|
 |
|
YAVUZ SEMERCI
Findik ureticisine degil sanayicisine destek verin
Dunyanin findigini uretiyoruz. Saka degil. 700 bin tonluk (kabuklu) uretimin yuzde 75'i Karadeniz'de gerceklesiyor. Tam sayi konusunda netlik yok ama 250 bin ailenin dogrudan uretimin icinde oldugu belirtiliyor.
Cikolatanin olmazsa olmaz katki maddesi findik, neden Karadeniz koylusunu zenginlestiremiyor? Son 13 yildir findigin kentalinin (kabuksuz ve 100 kilo) ilk kez 200 dolar civarina inmesinde suclu kim?
Neden Karadenizli elindeki hazineyi dunyaya ucuza kaptiriyor? Her yil findik ve findikli urun ihrac ederek birkac milyar dolar kazanmak hayal mi? (Su anda 550 milyon dolar civarinda bir dis satim var.)
Findigi alan kim?
Bu hayali gerceklestirecek siyasi irade neden harekete gecmiyor?
'Cunku' diyerek ortaya konacak onlarca neden var. SABAH ekibi, uretimin ve ticaretin icinde olan kisilerle gorusuyor. Sayfalarimizi bu konuya actik.
Once bir tespit Turkler findik satmiyor, yabancilar gelip aliyor. Fiyatlari onlar ve onlarin yerli temsilcileri belirliyor. Dunyanin en buyuk findik alicilari, Turkiye'de kurduklari sirketler kanaliyla faaliyet gosteriyor. Bu sirketler, findik ihracat birliklerinde etkin durumda. Fiyatin yukselmemesi, asagiya inmesi, ureticinin perisan olmasi onlarin isine geliyor. Rekolte tahminlerinde bile etkili oluyorlar. (Rekolte tahmini findik fiyatinin belirlenmesinde en onemli etken.)
Siyasetciler ise oy ugruna ureticilerin kendi bindikleri dali kesmesi icin elinden geleni yapiyor. Ureticiler, alternatif urun yerine, yasak olmasina ragmen, dag, tas, ova demeden findik agaci ekiyor. Nasil olsa devlet alacak ya! Alivre satis (vadeli alim-satim) imkani olmayan tuccar parasini ise baglamiyor. Baglayan da batiyor zaten.
Radikal bir soylemi aktaralim
"Devlet findik sanayicisini destekleyerek olayin icinden cekilmeli. Findik isleyenleri tesvik etmeli, vergisel kolayliklar saglamali. Bedava arsa, 20 yil boyunca Kurumlar Vergisi, calistirilan isciler icin Gelir Vergisi muafiyeti taninmali. SSK primi alinmamali. Islenmis findik, findikli cikolata, kavrulmus findik, findik yagi, findik ezmesi gibi urunlerin sanayisinin olusturulmasina imkan saglanmali. Sanayinin tesvik edilmesi, doviz gelirlerini artiracak. Hem de stok sorununu cozecek."
Uzakdogu ve Cin pazarlarindaki kipirdanma nedeniyle her yil yuzde 4-5 civarinda buyudugune gore, findik agaclarinin sokulmesi yerine, sanayinin gelistirilmesi daha akla yatkin gorunuyor. Galiba, ureticiyi siyasetcinin oyuncagi olmaktan kurtarmak ve zengin etmenin yolu sanayiciden geciyor.
Ne hale getirdik?
Avrupa'da yasayanlar bilir. Buyuk supermarketlerin raflarinda ilac niyetine findik yagi satilir. 1 litrenin 10'da biri kadar findik yagi, kucucuk siselerde 7 euro civarinda satiliyor. Bizde findik yaginin litresi bile bu fiyati bulmaz. Cunku Fiskobirlik elindeki stoklari eritmek icin zararina findik satar. O yuzden bazi uyanik firmalar, zeytinyagina, findik yagi katarak (Tespiti cok zordur) ihrac ediyor. Dunya saglik niyetine findik yagi icmeye basladi, biz ayni yagi kendimizi rezil etmek icin kullaniyoruz. Dunya zeytinyagi piyasasi, sirf bu yuzden Turkleri, guvensiz ilan etti. Bu ornek bile, findiga sahip cikmanin vatanseverlik oldugunu gosteriyor.
Haberleri gazete sayfasi goruntusunde okumak icin
SABAH e-Medya"ya
tiklayin
|
|
|
|
