Donmuş yapı nasıl çözülür?
Türkiye'nin siyasi yapısı, "kritik" 2002 yılına en "donmuş" haliyle girmiştir. Bu "donma" durumu halkın tepkileri açısından da geçerlidir. Kamuoyu, yaklaşık bir yıldır siyasi yapıya yönelik tavrını değiştirmeden beklemektedir.
Bekleyen kamuoyunun bakışında, siyasi yapının iktidar ve muhalefet kesimleri açısından bir fark yoktur. Bakış, tümünü aynı şekilde kapsamaktadır.
ANAR'ın, 2001 aralık ayının son günlerinde yaptığı araştırmada hükümet ve muhalefet için sorulan iki soru ve yanıtları şöyle çıkmıştır:
"2001 yılı içinde hükümetin performansını genel olarak nasıl buluyorsunuz?"
| Çok başarılı | yüzde 0,5 |
| Başarılı | yüzde 3,2 |
| Ne başarılı ne başarısız | yüzde 14,1 |
| Başarısız | yüzde 37,3 |
| Çok başarısız | yüzde 45 |
Aynı soru muhalefet için sorulunca da şu cevaplar alınmıştır:
| Çok başarılı | yüzde 0,4 |
| Başarılı | yüzde 4 |
| Ne başarılı ne başarısız | yüzde 16,1 |
| Başarısız | yüzde 44,3 |
| Çok başarısız | yüzde 35,2 |
Bugün varolan siyasi partilere oy vereceğini söyleyenler ile kararsızların ve "hiçbirine oy vermeyeceğini" söyleyenlerin oranları da yüzde 1'in altındaki oynamalarla "donmuş" görünmektedir.
ANAR'ın araştırmasında "Bugün seçim olsa hangi partiye oy verirsiniz" sorusunun cevabı ve Kasım 2001'e göre değişim şöyledir:
| Ak Parti | yüzde 21,1 | +0,6 |
| DYP | yüzde 7,4 | -0,1 |
| CHP | yüzde 6,3 | -0,6 |
| MHP | yüzde 5,4 | +0,1 |
| ANAP | yüzde 4,5 | -1,0 |
| HADEP | yüzde 4,0 | +0,6 |
| SP | yüzde 2,6 | -0,4 |
| BBP | yüzde 2,1 | +0,2 |
| Diğer | yüzde 4,9 | +0,2 |
| Kararsız | yüzde 12,6 | +0,8 |
| Hiçbiri | yüzde 26,3 | +0,2 |
Çözüm, AB cevabının içinde
Ak Parti'nin muhafazakâr kesimde yarattığı beklentinin değişmediği, daha önce FP ve MHP'ye oy vermiş olanların önemli bölümünün bu partiye olan yönelim ve ilgilerinin devam ettiği görülmektedir.
Ancak Ak Parti Genel Başkanı Tayyip Erdoğan'ın "hukuki" durumu henüz açıklığa kavuşmuş değildir. Aynı şekilde HADEP için de "hukuki" sorun çözümlenmemiştir. Bu iki konu da geçen hafta Anayasa Mahkemesi Başkanı ile Yargıtay Başsavcısı arasında "kamuoyuna açık" bir tartışmaya neden olmuştur.
Kamuoyu, hükümeti ve muhalefeti de başarısız bulmaktadır. Ama sıra "çözüm"e geldiği zaman önerilen ya da "kabul edilen" çözümler diğer tepkilerle aynı ağırlıkta değildir.
"Sorunların çözümü için en uygun seçenek nedir?" sorusunun cevabı ANAR araştırmasında şöyle çıkmaktadır:
| Erken seçime gidilmeli | % 39,4 |
| Bu Meclis'ten başka hükümet kurulmalı | % 18,6 |
| Mevcut hükümetle devam etmeli | % 15,9 |
| Meclis dışından teknokrat hükümet kurulmalı | % 9,6 |
| Askeri rejim kurulmalı | % 6,0 |
| Fikir belirtmeyen | % 10,5 |
Seçimin sorunların çözümü için "asıl yol" olarak görülmemesi, yaklaşık aynı oranda bugünkü Meclis'in devamının istenmesi de yapının "donduğunu" göstermektedir.
ANAR araştırmasında hep tekrar edilen bir soru, 2001'in son araştırmasında da yer almış ve aynı sonuç çıkmıştır.
"Türkiye'nin AB üyesi olmasına taraftar mısınız?" sorusunun cevabı yüzde 74.1 evet, yüzde 20.3 hayır olmuştur.
"Donmuş yapı nasıl çözülecek" sorusunun cevabını da bu sorunun cevabında aramak bütün bakışları değiştirebilir.
|
|