'Reis'lik elden gitti erkeklik baki kaldı

Medeni Kanun yürürlüğe girdi. Erkeklerin reisliği bitti ama sürpriz haklara kavuştular Kadın da evin borcundan sorumlu olacak. Yoksul koca eşinden nafaka isteyebilecek
Uzun uzun tartışmalardan sonra Meclis'te kabul edilen yeni Medeni Kanun bugünden itibaren yürürlüğe giriyor. Böylece erkeklerin 'ev reisliği' tarihe karışacak, ancak bunun yanında yeni yasa erkeğe de bazı yeni haklar tanıyor. İşte yeni yasanın erkek lehine getirdiği bazı yenilikler:

* Kocanın, kadın ve çocukların bakımından sorumlu olduğu ilkesi kalacak, ancak eşler evin borçlarından "eşit derecede mali sorumlu" olacaklar.

* Yoksunluk nafakasını kadınının yanı sıra erkek de isteyebilecek.

* Boşanma davası sürerken davayı açan eş ölürse, mirasçıları davaya devam edebilecekler. Davaya devam eden mirasçı, kusurlu olduğunu ispatlarsa, diğer eş mirastan pay alamayacak. Bu maddenin özellikle zengin koca ile evlenerek mirasından yararlanmak isteyen kötü niyetli eşlere engel olacak. Eski yasada böyle bir hüküm olmadığı için, boşanma davası sırasında eşlerden biri ölünce, diğer taraf kusurlu da olsa mirastan tam tüm payını alabiliyordu.

BU HAİN EVLAT ÖKKEŞ İÇİN
* Korunmaya muhtaç kişilerin bakımını yapan resmi ve özel kurumlar, bu kişilerin çocuklarından yaptıkları masrafları isteyecekler. Masraf kardeşlerden ve torunlardan da istenebilecek.

* Ayrıca herkes, yardım etmediği takdirde yoksulluğa düşecek olan anne, baba, dede, nine, çocuk, torun ve kardeşine nafaka vermekle yükümlü olacak.

* Evlilik dışı çocuklar da evlilik içi çocuklar gibi mirasta eşit pay alacak.

* Evlatlıkla evlenmek, kesin olarak yasak olacak.

* Onur kırıcı davranışlar da artık boşanma nedeni olacak. Boşanma nedenlerinden "terk"teki süre 3 aydan 6 aya çıkacak.

* Evlat edinmede çocuksuz olma ve 35 yaş şartı kalkacak; 30 yaşını dolduran kişi evlatlık alabilecek.

* "Edinilmiş mallara katılma rejimi", yasal mal rejimi olacak. 1 Ocak 2002'den önce evlenenler, 1 Ocak 2003'e kadar sözleşme yapmaları halinde, edinilmiş mallara katılma rejimi, evliliğin başlangıcından itibaren geçerli olacak. Eşler, bu tarihe kadar edinilmiş mal rejimi dışındaki mal rejimlerinden birini seçmezse, bu mal rejimini kabul etmiş sayılacaklar.

RESMİ NİKAH OLMADAN, DİNİ NİKAH OLMAYACAK
Kabul edilen yeni Medeni Kanun'un getirdiği yeniliklerden bazıları da şöyle:

* Cinsiyet değiştirmek artık mahkeme kararıyla mümkün olacak. Cinsiyet değiştirme izninin verilebilmesi için istem sahibinin 18 yaşını doldurmuş bulunması ve evli olmaması, fiziksel durumunun resmi hastaneden alınacak sağlık kurulu raporuyla belgelenmesi koşulu aranacak. Verilen izne bağlı olarak amaç ve tıbbi yöntemlere uygun şekilde cinsiyet değiştirme ameliyatının resmi sağlık kurulu raporuyla doğrulanması durumunda, mahkeme, nüfus sicilinde gerekli düzeltmenin yapılmasına karar verecek.

* "Kocanın evin reisi" olması hükmü kalkacak, eşlere eşit söz hakkı tanınacak. Kadın kocasının soyadının yanı sıra kızlık soyadını da kullanacak.

* Erkeklerde 17, kadınlarda 15 olan evlenme yaşı her ikisi için 17 yaşın doldurulması, 18 yaşından gün alma şartına bağlandı.

* Akıl hastaları, evlenmelerinde sakınca olmadığı yolunda sağlık kurulu raporu alarak evlenebilecekler.

* Aile cüzdanı olmadan, dini nikah yapılamayacak. Kocanın, 'kadın ve çocukların bakımından sorumlu olduğu' ilkesi kaldırıldı, yerine 'eşit mali sorumluluk' getirildi. Eşlerden her biri meslek ve iş seçiminde serbest olacak.

Kemal GÖKTAŞ