yurtiçi Hasıla'nın yüzde 60'ını geçmeyecek.
2- Bütçe açığı ise Gayri Safi Yurt İçi Hasıla'nın yüzde 3'ü ile sınırlı kalacak.
3- Enflasyon, üye onbeş ülkenin en düşük enflasyona sahip üç ülkesinin ortalamasının en fazla 2 puan üstünde olabilecek.
4- Faiz de, aynı enflasyon gibi, en düşük üç ülke ortalamasından 1.5 puan fazla olabilecek.
Bunlara özen gösterilmesi, ülkenin ekonomik sağlığının güvence altına alınması anlamına geliyor.
****
Türkiye'de devlet borç stoku, GSYH'nin yüzde 80'i civarında. Bunun yüzde 60'a çekilmesi gerek. Şu anda AB'de bu kurala uyum sağlayamayan üç ülke var Bunlar Belçika, İtalya ve Yunanistan. Ama onların borç yapısı çok uzun vadeli, bizdeki gibi çok kısa vadeli değil.
Bütçe açığı ise, bizde 2003 bütçe hedefleri açısından, yüzde 12.3 olacak. Bu çok yüksek. Ve belki de, ekonomik kriterler içindeki en büyük sorun, devlet geliri ile giderinin ayarlanamaması. Kamuoyunun günah keçisi bellediği IMF'nin de çabası, bu açıdan AB'den farklı değil. Devlet gelirini ve giderini ayarlamadan, ülke ekonomik istikrara kavuşmuyor.
Enflasyon için AB'de en düşük oranlı üç ülke ortalaması, yüzde 5, faiz için ise yüzde 6 civarlarında. Türkiye'de ise enflasyon ortalaması yüzde 30, faizler ise yüzde 40 dolayında.
Gerek enflasyon, gerek faiz açısından da yapılması gereken çok iş var.
Maastrich Kriterleri, tam üyelik sürecinde Kopenhag Kriterleri gibi olmazsa olmaz nitelik taşımıyor. Ama ekonomik göstergelerin bu hedefe doğru yol aldığını ve sürekli olumluya yöneldiğini de önemsemek gerek.
AB, "Maastrich Kriterleri"ne kesinkes uyumu Euro'ya geçerken istiyor. Türk ekonomi gündeminde sürekli IMF var. Halbuki, AB tam üyeliği sürecinde, ekonomik sağlık açısından, Kopenhag Kriterleri'nin ikizi Maastrich Kriterleri de gündemde olmalı. Üstelik ekonomik akıl açısından da bu bize gerekli. AB'nin siyasi bacağını dikkate alıp, ekonomik ayağını yok sayarsak, topal kalma ihtimali belirir. Türkiye üretmeye, rekabet etmeye ve hak etmediğine el uzatmamaya, Maastrich Kriterleri'ni tutturdukça biraz daha yaklaşmış olacak. Kopenhag Kriterleri'nde çok önemli atılımlar yaparken, Maastrich'i de öksüz bırakmayalım.
Haberleri gazete sayfası görüntüsünde okumak için
SABAH e-Medya"ya
tıklayın
|
|
|
|
