Bölükbaþý'nýn rekoru hâlâ kýrýlamadý
Fransa'daki Nancy Üniversitesi'nden 'matematik' diplomasý alan Bölükbaþý, bir süre Kandilli Rasathanesi'nde asistan olarak çalýþtý. Üstün hitabet yeteneði olan Osman Bölükbaþý 1946 yýlýnda DP'nin kuruluþuna katýldý. 1948'de MP kurucularý arasýnda yer alan Bölükbaþý, 60'lý yýllarda Düzce Meydaný'nda, 8 saat durmadan konuþtu.
Cumhuriyetimiz 78. yýlýný tamamlayýp, bir asra doðru yol almaya baþladý. Demokrasimiz ise, yarým asrý devirip, 56. yaþýna ulaþtý. Özellikle, çok partili rejime geçtiðimiz 1946 yýlýndan bu yana, Türk siyaset sahnesi, sinesinde pek çok kahraman barýndýrdý. Ama hiçbirisi, Osman Bölükbaþý'nýn hýzýný yakalayamadý, Düzce Meydaný'nda hiç durmadan yaptýðý 8 saatlik konuþma rekorunu kýramadý.
Evet, Osman Bölükbaþý, Türk siyasetinin en hýzlý politikacýsýdýr.
Bölükbaþý, politika hayatýmýzýn en uzun konuþan, en fazla nükte yapan ve eteðinde hiç taþ býrakmayan bir siyaset adamýdýr.
"Anadolu Fýrtýnasý" diye anýlan bu ünlü politikacý, bugün, ömrünün 89. yýlýnda Ankara Týp Fakültesi'nin Ýbn-i Sina Hastanesi'nde yaþam mücadelesi veriyor.
Osman Bölükbaþý, siyasete 1946 yýlýnda Demokrat Parti saflarýnda atýldý. Henüz 33 yaþýndaydý. DP'nin ilk Büyük Kongresi'nde söz alan bu genç politikacý, kürsüden þöyle haykýrýyordu: "23 yýllýk Kýzýl Sultan idaresine artýk son!"
***
"Yeter, söz milletindir!" sloganýyla kurulan Demokrat Parti'nin bu genç hatibini gazeteci ve politikacý Cihad Baban, þöyle tarif ediyordu:
"Özellikle, cesur. Meydanlarda rakip tanýmayan, sözünü esirgemez ve söz söylemede usta bir politikacý. Ateþli bir hürriyetperver. Sonra, güçlü bir hâfýzaya sahip ve nüktedan, hazýrcevap. Yalan ve ikiyüzlülükten uzak. Fikir cephesinde deðil ama, aksiyon bakýmýndan üst düzeyde, yorulmak bilmeyen bir savaþçý."
Siyaset dünyasýndaki matematik öðretmeni
Bölükbaþý, 1913 yýlýnda Kýrþehir'in Hacýbektaþ ilçesinde dünyaya geldi. Çocukluðu, Hacýbektaþ'ta geçti. Ýlk öðrenimini de burada yaptý. Orta öðrenimini ise, Ýstanbul Erkek Lisesi'nde tamamlayarak, Fransa'ya gitti. 1937 yýlýnda, Nancy Üniversitesi Fen Fakültesi Matematik Bölümü'nü bitirdi.
Bölükbaþý, Türkiye'ye dönünce, Ýstanbul'a yerleþti. Kandilli Rasathanesi'nde, ünlü Fatin Gökmen Hoca'nýn asistaný oldu. Ayný zamanda Haydarpaþa Lisesi'nde matematik öðretmenliði de yapýyordu. Fakat bu iþler, Bölükbaþý'na göre deðildi. Bir süre sonra Ýstanbul'dan ayrýlýp, Kýrþehir'e döndü. Toprakla uðraþmaya baþladý. Ama, yine tatmin olmadý.
Aklý-fikri politikadaydý
Ancak, önünde büyük bir engel vardý. Babasý Hacý Ahmet Aða, oðlunun politikaya atýlmasýný istemiyor; ona, "Bu devirde, akþam, nikâhlarý üzerine yemin edip söz vererek, sabah da sözlerinden rahatça dönebilecek insanlar çoktur. Siyaseti de, böyleleri ele geçirir." diyordu.
1946 yýlýnda Demokrat Parti'den aldýðý davet üzerine, babasýnýn tüm kaygýlarýna raðmen, kalkýp Ankara'ya gitti ve Sümer Sokak'taki Parti genel merkezine ulaþtý.
