|
 |
|
Mucize profesor kalp hastalarinin umudu oldu
Ege Universitesi Ogretim Uyesi Prof. Dr. Mustafa Ozbaran'in kalbe yaptigi kok hucre nakli, her yil bu hastalik yuzunden olen 140 bin kisinin umudu oldu. Bu tedaviyi goren 6 hastanin kalp, damar ve kaslari kendini yeniledi. Mucize operasyonla yeniden hayata donen hastalar, capa yapiyor, ava cikiyor, kosuyor...
Ege Universitesi ogretim gorevlilerinden Prof Dr. Mustafa Ozbaran, kalp ve kalp damarlari uzerine, kok hucre naklini gerceklestirerek Turkiye icin bir ilke imza atti. Hastalari tarafindan "Mucize Profesor' olarak adlandirilan Ozbaran, hastalarindan aldigi kanla urettigi kok hucrelerle, kalp yetmezligi rahatsizligini buyuk olcude giderdi. Kalp ve damarlari yenileyen bu yontem sayesinde hastalarin, kalp nakli tedavisine gerek kalmadi. Mustafa Ozbaran'in bu yontemiyle kalp atim ritmi 20 olan hastalarin, tedavi sonrasi ritimlerinin 45'leri buldugu belirtiliyor.
KAN GORUNCE BAYILAN CERRAH
Dokuz Eylul Tip Fakultesi'ni dordunculukle bitiren Mustafa Ozbaran'in cerrahiyi secme oykusu ise oldukca ilginc. Cunku bugunun mucize profesorunu, ogrencilik doneminde 'kan tutarmis.' Kalp cerrahisine ilgi duydugu donemde, kan gormekten bile kortugunu soyleyen Mustafa Ozbaran, "Fakultedeyken, acil servise ilk girdigimde, kan gorursem ne olacak diye dusunurken, kanamali bir hasta geldi. Kan gorunce bayilmisim. Arkadaslarim mudahale etmis. Nasil yapacagim bu isi diye dusunurken, bu isi yapmaktan baska carem olmadigini soyledim kendi kendime" diye konusuyor.
Babasinin kalp rahatsizligi nedeniye kalp cerrahisine ilgi duydugunu soyleyen profesor, "Babam rahatsizlaninca, ona da faydam olur' diye butun enerjimi kalp cerrahisine verdim. Sonra kalp cerrahisiyle aramda bir gonul bagi olustu" diyor.
Universiteden sonra mecburi hizmetini Sanliurfa'da yapan Ozbaran, 1994 yilinda Cambrige Universitesi'nde Dunya Kalp Nakil Baskani Profesor John Waldwork ile birlikte 4 ay calisarak, bir cok kalp naklini basariyla gerceklestirmis.
HAYALINDEKI PROJE GERCEKLESTI
1998 yilinda henuz docent oldugu donemden itibaren kok hucrenin kalp tedavisinde kullanimi uzerine kafa yordugunu soyleyen Ozbaran, tedavinin baslama oykusunu soyle anlatiyor "1998'de kok hucrenin bir cok hastaliga cozum getirilebilecegi ortaya cikti. Hayvanlar uzerinde kok hucre ile ilgili denemeler basladi ve onun sonuclari olumlu oldu. 2000 yilinda Amerika'ya bir konferansa gittim ve orada insanlar uzerinde olumlu sonuclar verecegine dair bilimsel veriler artmisti. Universiteye dondugumde kok hucre naklinin projesi uzerinde uzun sure calistim. Hemotolog arkadasim Serdar Omay ile birlikte projenin ayrintilarini olusturduk ve Ege Universitesi'nin Etik Kurulu'na sunduk. 3 ay sonra projeye onay cikti ve arastirmalar icin butce ayrildi."
Ozbaran ve arkadaslari, ameliyat olmasi sakincali gorulerek reddedilmis, kalp kasi bozulmus, kalp damarlari hastalikli hastalari tespit etmis. Ozbaran, "Bize gelen hastalar 3-5 merkez tarafindan 'ameliyat olamaz' diye reddedilmis hastalardi. Ekip arkadasilarimla hangi enjektoru kullanarak hangi yontemle nasil kok hucre elde edecegimizi, ne kadar hucre toplayabilecegimizi test ettik. Hastalari 5 ayri testten gecirerek, kalbin tum haritasini ve bilgilerini elde ettik ve bu kisilerin kok hucre nakline yanit verecegini bu testlerle anladik" diye konusuyor.
Uretilen kok hucreler izole ediliyor
Arastirma projesi icin secilen hastalara nepojen isimli bir ilac verildi. Kandaki kok hucrelerin sayisini artirmaya yarayan bu ilactan sonra, hastalarin vucudundan katetel yoluyla elde edilen kandan, kok hucreler izole edildi. Kok hucrelerin alindigi kan yine ayni cihaz yoluyla hastalara geri verildi. 6-12 saat bekletilen kok hucreler, by-pass yapildiktan sonra, daha onceden tespit edilen kalbin zayif kaslari ile harabiyet gormus noktalarina enjektor yoluyla nakledildi.
