Ziftlenmenin tarihi seyri
Osmanlı döneminde vezirin (Bakan) biri, balık tutmaya meraklıymış... Hafta sonları, kayığına biner, balığa çıkarmış.
Bir gün bakmış ki...
Kayık "su alıyor."
Kahya ile kayıkçıya emretmiş:
- Kayığı derhal ziftletin.
Bu işin "ustası" bulunmuş.
Usta, kayığı "kalafata" çekmiş.
Bir güzel ziftlemiş.
Kayığın "su alması" böylece önlenmiş.
Vezir, kahya ile kayıkçıya sormuş:
- Ziftlenme işi kaça maloldu?
- Üç altına Vezir hazretleri.
Vezir, üç altını "fazla bulmuş."
"Ustayı" çağırmış:
- Bir kayığın ziftlenmesi için, üç altın çok değil mi?
- Haklısınız Vezir hazretleri... Çok.
- Öyleyse...
- Vezir hazretleri, sadece kayık değil, "kahya kulunuz" ile "kayıkçı kulunuz" da ziftlendiler. (Kaynak: Halk Edebiyatına Giriş... Prof. Dr. Şükrü Elçin... Kültür Bakanlığı Yayını... 1981... Sayfa 722)
***
Prof. Dr. Şükrü Elçin, kitabında anlatmaktadır ki...
Halk arasında "yolsuzluk yapmak" anlamında kullanılan "ziftlenmek" deyimi "buradan" gelmektedir.
***
"Tarih boyunca "ziftlenme olayları" konusunda "başka kitaplar" da var.
Örneğin...
Prof. Dr. Ahmet Mumcu'nun "Osmanlı Devletinde Rüşvet" adlı kitabının (İnkılap Kitabevi) 108. sayfasında sözü edilen olay.
Sakız ve Atina Metropolitleri "homoseksüel oldukları için", 1577 tarihinde, Patrik tarafından görevden alınırlar.
Bunun üzerine, iki homoseksüel "Vezir hazretlerine" giderler.
Rüşvet verirler.
"Ziftlenen Vezir" de, görevden alınmayı engeller.
Fakat, Patrik "işin peşini bırakmaz."
Bizzat "Huzura" çıkar.
Ve "istediğini yaptırır."
Homoseksüel metropolitler "azledilirler."
***
Yaşar Okuyan ile konuşuyorduk.
"Öyle olaylar" anlattı ki...
Aklımıza, yukarıda yazdığımız "ziftlenme olayları" geldi.
Ve Bakan'a sorduk:
- Bu şekilde "devletin kasasından çıkan kaynak" ne kadar?
Okuyan'nın yanıtı:
- Eğer yolsuzluk, istismar ve israf önlense... Türk devletinin IMF'e falan ihtiyacı kalmaz.
***
Kamu ihaleleri "ziftlenme meraklıları için" önemli bir fırsattır.
Bu nedenledir ki...
Bazı yöneticiler, ziftlenmenin önüne geçmek için, ihaleyi "medyanın önünde" yaparlar.
Hatta...
"TV'de naklen yayınlatırlar."
Ülkemizde bu yolu, seneler önce, Gaziantep Büyükşehir Belediye Başkanı Celal Doğan açtı.
Açtığı günden bu yana da "hep seçim kazanıyor."
***
Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanı Yaşar Okuyan dedi ki:
* Bir ihale mi yapılacak?.. Şartname taslağını günlerce "internet sitesinde" yayınlatacağım... Gelecek olan itirazları değerlendireceğim.
* Sonra ihalenin teknik ve idari şartnamesi hazırlanacak... Bunlar da yine günlerce "internette" yayınlanacak.
* Ardından sıra ihaleye gelecek... İhale, medyanın önünde yapılacak.
***
Yaşar Okuyan'ı "kutluyoruz."
Aldığı önlemler "ziftlenmeyi belki tamamen ortadan kaldırmayacaktır."
Zira bu işi yapanlar, bir "ziftlenme formülü" üreteceklerdir.
Ama yine de...
Okuyan'ın "şeffaflık politikası" ziftlenmeyi, önemli ölçüde ortadan kaldıracaktır.
|