Bölükbaþý'ný, DP kurucusu Prof. Fuat Köprülü'ye tavsiyen eden Kandilli Rasathanesi Müdürü Fatin Gökmen, bu genç matematikçi için þu referansý vermiþti: "Aðzý iyi lâf yapan bu adam, size çok lâzým olur." Nitekim DP'liler, genç matematikçiyi Parti'ye çaðýrmýþ, o da gelmiþti.
Denendi ve beðenildi
Fatin Gökmen'in, "Orta Anadolu'yu çok iyi bilir." dediði Bölükbaþý, iþe profesyonelce baþladý. 500 lira maaþla "DP Parti Müfettiþi" olarak görevlendirildi. "Anadolu Fýrtýnasý", artýk Ankara'dan esmeye baþlayacaktý. Özellikle Orta Anadolu'yu adým adým dolaþacak, o güne kadar alýþýlmamýþ sert bir üslžpla, yýllar yýlý Tek Parti baskýsý altýnda yaþamýþ ve artýk bunalmýþ insanlarýn cesaretlerini ateþleyecek, bu arada halkýn hayranlýðýný da kazanacaktý.
Evet, Osman Bölükbaþý'nýn "politika serüveni" baþlamýþtý. Bu serüven, 28 yýl boyunca, kelimenin tam anlamýyla, fýrtýnalar içinde geçecekti.
Bölükbaþý, 1946 yýlýnda DP'nin kuruluþuyla birlikte, bu partinin Orta Anadolu ve Karadeniz il örgütlerinin kurulmasýnda büyük rol oynadý. Üstün konuþma yeteneði ile kýsa sürede gönülleri fethetti. Genç politikacý, olaðanüstü cesareti ve sürükleyici konuþmalarýyla, artýk yurdun dört bir yanýnda kitleleri hop oturtup, hop kaldýrýyordu.
Yeni kurulan DP'nin tüm ülkede bir anda yarattýðý coþku, 23 yýldan beri iktidarda olan CHP'nin gözünü korkutmuþtu. Hiç deðilse, 4 yýl daha iktidarda kalabilmek için, 21 Temmuz 1946'da "baskýn seçim" yapýlmasý kararlaþtýrýldý.
Bölükbaþý, DP'den umduðunu bulamadý
DP, hiç beklenmedik bir anda sandýðýn ortaya konulduðunu görünce, alelacele adaylarýný belirledi. Mareþal Fevzi Çakmak, Ýstanbul listesinin birinci sýrasýnda baðýmsýz aday oldu. DP'nin dört büyük kurucusundan Celâl Bayar ile, Prof. Fuat Köprülü de bu ilden seçime gireceklerdi. Adnan Menderes Kütahya, Refik Koraltan ise Ýçel listesinde yer almýþ, Osman Bölükbaþý da Yozgat'tan aday gösterilmiþti.
21 Temmuz 1946 tarihinde yapýlan seçimlere eksik adayla katýlan DP, 66 milletvekili çýkarabildi. Fakat, aralarýnda Osman Bölükbaþý yoktu. Çünkü Yozgat'ta seçimleri CHP kazanmýþtý. Aslýnda Bölükbaþý, sadece 1946 seçimlerinde deðil, DP'de de aradýðýný ve umduðunu bulamamýþtý. Bu arada, '46 seçimlerinin hileli geçtiði dedikodusu, rejimi sarsmaya baþladý.
Bölükbaþý'na göre, iktidardaki CHP'nin, muhalefete dostluk önerdiði ünlü "12 Temmuz Beyannamesi", DP ileri gelenlerini yumuþatmýþtý. Ayrýca, Mareþal Fevzi Çakmak, DP yönetimi tarafýndan bir kenara itilmek isteniyordu. Kýsacasý DP'nin, CHP'den pek farký kalmamýþtý.
Osman Bölükbaþý, DP'den 1947 yýlýnýn sonbaharýnda istifa etti. Bu ayrýlýk, henüz bir yaþýndaki partide, Bölükbaþý gibi düþünen baþkalarýnýn da varlýðý ortaya çýktý. Onlar da DP'den kopup, 20 Temmuz 1948'de Bölükbaþý ile birlikte Millet Partisi'ni kurdular. Bu yeni partinin genel baþkanlýðýna Hikmet Bayur getirildi. Mareþal Fevzi Çakmak ise, MP'nin fahri genel baþkaný oldu.
"Ýnönü ve Bayar öldürülecek" iddiasý
MP'ye, 5 Temmuz 1949'da TBMM'deki "Müstakil Demokratlar Grubu" da katýldý. Ayný günlerde, Afyon'da kurulmuþ olan "Özdemokratlar Partisi" de bu yolu izleyince, MP'nin Meclis'teki sandalye sayýsý bir anda 18'e ulaþtý.
