Umut tacirleri

İş vaadiyle gazetelere ilan verip, vatandaşlardan 5 ile 50 dolar arasında para alan sözde danışmanlık şirketleri, paraları toplayıp ortadan kayboluyor
Cumhuriyet tarihinin en ağır krizi yaklaşık 1 milyon kişiyi işinden etti. Aylardır gittiği her kapı yüzüne kapanan bu işsizler ordusu şimdi de umut tacirlerinin tuzağında. Son dönemde gazete ilanlarında "iş vaat eden danışmanlık firmaları türedi".

Öyle ki sanki ortada hemen her alanda eleman arayan firmalar var ve bunlardan biri de sizi bekliyor gibi. Ama gerçek hiç de sanıldığı gibi değil. Gelen her türlü CV'yi kabul edip, vatandaşları görüşmeye çağıran bu firmalar, "Sizin için iş arayacağız, bu sırada da masraf yapacağız" diyerek iş başvurusu yapanlardan 5 ile 50 dolar arasında bir ücret talep ediyor. Bazıları işi daha da abartıp, "yurtdışında size iş bulacağız" vaatlerinde bile bulunabiliyor.

Sonuç oldukça acı. İş bulma umudu ile bu şirketlerin eline düşen kriz mağdurları ceplerindeki son paraların olurken, hayattan bir darbe daha yiyor. Çünkü birden bire türeyen bu şirketler bir sabah ansızın yok oluyor.

"Titan" benzeri bir saadet zinciri kuran bu şirketlere her gün yüzlerce kişi başvuruda bulunuyor. En iyi olasılıkla günde 100 kişi ile iş görüşmesi yapan bir şirketin 2-3 milyarı sadece "vaatle" cebe attığı ortaya çıkıyor. Sayıları her geçen gün artan bu şirketlerden bazıları ise form doldurma sırasında para istiyor. Yani iş başvurusuna gidiyorsunuz elinize bir form tutuşturup, "Lütfen 5 milyon form parası verir misiniz" diyorlar.

Umut satan bu tacirlerin türemesi dürüst çalışan danışmanlık firmalarını da çileden çıkarmış durumda. Her gün bu konuda onlarca şikayet aldıklarını söyleyen İnsan Kaynakları Yönetimi Derneği Başkanı Yücel Atış, vatandaşlara uyanık olmaları çağrısında bulunuyor. Atış'a göre uluslararası danışmanlık ilkesi gereği böyle bir para istenmesi mümkün değil.

İş ahlakındaki bozulma bununla da kalmıyor. Bazı firmalar iş buluyor bulmasına ama, bu sefer de başka bir uyanıklık söz konusu. Bazı firmalar iş bulmaları durumunda kişinin ilk aylığına el koyuyor. Daha insaflı olanlar ise yarısını alıyor.

Bu fırsat kimin için acaba?
Bugünlerde iş isteyenlerden dolarla başvuru parası isteyen bir kurumun gazete ilanları göze çarpıyor. İlanda J.J.Rousseau'nun, "Büyük adamları yaratan büyük fırsatlardır" sözünün yanında, "Danışmanlığını üstlenmiş olduğumuz partnerimiz için belirtilen pozisyonlarda işe yerleştirmeler yapılacaktır" deniliyor ve aranan elemanlar sıralanıyor.

'Titan zinciri hortladı'
Son dönemde bu tür şikayetleri sık sık duyanlardan biri de Yöntek Danışmanlık'ın sahibi Ulaş Bıçakçı. Olayı, "Kriz iş ahlakını da bozdu" diye özetleyen Bıçakçı, mesleki kurallara göre iş başvurularında ücret alınmaması gerektiğinin altını çiziyor. Ancak kriz meslek kuralları, iş ahlakı diye bir şey bırakmamış. Yücel Atış gibi, Bıçakçı da Titan benzetmesini yaparak, "Bu bir saadet zinciridir. Çünkü burada amaç insanlara iş bulmak filan değil, mağdur durumlarından faydalanıp paralarını almak. Böyle bir talep ile karşı karşıya gelenler şikayet etseler, karşı tarafın savcılıklar tarafından gözaltına alınması gerekir. Sorumluluk sahibi insanlar mutlaka gerekli yerlere şikayetlerde bulunmalı" diyor.

'15 dolar istedi bu namussuzlar'
L.Y krizle birlikte işini kaybeden bir halkla ilişkiler uzmanı. Eşi İ.Y'nin şimdilik işi var. Ancak ne yazık ki uzun bir süredir maaş alamıyor. Her gün gazete ilanları arasında kayboluyorlar. Bir gün Nema Danışmanlık'ın bir ilanını görüp hemen görüşmeye gidiyorlar. İ.Y. başlarına geleni şöyle anlatıyor: "Önce görüşmeye ben girdim. Hobilerimi, eğitim düzeyimi, referanslarımı sordular. Sonra 'Biz sizin adına tek tek firmaları arayıp soracağız, bu sırada yapacağımız masraflar için şimdi bize 15 dolar vermeniz gerekiyor" dediler. Bekleyenler arasındaki karımı alıp oradan çıktım. Soyguncu bunlar."

'Az daha sekreteri gırtlayacaktım'
Özel şofördü ama krizle birlikte bir anda işsiz kaldı. Aylarca iş aradı. Sonunda bir gazete ilanı, yeniden umutlarını yeşertti. Heyecanla Beşiktaş'ta ilanda verilen adrese gitti. Yaklaşık 20-25 kişiden sonra kendisine sıra geldi. Bundan sonrasını binlerce işsizden biri olan Yalçın Bey'den dinlemekte yarar var: "Sekreterin yanına gittim bana bir form uzattı. Arkasından lüften kayıt ücreti olarak '5 milyon vereceksiniz' denildi. Bir anda şaşkına döndüm. Nedenini sordum. Sadece, kayıt için alınacağını söylediler. Bunun üzerine 'ne parası' diye itiraz edince başvurumu kabul etmediler. Dövecektim ama vazgeçtim"

Hacer GEMİCİ