Kredi kartınızı garsona vermeyin

Europay International Genel Müdür Yardımcısı uyarıyor: Kartınızı gözünüzün önünden ayırmayın. Manyetik bilgilerini çalıp, adınıza alışveriş yapabilirler
Ekonomik kriz ağırlaştıkça kapkaç terörü, para ve kredi kartı sahteciliği de artıyor. Kapkaç teröründen, çantanızı vererek kurtuldunuz. Peki ya kredi kartınızın sahtesi yapılırsa... Bunu önlemenin bir yolu yok mu? Bunları Europay International'ın Kurumsal Güvenlikten Sorumlu Genel Müdür Yardımcısı Peter Warner'a sorduk. Eski polis yeni bankacı Warner, "Bankanızın telefon numarasını yanınızdan ayırmayın" diyor.

* Kredi kartı bilgileri nasıl kopyalanıyor?

Kartların üzerindeki manyetik şeridin içindeki bilginin kopyalanması video kasetin kopyalanması gibidir. Mesela restoranda hesabı ödemek için kartınızı garsona verdiniz. Kasada art bilgileriniz manyetik okuyucular tarafından alınıp sahte kart yapan yerlere gönderiliyor. Siz hiçbir şeyden habersiz çıkıp gidiyorsunuz. Bilgiler sahte kartın üzerine yerleştirilip sizin adınıza milyarlarca liralık alışveriş yapılıyor.

* Bu bir kalpazanlık mı?

Evet. Tıpkı para gibi. Al parayı fotokopi makinesinde çek, yapıştır aynı şey. Diğer bir problem de telefon ve internet üzerinden yapılan sahtecilikler. Normalde internet üzerinden alışveriş yaptığınızda sizden kart numarası ve son kullanma tarihini istiyorlar. Eğer biri kartı ele geçirirse kart sahibi adına çok rahat alışveriş yapar. Bunu önlemek için bir güvenlik şifresi veriliyor. Bu şifre kartın manyetik alanında yazmıyor. Kartı ele geçiren işlem yapamıyor.

* Sorun nasıl çözülecek?

En kesin çözüm çipli kartlar. Çip, sonuçta bir bilgisayar ve içinde çok daha fazla güvenlik önlemleri bulunuyor. Hiçbir şekilde kopyalanamıyor.

* İnternet'te alışveriş yapmak güvenli mi?

Sorun internet değil oradaki iş yerleri... Yani siz o işyerinden alışveriş yapıyorsunuz. Kart bilgilerinizi alıyorlar. Bu insanlar akşam sistemleri kapatıyor, mağazayı kilitleyip alarmı çalıştırıp gidiyor. Ama eğer internet hâlâ aktifse dışardan bir hacker sisteme girip kart bilgilerinize çok rahat ulaşabiliyor.

* İnsanlar nasıl korunacak?

Güvenmediğiniz marketten alışveriş yapmıyorsanız, bilmediğiniz internet sitelerinden de alışveriş yapmayın. Bir adresi ve telefonu, bir kontak ismi var mı? Şikayet edebileceğiniz bir numara var mı? Bunları öğrenin. Hâlâ güvenmiyorsanız telefon edip güvenli olduğundan emin olduktan sonra alışveriş yapın.

Kullanım alanı değişmişse şüpheleniriz!
* Sahte kart kullanıldığını nasıl anlıyorsunuz?

Kullanım alanı birdenbire değişirse kartı sahtecilik takibine alıyoruz. Diyelim ki benim bir kartım var. Bu kartı daha çok günlük alışverişlerde kullanırken birdenbire nakde çevrilecek mallar üzerinde yoğunlaşıyorsam bir sahte kart şüphesi uyanıyor. Genelde sahte kartı kullananlar nakde çevrilebilecek mallar alıyor. O yüzden ekstreleri sürekli kontrol ediyoruz. Aynı anda hem yurtiçinde hem yurtdışında alışveriş yapılıyorsa kart sahibini arıyoruz. Japonya'dan alışveriş yapıldıysa, 'Japonya'da mısınız?' diye soruyoruz. "Hayır, derse kart sahibinin izniyle kartı iptal ediyoruz.

* Türkiye'de sahtecilik ne kadar yaygın?

Tüm dünyada kredi kartı sahtecilikte kayıp oranı her 100 dolarda 10 centtir. Bu oranların yüzde 30'u sahte karttan, yüzde 30'u sanal ortamdan, yüzde 30'u kayıp ya da çalıntı karttan yapılıyor. Türkiye'de ise 100 centin sadece 2 centi sahte.

* Kredi kartı mı, para mı daha güvenli?

Kredi kartı nakde göre daha güvenli. Çünkü parayı kaybettiğiniz zaman o para gider. Ama kredi kartında sahtecilikten dolayı bir para kaybı varsa sistemde kendini gösterir ve bir bölümü de olsa telafi edilebilir.

Sahtekârlığı önlemek için 8 altın kural
* Kartınız POS makinesinden geçirilirken satıcının başka bir işlem yapıp yapmadığına dikkat edin.

* Restoranda hesap ödeyeceğiniz zaman kredi kartınızı garsona verip göndermeyin. Siz de yanında bulunun.

* Bankanızın numarasını cep telefonunuza kaydedin. Çalınırsa hemen arayıp iptal ettirin.

* İnternette alışveriş yapmak istiyorsanız mutlaka güvenlik şifreniz olsun.

* Bilmediğiniz internet sitelerine girip alışveriş yapmayın. Web sitesinin adresi ve telefonu olup olmadığını kontrol edin.

* Çipli kart kullanmaya özen gösterin. Çünkü çipin üzerinde çok daha fazla güvenlik önlemi var.

* Para taşımaktansa kredi kartı kullanın. Para çalınırsa geri gelmez ama kredi kartında zararı telafi edecek sistemler daha fazla.

* Ekstrenize mutlaka bakın. Siz Türkiye'deyken Japonya'dan alışveriş yapmış olabilirsiniz.

MİNE ŞENOCAKLI