Bölükbaþý, DP'deki performansýný, kurucusu olduðu MP'de de aynen sürdürüyor; güçlü belleðine yerleþtirdiði atasözleri, bilmeceler ve fýkralarla ördüðü ateþli konuþmalarý büyük ilgi ile izleniyordu.
Bölükbaþý, siyaset sahnesinde kendisine iki büyük rakip seçmiþti. Bunlardan birisi, Türkiye'nin 2. Cumhurbaþkaný ve CHP Genel Baþkaný Ýsmet Ýnönü, diðeri ise, eski Baþbakan ve DP Genel Baþkaný Celâl Bayar'dý. "Anadolu Fýrtýnasý", her konuþmasýnda, bu iki lidere acýmasýzca hücum ediyordu. Pervasýzlýðý ve sivri dili, bir gün baþýna iþ açacaktý. Nitekim öyle de oldu.
1946'da DP'den seçilip, daha sonra MP kurucularý arasýnda yer alan Denizli Milletvekili Reþat Aydýnlý'nýn 16 Kasým 1946 günü ortaya attýðý müthiþ bir iddia, politika kulislerini sarsacak, ertesi günkü gazetelerin birinci sayfalarýna manþet olacaktý. Ýddia þöyleydi:
"Ýnönü ve Bayar'ýn hayatlarýna kastetmek isteyenler var!"
Reþat Aydýnlý'ya göre, Ýnönü ve Bayar'ýn hayatlarýyla oynayan üç isim þunlardý: MP'li Sâdýk Aldoðan, Fuat Arna ve Osman Bölükbaþý.
Reþat Aydýnlý'dan kaynaklanan bu iddiaya göre, bazý MP'liler önce DP Genel Baþkaný Celâl Bayar'ý öldürecek, ardýndan da bu eylemin Cumhurbaþkaný Ýsmet Ýnönü tarafýndan yapýldýðýný iddia edeceklerdi. Ýþ bununla da bitmeyecek; yeni bir tertiple, Ýnönü de ortadan kaldýrýlacaktý. Bütün bu eylemler gerçekleþtirildikten sonra, "Mareþal Fevzi Çakmak" imzasýyla bir bildiri yayýnlanacak ve hemen ardýndan da, MP'liler iktidarý ele geçireceklerdi.
Osman Bölükbaþý tutuklanýyor
Bu, çok korkunç ve akýl almaz bir iddia idi. MP'li Reþat Aydýnlý, ortalýðý bir anda karýþtýrmýþtý. Hemen soruþturma baþlatýldý. MP Afyon Milletvekili emekli general Sâdýk Aldoðan'ýn evi arandý. Bu arada, Ýstanbul'da oturan, ünlü ayakkabý boya imalatçýsý Nuri Leflef ile MP'nin Kadýköy Ýlçe Baþkaný Ýzzet Mühürdaroðlu'nun evlerinde ve bürolarýnda da aramalar yapýldý.
Bölükbaþý, o tarihte yeni evliydi. Ankaralý Mediha Haným'la, 1949 yýlýnýn baþýnda hayatýný birleþtirmiþti. Oðullarý Ahmet Deniz, henüz 20 günlüktü. Bölükbaþý ailesi bir akþam vakti sofraya yeni oturmuþtu ki; evlerinin kapýsý çalýndý. Bölükbaþý kapýyý açtý, karþýsýnda polisleri gördü.
Ankara Emniyeti'nden gelen polisler, evi didik didik aradýktan sonra, Bölükbaþý'ný alýp götürdüler. Bölükbaþý, Fuat Arna ile birlikte tutuklandý. Sâdýk Aldoðan ise, milletvekili dokunulmazlýðý nedeniyle, tutuklanmaktan kurtuldu.
Soruþturma, çok hýzlý bir þekilde sürdürüldü ve sonuçlandý. MP Milletvekili Reþat Aydýnlý bir anda iddiasýný inkâr etti. Beþ gün tutuklu kalan Bölükbaþý ile Arna, özgürlüðüne kavuþtu.
Bu olayýn hemen ertesinde Bölükbaþý, Arna ve arkadaþlarý, Ankara'daki Dil ve Tarih-Coðrafya Fakültesi'nin önünde, DP lideri Celâl Bayar'la karþýlaþtýlar. Basýnda çýkan haberlere göre, Bayar'ýn üzerine yürüdüler, hakaret ettiler.
