ABD Büyükelçisi Robert Pearson, çarşamba günü, TBMM Başkanı Ömer İzgi'yi ziyaret etti.
"Birbuçuk saati geçen" görüşmeden sonra TBMM Başkanı konuşmadı.
Pearson ise yaptığı açıklamada "uyum yasalarına verdikleri önemden" bahsetti. Oysa "içerde" sadece uyum yasaları ele alınmadı.
Uyum yasaları, görüşmenin "en kısa bölümüydü."
"Asıl konuşulanlar" ise...
Çok farklıydı.
TİCARET
TBMM Başkanı:
- Sayın Büyükelçi... Sizinle daha önceki görüşmelerimde de söyledim... İki ülke arasındaki ticari ilişkiler gelişmeli... Tekstil konusunda kota sorunu aşılmalı... İsrail'e gösterilen kolaylıklar, neden bize gösterilmiyor?
ABD Büyükelçisi:
- Washington'da bunları konuştuk... Bahsettiğiniz şeyler olacak... Ama iki, üç ayda sonuç beklemeyin... İsrail'e gösterilen kolaylıklar ve teknoloji transferi konusunda söyledikleriniz doğru... Aynı imkânlar Türkiye'ye de sağlanacak.
ORTAK ÜS
TBMM Başkanı:
- ABD olarak, Asya'daki cumhuriyetlerde üs kuracak mısınız?.. Eğer kuracaksanız bunu birlikte yapalım... "Türk-Amerikan tesisi" olsun.
ABD Büyükelçisi:
- Görüşünüzü ülkeme bildireceğim... Bu konuyu zamana yaymanın doğru olacağını söyleyebilirim.
İŞBİRLİĞİ
TBMM Başkanı:
- Ben Avrasya ülkelerine bizzat gittim... Oralarda Türkiye'nin büyük bir ağırlığı var... Avrasya ile ticari ilişkilerinizi bizimle birlikte yürütün... İşbirliğine girişelim.
ABD Büyükelçisi:
- Türkiye'nin o ülkelerdeki gücünü ve ağırlığını biliyorum... Ticari işbirliği iki ülkenin de yararına olur.
İNCE AYAR
TBMM Başkanı:
- Irak konusunda size bir hususu açmak istiyorum... Irak'a harekât yapmaya karar verince, bunu önceden bize bildirmeniz farklı bir şey... Askeri harekât kararını almadan önce bize bildirmeniz farklı şey... Talebimiz şu ki, karar vermeden önce bize de danışın.
ABD Büyükelçisi:
- Bu inceliği ülkeme ileteceğim.
SADDAM
TBMM Başkanı:
- Biz Irak'ın toprak bütünlüğünün korunmasına büyük önem veriyoruz.
ABD Büyükelçisi:
- O yönde hiçbir kaygınız olmasın.
TBMM Başkanı:
- İstiyoruz ki, Irak'a demokrasi gelsin.
ABD Büyükelçisi:
- Aynı düşüncedeyim.
TBMM Başkanı:
- Irak'ta Saddam'lı bir demokratik hükümet olabilir mi?
ABD Büyükelçisi:
- Sanmam.
- TBMM Başkanı:
- Saddam sülalesinden birinin başkanlığında, demokratik bir hükümet kurulabilir mi?.. Bunu düşünün... Bazı işleri kolaylaştırabilir.
HASSAS KONU
TBMM Başkanı:
- Gelişmeler Kuzey Irak'ta bir Kürt devleti kurulmasına yol açarsa, biz bundan çok ciddi biçimde rahatsız oluruz.
ABD Büyükelçisi:
- Bu konudaki hassasiyetinizi biliyoruz.
TBMM Başkanı:
- Hatta... Kerkük ve Musul'u içine alacak bir "Kürt Özerk Bölgesi" kurulacak olursa... Bu da bizi rahatsız eder.
ABD Büyükelçisi:
- Henüz kesinleşmiş bir şey yok.
TBMM Başkanı:
- Eğer Irak Devleti içinde bazı "özerk bölgelere... Otonom idarelere" yeşil ışık yakılacaksa... Bu sadece "Kürt Bölgesi" ile sınırlı kalmamalı.
ABD Büyükelçisi:
- Yani?
TBMM Başkanı:
Güney'de Şiiler var... Ayrıca... Irak'ta Türkmenler var... Bu durumda "Şii Özerk Bölgesi" ile "Türkmen Özerk Bölgesi" de kurulsun... Tabii bütün bu durumlarda hayli sıkıntı çekersiniz.
ABD Büyükelçisi:
- Ne gibi?
TBMM Başkanı:
- Kürt Bölgesi bizi rahatsız eder... Şii Bölgesi ile İran'ı karşınıza alırsınız... Türkmen Bölgesi ile de Suriye'yi... En iyisi, bu konuları kurcalamamak... Irak'ın bütünlüğünü, aynen korumak.
AFGANİSTAN
TBMM Başkanı:
- Afganistan'da ne yapacaksınız?
ABD Büyükelçisi:
- Afganistan'a Türkiye'siz girmeyi kesinlikle düşünmüyoruz... Bu konuda Türkiye'nin büyük katkısı olacak... Türkiye'siz olmuyor.
TBMM Başkanı:
- Afganistan'ın yeniden inşası konusunda da Türkiye'den yararlanılmalı.
ABD Büyükelçisi:
- Afganistan'ın yeniden yapılanması büyük bir program... Bu çerçevenin içinde Türkiye var.
KARA KUTU
Büyükelçi Pearson, Meclis Başkanı İzgi'ye dedi ki:
- Lütfen eşinize söyleyin... Eşim, ABD'den döndü.
- Olur, söylerim... Birbirlerini ararlar.
- Teşekkür ederim... Daha önceki gibi, yine ailece görüşürüz.
- Elbette görüşeceğiz.
İzgi-Pearson görüşmesi
