Vergi yasalarında yeralan bir hatalı uygulama daha düzeltildi. SABAH Gazetesi'nde 5 Ekim 2001 ve 18 Aralık 2001 tarihlerinde iki kez ele alıp uyardığımız "yeniden değerleme oranı" ile ilgili hatalı hesaplama, 30 Aralık 2001 tarihli Resmi Gazete'de yayımlanan 4731 sayılı yasanın 4/F maddesi ile düzeltildi.

Olay neydi?
Enflasyon oranlarıyla bağlantılı olarak belirlenen, yeniden değerleme oranı, her yıl dört kez ilan ediliyor. Bunlardan ilk üçü, geçici vergi hesaplamasına esas alınacak olan "yılın üçer aylık dönemi için" belirlenen yeniden değerleme oranı, dördüncüsü ise, "yıllık dönem için" belirlenen yeniden değerleme oranı.

2001 yılının ilk dokuz aylık dönemi için belirlenen ve "geçici vergi" hesaplamasına esas alınan yeniden değerleme oranı yüzde 55,8 olarak ilan edilmişti (Bkz. 26 Eylül 2001 tarihli Resmi Gazete'de yayımlanan 300 Sıra No.lu Vergi Usul Kanunu Genel Tebliği). Aradan üç ay geçmiş bu kez yılın 12 aylık dönemi için belirlenen yeniden değerleme oranı yüzde 53,2 olarak ilan edilmişti. (Bkz. 1 Aralık 2001 Tarihli Resmi Gazete'de yayımlanan 301 Sıra No.lu Vergi Usul Kanunu Genel Tebliği).

Görüldüğü gibi, ortada garip bir çelişki vardı. 2001 yılının ilk dokuz ayı için yüzde 55,8 olarak belirlenen yeniden değerleme oranı, enflasyonun sürekli artmasına rağmen, aynı yılın 12 aylık dönemi için yüzde 53,2 olarak ilan edilmişti.

Çelişki giderildi
Yukarıda belirtilen çelişkili oranlar, Vergi Usul Kanunu'nda belirtilen, yıllık yeniden değerleme oranının hesaplanma yöntemi ile geçici vergiye esas yeniden değerleme oranının belirlenme yöntemi arasındaki uyumsuzluktan kaynaklanıyordu. Vergi Usul Kanunu'nda; yeniden değerleme oranının nasıl hesaplanacağı açıkça belirtilmiş olmasına rağmen, Maliye üçer aylık geçici vergi dönemleri için, yasada olmayan farklı bir yöntem geliştirince, yukarıdaki garip çelişki ortaya çıkmıştı.

Sabah'da yayımlanan iki ayrı yazımızda, Vergi Usul Kanunu'nun Mükerrer 298/10. maddesinin değiştirilmesi ile bu hatanın düzeltilebileceğini belirtmiştik. 4731 sayılı yasa ile sözkonusu bent aşağıdaki şekilde değiştirildi.

"Geçici vergi dönemleri itibariyle yapılacak değerlemede esas alınacak yeniden değerleme oranı, bir önceki yılın Kasım ayından başlamak üzere; 3,6,9 ve 12. aylarda bir önceki 3,6,9 ve 12 aylık dönemlere göre Devlet İstatistik Enstitüsü'nün Toptan Eşya Fiyatları Genel İndeksinde meydana gelen ortalama fiyat artış oranı esas alınmak suretiyle belirlenir".

Yapılan değişiklikle, hatalı bir uygulama daha düzeltilmiş oldu.