Bölükbaþý, yýllar sonra bu olayý þöyle anlattý:
"Basýn, o olayý çok yanlýþ aksettirdi. Demokrat Parti'nin aslýnda 4 deðil, 5 kurucusu var. Bunlardan biri de benim. DP yöneticileri, benim, halkýn nezdinde kazandýðým sevgiden rahatsýz oldular. Gelecekte, kendilerini gölgeleyeceðimi zannedip, bana iftira attýlar. Güya ben, Moskova'dan yardým alýyormuþum. Tutuklandým, cezaevini boyladým. Yargýlanýp, aklandým.
DP iktidarda, Bölükbaþý Meclis'te
CezaevÝnden tahliye olduktan sonra, Kýzýlay'da yürürken, sanki randevu vermiþ gibi o þahýsla karþýlaþtýk. Burun buruna geldik. Ben sadece þunu söyledim: Yazýklar olsun!"
Türk siyaset tarihinin en önemli dönüm noktasý olan 14 Mayýs 1950'ye gelindi. Yurttaþlar, seçim sandýklarýnýn baþýna gidip, özgür iradeleriyle oylarýný kullandýlar. Ýlk defa oylama gizli, sayýmlar ise, açýk þekilde yapýldý. Sonuçta DP, 23 yýllýk Tek Parti yönetimine son verip, iktidara geldi.
MP, aðýr toplarýndan Kenan Öner'i 1949'da, Mareþal Fevzi Çakmak'ý ise seçimden bir ay önce yitirmiþti. Dolayýsýyla MP, bu seçimlerde umduðunu bulamadý. Oylarýn sadece % .'ünü alabildi.
Sadece bir þehir vardý ki; orada çoðunluðu MP, daha doðrusu bir kiþi kazandý: Osman Bölükbaþý.
Kýrþehirliler, "Anadolu Fýrtýnasý" ünvanlý hemþehrileri Osman Bölükbaþý'ný sahiplenip, kendisini TBMM'ne taþýdýlar.
Bölükbaþý milletvekili seçilmiþ, ama partisi karýþmýþtý. MP Ýstanbul Ýl Kongresi, 14 Nisan 1951'de "Fatihâ" okunarak açýlýnca, Parti'nin ýlýmlý kanadýndan Hikmet Haznedar, "Bir siyasi partinin hitabet kürsüsü, cami kürsüsüne benzemez." diyerek isyan etti.
27-29 Haziran 1953 günlerinde Ankara'da toplanan Büyük Kongre, MP'nin adeta sonunu getirdi. Atatürk reformlarýna saygý gösterilmesini isteyen ýlýmlýlarla, bu reformlara karþý olan tutucular, kýlýçlarýný çektiler. Parti, açýkça ikiye bölünmüþtü.
'Keramet Yalnýz Anasýnda mý?'
Bölükbaþý, 1946'da "su katýlmamýþ" bir Demokrat Partili'ydi.
Yazar ve politikacý Samet Aðaoðlu ile içtikleri su ayrý gitmezdi. Aðaoðlu, O'na biraz da hayrandý. Her ikisi de, Parti'nin maaþlý müfettiþi olup, þehir þehir dolaþýr, propaganda yaparlardý.
Bölükbaþý adýný, kýsa sürede tüm ülkeye duyurmuþtu.
1946 yýlýnda, doðup büyüdüðü Kýrþehir'de bir mitingde konuþuyordu. Onu dinleyen coþkulu kalabalýk arasýnda babasý Hacý Ahmet Aða da vardý. Kürsüdeki Bölükbaþý, öylesine deðiþik bir üslžp kullanýyor, o güne kadar hiç söylenmemiþ sözler sarfediyordu ki; bir köylü, aþka gelip;
"Hey... Seni doðuran ana cennete gitsin!" diye baðýrdý.
Hacý Ahmet Aða, bu sözleri söyleyen köylünün yanýbaþýndaydý. Dayanamadý;
"Keramet yalnýz anasýnda mý, babasýnýn hiç mi hissesi yok?" diye tavrýný koydu.
Osman Bölükbaþý'ndan Veciz Sözler
Kural dinlemeyenlerin karþýsýna, kural dinlemeyenler çýkar.
Ýmamýn güldüðü yerde, cemaat kahkaha atar.
Katýra sormuþlar, "Baban kim?" diye, "At dayýmdýr" cevabýný vermiþ.
"Benim baðrým, Karacaahmet Mezarlýðý'na döndü"
Türkiye'de siyaset hayatý, 1946 yýlýnda çok partili rejime geçtikten sonra, toplumumuz renkli simâlara tanýk oldu. Ama, bu 60 yýllýk zaman dilimi içinde, diyebiliriz ki; Osman Bölükbaþý gibi bir politikacý henüz siyaset sahnesine çýkmadý.
