|
 |
|
ILKER SARIER
Ganyan plase
Piyasada uc aktor var Bankacilar, kredi isteyeni potansiyel dolandirici olarak goruyor. Yatirimci, bankaciyi "soyguncu" gibi algiliyor.
Kamuoyu da bunlari "al gulum ver gulum" memleketi sogusleyen hirsizlar olarak gormeye hazir.
Boyle bir zihniyet ortaminda, bankacilik sektorunun "avantali" devlet tahviline yonelmesi, faiz kovalamasi ve bittabi Demirbank olayinda goruldugu uzere, "hesapsiz cavuslarin" donup poposunu avuclamasi bir surpriz degildir.
***
Gazetelerin ekonomi sayfalarinda trilyonlar havada ucusuyor. Bunlar, Pakize'nin kalcalarindan kuskusuz daha cekici haberler... Bir gecede 4 katrilyon kaybetmekten daha buyuk magazin mi olur?
Ama tarladaki pancarindan elinde uc kurus kalan Rustem Dayi da ekonomi sayfalarina bakmak zorunda...
Bizim Abdullah Yildirim, gecen gun can alici bir konuya temas etti. "Temettu" olayina girdi. Anlatti...
"Borsa'daki sirketler, temettuye yonelmelidir" dedi.
At yarislarini bilirsiniz.
Gider favori ata, 100 lira yatirirsiniz. Verecegi ganyan onceden bellidir. 2 lira veriyorsa ve tuttugunuz at kazanmissa, 200 lira kazanirsiniz.
Surpriz ata oynamak isterseniz, ganyani diyelim 20 lira veriyordur, at surpriz yapar da kazanirsa, 100 liraniza 2000 lira alirsiniz.
Dunyada yuzde 2000'lik normal bir kazanc yoktur.
Bu sebeple de at yarislarina "oynamak" bir kazanc yolu degil, bir "oyun"dur.
Gelelim faktorlere...
Atlarin ahir bakimi var. Iyi mi, kotu mu, becerikli mi, beceriksiz mi?
Atin o gunku psikolojisi var, uzgun mu, sikkin mi, dertli mi, problemli mi, neseli mi, keyifli mi, kosmak ister mi, istemez mi?
Atlarin form durumlari var.
Atlarin ozellikleri var. Mucadeleci mi, artist mi, snob mu, karakterli mi, kaytarmaci mi?
Hangisi, sprinter bir yapiya sahiptir, hangisi uzuncudur, hangisi kisa mesafeci.. Hangisi sabirlidir, hangisi sabirsiz.
Hava ve pist kosullari var... Hangisi kumu sever, hangisi cimi sever, hangisi soguk havada, hangisi sicakta kosar? Hangisi ic pistte, hangisi dis pistte rahattir? Bunlar sayilmakla bitmez.
Bir de jokey faktoru var. Hangi jokey, hangi tur yarislarda ve hangi tip atlarda basarilidir? Jokeyin o gunku psikolojisi, formu, azmi ne seviyededir? Jokey ile atin uyumu, muhabbeti ise baslibasina bir tayin edici faktordur.
At yarisi oyunlarini, barbut, kol cekmek, rulet veya bu karayi al parayi turunden "salt" kumardan ayiran ozellikler bunlardir.
****
Peki, Borsa'daki "kagitlar" uzerine para yatirmak, almak ve satmak, su andaki tablosu ile neye benziyor?
Borsa'da son derece degerli sirketler bulundugu icin, genel bir tarif yapmak haksizlik olur.
Oturmus sirketlere guvenmek normal bir duygudur. Ama ya "ahirlardan", yani "sirketlerin icinden" yeteri kadar haberimiz olmuyorsa, kime oynayacagiz?
O zaman gercek su
Borsa'da kazananlar genelde, ahirlarda olup bitenleri bilenler, onceden haberdar olanlardir.
Onlar zaten buyuk oynar, yuzde 2-3'luk kipirtilarla zengin olurlar.
"Habersizler" de kaybeder.
Tipki "stabil" olmayan ekonomilerde, butun ekonominin bir "rulet masasina" donmesi gibi...
Buyuk subat krizinde yasadik bunu...
Hukumete guvenip de "Turk parasina" oynayanlar tepetakla gittiler, bir gecede miyarlar kaybettiler, dovize oynayanlar ise milyarlar kazandi.
Birileri, haketmedigi halde kaybediyorsa ortada "sebepsiz zenginlesme" vardir.
Ekonomi "stabilizasyon" kazanmali, Borsa "temettu"ye donmelidir. Ekonomisi demokratik olmayan bir ulkede, siyaset "talanciliktan" kurtulamaz.
Ben bu yuzden, bugunku ekonomik isleyis zemininde siyasi demokrasi bekleyenlere sasarim.
Haberleri gazete sayfasi goruntusunde okumak icin
SABAH e-Medya"ya
tiklayin
|
|
|
|