Ozbaran hastalarindaki iyilesmeyi soyle anlatiyor Kalp atislarinda ahenk yoktu. Kalp tedaviye yanit verdi ve var olandan yuzde 25 daha fazla kasilma elde edildi. Kalbin kasilma gucu saglikli insanda yuzde 65-70 arasindadir. Kok hucre nakli yaptigimiz hastalar yuzde 20 oraninda olan insanlardi. Yuzde 15.-20 olan hastalar ameliyat edilmez. enfarktus gecirdikten sonra kok hucre nakli yaptigimiz hastalarda yuzde 30 ile 45 arasinda artis goruldu. Uzun vadede ne gorecegimizi halen bilmiyoruz."
DUNYA DA ARASTIRIYOR
Dunyada insanlar uzerinde kalbe kok hucre nakli Turkiye ile birlikte Almanya, Avustralya ve ABD'de devam ediyor. Turkiye'deki hasta sayisi halen 6. Izmir'de baslayan uygulama, dunya da ilk kez gectigimiz yil Avustralya'da yapildi. Bu ulkelerde halen kok hucre nakli devam ediyor.
HASTALAR ANLATIYOR; 'AMELIYAT OLAMAZSIN' DIYORLARDI, SIMDI KOSUYA CIKIYORUZ..."
Hayat kosusu yapiyor
20 yillik tir surucusu Ali Coban tam uc kez olumun kiyisindan donmus. Kalbi O'nu bu noktaya getirene kadar, midesinden hicbir sey esirgememis. "Yag, tuz, seker ve alkol; hayatimda bunlardan baska bir sey yoktu.
'Bunlari unut' dediklerinde dunyam karardi" diyen Ali Coban, aralarinda ozel hastanelerin de bulundugu 5 ayri saglik merkezinden "Kalbin icin yapacak bir sey yok, senin ameliyat olman mumkun degil' yaniti almis. Sonunda kok hucre nakli olmaya karar vermis. Simdi biraktigi isine geri donmek icin Karsiyaka sahilinde uzun yuruyusler yapip, kosacak kadar iyi. Sofor mahalline donmeye kararli.
Su anda hic bir sikayeti olmadigini soyleyen Coban, "Eskiden kendimi nasil hissediyorsam. Simdi de oyleyim. En cok bana 'sen olursun' diyen doktorlara sasiyorum. Tek sikayetim calisamamak. Bir an once isime donmek istiyorum" diyor.
Benim tren raydan cikmis ama haberim olmamis
Celal Gomlekci ilk kez bundan 15 yil once enfarktus gecirmis. Devlet Demiryollari'ndan henuz emekli olmus bir makinistmis. Doktorlar O'na cerrahi mudahale tavsiye etti ama o kendi deyimiyle 'kesilmekten korktugu icin oneriyi kulak arkasi" etti. Tam 15 yil kalbini unuttu, ayaklari sismeye basladiginda kap damarlarinin yuzde 80-100 oraninda tikandigini ogrendi. Kok hucre nakli yaptiktan sonra soyle dedi Bizim tren raydan cikmis haberimiz yok. Simdi ameliyat yerindeki agrilar disinda cok iyiyim" 5 cocuk babasi 65 yasindaki Gomlekci hastaliginin oykusunu soyle anlatiyor
"Doktorlar bana ameliyat olmami soylediginde korktugum icin kulak ardi ettim. 15 yil onceydi. Yogun bakimda kaldim sonra hicbir sey olmadi. 2002 yilina kadar zaman zaman kalbim tekliyordu. Ama hic kalp ameliyati olmayi dusunmedim. Sonra ayaklarim sismeye uyusmaya basladi. Yuruyemekte zorluk cekiyordum. Kok nakli oldu tum sikayetlerim azaldi."
Kalbiyle 'vitrin hastaligi' diye dalga gecti
53 yasindaki Mahmut Donmez'i kalbi, 2 yil once once uzun yuruyuslerinde yoklamaya baslamis. Terliyor, nefesi kesiliyordu. 'Bronsit'i nuksediyor' sanmis. Sonra kendi kendine "Bu vitrin hastaligi" deyip dalga gecmis.
Doktora gidip "kalbinin kendisine yetmedigini' ogrenince yikilmis. Okutup buyuttugu Ege Uniersitesi Kardiyoloji Servisi'ndeki hemsire kizi Meral Donmez'e gitti ve sonunda Doktor Mustafa Ozbaran'in onerisiyle kok hucre nakline karar vererek Turkiye'de bu tedaviyi goren ilk hasta oldu.
Doktorum bana uzun uzun kok hucre tedavisini anlatti. enfarktus gecirmistim. Kalbim kotuydu yuruyemeyecek hale gelmistim. Kok hucre tedavisi olduktan sonra bir kac ay ameliyatin agrisini cektim ama simdi eskisinden cok daha iyiyim. Artik daha rahat yuruyorum. Cok zorlamadigim zaman kalbim beni yormuyor."
Kok nakli yaptiran ilk hasta
Sami Evcioglu 67 yasinda. Kok hucre nakli yapilan ilk hasta olarak kayitlara gecti. Ilerlemis yasina ragmen kendini o kadar iyi hissediyor ki evinin bahcesinde capa yapabiliyor.
Zulfikar Ali AYDIN
Haberleri gazete sayfasi goruntusunde okumak icin
SABAH e-Medya"ya
tiklayin
|
|
|
|