Bugün, genç kuþaðýn ismen ve cismen pek tanýmadýðý bu ünlü politikacý, arkasýnda þan ve þöhret dolu bir isimle, derin bir iz býraktý.
"Þöhret, onu hak edene verilmeli." derler. Osman Bölükbaþý, bu þöhreti fazlasýyla hak etti.
50 yaþýn üzerindeki insanlarýmýz, Osman Bölükbaþý'nýn ismini iþitince, önce tebessüm ederler. Bu tebessüm, Bölükbaþý'nýn renkli siyasi kiþiliðinden kaynaklanýr. Bölükbaþý, kendine özgü bir politikacýdýr. Buna eskiler, "nev-i þahsýna münhasýr" derler. Evet, Bölükbaþý da iþte öyle...
Bölükbaþý, Türkiye'nin gelmiþ geçmiþ en hýzlý politikacýsýdýr. Nüktedandýr, hazýrcevaptýr.
Siyaset hayatýmýzda, "Millet Partisi" adý, Osman Bölükbaþý ile özdeþleþmiþtir. Çünkü Bölükbaþý, bu partinin kurucusu ve genel baþkanýdýr.
Aslýnda Osman Bölükbaþý, siyaset hayatýna Demokrat Parti ile atýlmýþ, daha sonra bu kadro ile yolunu ayýrmýþtýr.
60 yýllýk siyaset hayatýmýzda, meydan mitinglerinin "en çok izleyici toplayan" konuþmacýsý olmuþ, TBMM kürsüsünde de yüksek hitabet kabiliyeti ile egemenliðini hiç kimseye kaptýrmamýþtýr.
Bölükbaþý, aslýnda müzmin bir muhaliftir. Yaþantýsý araþtýrýldýðý zaman görülecektir ki; Bölükbaþý, siyasi hayatý boyunca hiç dalkavukluk yapmadý, dalkavuða da arkadaþlýk etmedi.
40'lý yýllarda CHP ile, 50'li yýllarda DP ile amansýz bir mücadeleye giriþen Bölükbaþý, 60'lý yýllarda ise, kendisine ihanet edenlerle savaþtý. Bu savaþ, her geçen yýl daha da büyüyordu.
Ardý arkasý kesilmeyen ihanetler, Osman Bölükbaþý'ný ruhen çökertmiþti. Kendisinin siyasete soktuðu, parlamentoya taþýdýðý pek çok milletvekilinin MP'den ayrýlmasý üzerine, isyan noktasýna geldi. Ama daha sonra bu ihanetleri, çok anlamlý bir cümlenin içine hapsetti: "Benim baðrým, Karacaahmet Mezarlýðý'na döndü."
Bölükbaþý, 1946 yýlýnda baþlattýðý siyaset maratonunu, 1973 seçimleri sýrasýnda noktaladý. Çünkü, artýk tahammülü kalmamýþtý. "Köhne vücudumun, haysiyetime yük olduðunu gördüðüm anda, bombayý, göbeðimde kendi elimle patlatýrým." diyordu. Aslýnda, bu sözleri, kendisine siyaseten ihanet edenler için söylemekteydi.
Osman Bölükbaþý, bugün 89 yaþýnda. Hayatý, ibret sahneleriyle dolu. Siyaset bilimi üzerine araþtýrma yapacak akademisyenler için, bulunmaz bir hazine...
Bölükbaþý, yýllardan beri peþine düþen basýn mensuplarýna anýlarýný vermemekte direndi. "Hâtýralarým, benimle toprak olacak." dedi. Bu arada arkadaþýmýz Hulžsi Turgut, kendisi ile yaklaþýk 35 yýldan beri sürdürdüðü dostluk iliþkileri kapsamýnda, derlediði bilgileri genç kuþaklara aktarmak, olgunluk çaðýndakilerin anýlarýný tazelemek için kaleme aldý. Ortaya, zevkle ve heyecanla okunacak bir "Osman Bölükbaþý Belgeseli" çýktý.
Uzun bir süreden beri tedavi gören Bölükbaþý, arkadaþýmýz Hulžsi Turgut'a son defa þunlarý söylemiþti: "Volkan da olsan, sonu bir avuç kül olmak... Biz de öyle olduk."
Evet, þimdi bu volkanýn öyküsü izleyelim...
YARIN
DP iktidarý, Bölükbaþý'nýn memleketi Kýrþehir'i niçin ilçe yaptý
Kýrþehir Emniyet Müdürü, Bölükbaþý'nýn yakasýna niçin yapýþtý
Bölükbaþý'nýn, milletvekilliði dokunulmazlýðý niçin kaldýrýldý
Hulusi TURGUT
|
