Piyango ırgatları

Milli Piyango'nun yılbaşı büyük ikramiyesini 5 trilyon olarak belirlemesi işsizlikten bunalan gençlere alternatif bir iş alanı açtı: Biletçilik...
Bu işin şans oyunları piyasasında orijinal bir adı var: Piyango ırgatlığı. Kriz sonrası işler açıldı. Çünkü artık en kolay satılan şey umut

Onlar umut satıcıları.... Ekonomik krizle bunalan, çıkış yolu bulamayan milyonlarca insan 5 trilyonluk ikramiyeye bel bağlayınca işleri açıldı. Önceki yıllarda ellerindeki biletleri zor satabilen bilet satıcıları, bu yıl gerçek piyangonun kendilerine vurduğuna inanıyor. Talep çok olunca işsiz kalan, dükkanını kapatan seyyar bilet satıcılığına soyunmuş. Bu bunalımlı dönemde umut dağıtabildikleri için kendileriyle gurur duyuyorlar. Kara-kışa aldırmadan sokak sokak ekmek parası için kokuşturan bu insanlar, "Kendimiz için de bilet ayıracağız... Ama ikramiye bizden bilet alanlara çıksa bile yeter" diyorlar. İşte hikayeleri:

ASLINDA BİLGİSAYAR PROGRAMCISI
Dilek Kaplan'ın asıl işi bilgisayar programcılığı. Krizden sonra işsiz kalmış. "En azından şimdi bir işin var. Kimseye muhtaç kalmıyorsun. İşinin patronu sensin. Ne kadar bilet alırsan o kadar iş yapıyorsun. Birilerinin seni işten atması gibi bir korkunuz yok... Bir de şans tutar da biletlerinin tümünü satarsan işte o zaman kral sensin" diyor. Ekonomik krizin olumlu etkilediği tek mesleğin piyango ırgatlığı olduğunu söylüyor: "Çok bilet satılıyor. Çünkü herkes umudunu Milli Piyango'ya bağlamış... Birilerinin işi kötüye giderken sizin işlerinizin iyiye gitmesi biraz şaşırtıcı geliyor. Çok tuhaf değil mi? Kriz sanırım sadece bize yarıyor."

Perihan Evsan ise annesiyle birlikte bu işi yıllardan beri yapıyor. "Bilet satıcılığı işsiz insanların işi değil. Bu da bir meslek... Onun için herkesin bunu hakkıyla yapmasını istiyorum" diyor. Son zamanlarda piyasaya sahte biletlerin sürülmesinden şikayetçi. Kendisi için de bilet ayırmış. "Ççıkarsa kendim için iyi bir gelecek kurmaya çalışırım. Öyle har vurup harman savuracak türden hayallerim yok. Ev, iş ve araba... Bunları düşünüyorum."

MAAŞ KİRAYA YETMİYOR Kİ...
Hüsnü Balkis, 28 yaşında... Kendisi için iyi bir gelecek oluşturamadığından yakınıyor. Kriz ortamında yapacak başka iş bulamayınca biletçiliğe sarılmış. "Şansın yaver giderse kazanırsın. Neticede aldığını satıyorsun. Biz de herkes gibi çalışıyoruz; yani bir nevi ırgatlıktır bizim yaptığımız..." diyor. İdealist biri. Büyük ikramiye kendisine çıkarsa memleketi olan Kars'a yatırım yapacakmış.

Gençer Barik, torna ustası... "Bir süre iş aradım. Bulamayınca son paramı bilete yatırıp bu işe girdim. 10 yıldır piyangodan ekmek yiyorum" diyor. Her çekiliş öncesi heyecandan uyuyamıyor.

İmam Hüseyin Gön, SSK emeklisi. Askerde iki oğlu var. Konuşurken biraz efkârlanıyor: "Ekonomik kriz bizi çökertti. Aldığımız maaş ev kirama bile zor yetiyor. Çocuklara harçlık yolladığımda bize bir şey kalmıyor. Bu yaştan sonra sokak sokak dolaşmak koyuyor tabi.. Ama ne yapayım, başka çarem yok. Buna da çok şükür. En azından akşam eve bir çorba parası götürüyorum."

Nasıl seyyar piyangocu olunur?
Kokartlı seyyar satıcı olmanın prosedürü biraz uzun. Önce Esnaf ve Sanatkarlar Odası'ndan herhangi bir işletmeye sahip olunmadığına dair belge; savcılıktan da sabıka kaydı alınıyor. Ardından Milli Piyangocular Derneği'nden, 200 milyon bağış karşılığında referans mektubu ediniliyor. Bu belgeler tamamlandıktan sonra Ankara Milli Piyango İdaresi Müdürlüğü'ne formla başvuru yapılıp 100 dolar depozito ödeniyor. En geç 1 ay içinde cevap geliyor. "Seyyar bilet satıcı kokartı" alanlar bilet satıcısı oluyor. Kokartlı satıcılar bilet başına ortalama yüzde 10 komisyon alıyor. Ancak sokaklarda görülen seyyar bilet satıcılarının çoğu kokartsız. Onlar ana bayilerle anlaşmalı olarak çalışıyor. Ana bayiler, bu tür satıcılara sadece "şapka" veriyor ve bilet sattırıyor. Kokartsız satıcılar bilet başına bayiden yüzde 8 komisyon alıyor.

Spor Toto'dan yeni bir oyun
Spor Toto Teşkilat Müdürlüğü, 17 Ocak'ta yeni bir müşterek bahis oyunu oynatmaya başlayacak. Kuponla oynanacak oyunun özelliği diğer oyunlara kıyasla daha fazla ikramiye verecek olması. Spor Toto Teşkilat Müdürlüğü, ihaleyi kazanacak firmadan, iştirakçilere verilecek ikramiyeye konmak üzere 1.5 trilyon lira istiyor.Yeni oyun kuponla ve on-line oynanacak. Şu anda 150-100 lira kolon ücretleri ligin ikinci yarısından itibaren süper toto için 200, skor toto için 150 bin liraya yükselecek. Yeni oyunun kolon ücreti de bunlara yakın bir rakam olacak.

Son paralarıyla bilet alıyorlar, acıyorum
Güler Büyük... Asıl mesleği kuaförlük. Krizden sonra işleri kötü gidince, dükkanını kapatmış, son çare bu işe soyunmuş. İlk gün 'ya satamazsam' diye korkup fazla bilet almamış. Peynir ekmek sattığını görünce şaşırmış : "Biletler çok iyi gidiyor. Herkes şansa sarılmış... Çünkü başka çaresi yok halkın. Aslında insanlara çok acıyorum. Öyleleri var ki cebindeki son parayı gelip bilete yatırıyor, 'Başka çarem kalmadı abla' diyor..."

Seyhan SEVİNÇ