|
 |
|
EMRE AKOZ
Hemen de yipraniyorlar!..
Elestiri dendi mi ortalama Turk'un aklina hic de iyi seyler gelmez. Cunku bizde elestiri "kotuleme", "yerden yere vurma", "ayagini kaydirmak icin cabalama" anlamina gelir.
Isin daha da kotusu boyle yapanlar da pek coktur. Ornegin bugun AKP hukumetinin her uygulamasini, ama gercekten tumunu "elestiren" koseciler var. AKP'nin yaptigi da suc, yapmadigi da... Dolayisiyla bu tip kosecilerin yaptigi "elestiri" diye algilaniyor. Halbuki ona belki "polemik" ya da ne bileyim "cephe acma", "tavir alma" hatta "siyaset yapma" filan denebilir. Ama asla "elestiri" denemez.
Elestirinin genellikle birbirinin icine gecmis iki anlami vardir 1) Bir sozun, bir eylemin alanini belirlemek, nereden gelip nereye uzandigini gostermek, cesitli baglantilarini ortaya koymak. O soz ya da eylem, siyasi bir karar da olabilir, bir roman da... 2) Elestirinin ikinci anlami ise yine bir soz ya da bir eylemin olumlu ve olumsuz yanlarini, gizli kalmis yonlerini aciga cikarmaktir.
Gordugunuz gibi elestiri ille de kotulemek, asagilamak, yermek degildir. Elestiri her seyden once sorgulamaktir. Yani sozleri ve eylemleri kurcalamak, onlarin onune sorular atmaktir.
Tabii hicbir elestiri havada durmaz. Butun bu caba belli bir perspektife dayanir.
Ancak iktidarda olanlar, yazinin girisinde sozunu ettigim gibi, elestirinin kamuoyundaki "olumsuz" cagrisimlarindan yararlanirlar Madem elestiriyorsun o halde kotu niyetlisin... Madem elestiriyorsun; sevmiyorsun... Madem elestiriyorsun; ortadan kaldirmak istiyorsun...
Ornegin...
* Cumhurbaskani'nin bir kararini elestirirsin... Ertesi gun aciklama gelir "Sayin Sezer'i yipratmak istiyorlar."
* Basbakan'in demecini yersiz bulursun... Gumbur gumbur cevap gelir"Bunlarin amaci Sayin Erdogan'i yipratmak..."
* Genelkurmay'in silah alimlarini sorgularsin... Hemen bir aciklama yayinlanir "Turk milletinin goz bebegi olan ordumuzu yipratmak isteyen gucler husrana ugrayacaktir."
* F.Bahce Baskani'nin transfer politikasini yanlis bulursun... Ertesi gun basin toplantisi yapilir "Sayin Aziz Yildirim'i yipratmaya calisanlar gerekli cevabi alacaktir."
* Trafik Vakfi'ni bazi uygulamalarini elestirirsin... Hemen birileri kaleme sarilir "Trafik Vakfi'nin yipratmaya calisiyorlar."
Sorarim.... Bunlar nasil kurum ve kuruluslar ki iki laf ettin mi aninda yipraniveriyorlar!
Aslinda mesele "yipranmak" degil. Sadece, makrosundan mikrosuna hicbir iktidar elestiriyi kaldirmiyor. Niye? Cunku hesap vermek istemiyorlar. Seffafliktan kaciyorlar. Kafalarina gore is yapmak hoslarina gidiyor. Hatalari, eksiklikleri, goz ardi ettikleri ya da gizledikleri noktalar ortaya konunca telasa kapiliyorlar. Ve somut sorulara, somut cevaplar vermek yerine savunmaya geciyorlar "Bizi yipratmak isteyenler var."
Iyi o zaman, ne diyelim, yipranin yani...
F.Bahce, Brezilya gibi oynayacakmis
Yukaridaki yazida elestiriden soz ettik. O halde 'kotulemeye' degil de 'anlamaya' yonelik bir elestiri ornegi vermeye calisayim...
Cuma gunu Sabah'in spor sayfalarinda F.Bahce Ikinci Baskani Nihat Ozdemir'in ilginc bir demeci yayinlandi. Buna gore yeni teknik direktor Daum, yonetim kurulunun karsisina 5 dosya ile gelmis ve soyle demis
"Ben F.Bahce'yi 5 farkli bicimde oynatabilirim Brezilya, Arjantin, Hollanda, Afrika ya da Kuzey Avrupa'daki futbol tarzlarindan birini takima uyarlayabilirim. Tabii ona gore de futbolcu transfer etmemiz gerekir. Hangisini istersiniz?"
Yonetim bu soruya "Brezilya" cevabini vermis.
Artik Ozdemir'in bu sozlerini veri kabul ederek ilerleyebiliriz.
Hatirlarsaniz Lucescu ile Terim'i burada karsilastirirken soyle bir benzetmeye basvurmustuk "Terim kendi alisverisini kendi yapan bir asci gibidir. Amacina uygun malzemeyi toparlar ve mutfaga girip yemegi pisirir... Lucescu ise buzdolabinda ne varsa onu kullanarak bir yemek yapar... Ilkinde sisteme gore oyuncu alinir; ikincisinde oyunculara gore sistem kurulur."
Ozdemir'in soyledikleri dogruysa Daum, Terim gibi davranacak demektir. Yani malzemeyi kendisi toparlayacak.
Hedef Brezilya takimlari gibi oynayan; ornegin seri kisa paslar yapan, aniden araya adam kaciran, teknik kapasitesi yuksek oyunculardan kurulu, hucuma agirlik veren bir F.Bahce...
Iste elestiri bu noktada baslar
Alinan oyuncular yukaridaki modele uygun mu, degil mi? Futbolcular bu yetenekte olsa dahi Daum onlari Brezilya takimlarindaki gibi oynatabiliyor mu? Modelde agirlik hangi noktada Son donemde fizik guce onem veren, giderek Avrupalilasan Brezilya mi, yoksa o eski top cambazi, cok gol atip cok gol yiyen Brezilya mi?
Artik elimizde bir olcut (kriter) var. Takimi izlerken bu ve benzeri sorularin cevabini bulmaya calismamiz gerekir. Iyi Fenerbahce bu modeli dogru duzgun uygulayan ya da modelin ideal bicimine giderek yaklasan F.Bahce'dir.
"F.Bahce, Brezilya takimlari gibi oynayacak" aciklamasindan sonra, "Bu takim niye az kafa golu atiyor" sorusu havada kalir. Cunku o tip futbolda kafa golu talidir. Onun yerine, ornegin, "Sari lacivertli futbolcular verkac yapamiyor" diyebilmeniz gerekir. Cunku verkacsiz, duvar passiz Brezilya futbolu olmaz.
(Ev odevi TV8'deki Brezilya ligi maclarini kacirilmayacak. Isler kotuye giderse F.Bahce'ye oyuncu begenilecek.)
SOZLUGE BAKARAK ROMAN OKUMAK!
Dil uzmani Necmiye Alpay uc haftadir Tahsin Yucel'in 'Yalan' adli romanini ele aliyor. (Radikal Kitap ilavesi) Artik hurmet ettigi icin mi, yoksa polemikten kacinmak icin mi, bilemiyorum, Yucel'in en tuhaf dilsel tercihlerine bile 'anlayisla' yaklasiyor. Ornegin soyle demis "Tahsin Yucel'in sozluge baktirarak okuru sevindiren yazarlardan oldugunu soylemistim." Ve soyle "Tahsin Yucel'in kullandigi sozcuklerden bir bolumu sozluklerde yok." Ben de diyorum ki Roman mi okuyoruz, iskence mi cekiyoruz? Boyle bir kitap nasil odul alir?
Haberleri gazete sayfasi goruntusunde okumak icin
SABAH e-Medya"ya
tiklayin
|
|
|
|
