İkinci el otomobilin yüzde 75'i kayıtdışı

İkinci el otomobil satışlarının sadece yüzde 25'i kayıt altına alınabiliyor. Bunun en büyük nedeni yoğun bürokratik işlemler. Ortalama 400 milyonluk alım satım masrafı da cabası
Yeniden yapılanan ve Türkiye Otomotiv Distribütörleri Derneği (TODD) adı altında birleşen 31 distribütör şirket, geçtiğimiz günlerde Maliye Bakanlığı'na Motorlu Taşıtlarda Yeni Vergi Sistemi adlı bir rapor sundu. Otomotiv sektörünü AB normlarına sokmayı hedefleyen raporda, reform niteliği taşıyan vergi önerileri yer alıyor. Bu yıl Aralık ayı sonuna kadar geçerli olan KDV indirimi de TODD'un raporunun doğruluğunu ispatlıyor. Otomotivciler satışların yüzde 50-60 oranında arttığını belirtirken Maliye Bakanı Sümer Oral, son dönemde vergi gelirlerinin arttığını belirtiyor.

Raporda ayrıca ikinci el otomobildeki bürokrasinin azaltılarak, yüzde 75'i kayıtdışı olan satışları kayda aldıracak reçete de bulunuyor. İşte raporda yer alan sektöre ait öngörüler ve vergi gelirini artıcı öneriler:

VERGİ GELİRİ ARTACAK
* Taşıt Alım Vergisi yüksek olmasına karşın, yıllık iki taksit halinde alınan Motorlu Taşıtlar Vergisi otomobilin artan yaşı ile orantılı olarak çok düşük kalıyor. Bu sistem eski araçların kullanımını teşvik ediyor. Örneğin 1600 cc'nin ve 950 kg'nin altında 1 ile 3 yaş arasındaki bir araç 64 milyon lira vergi verirken, 16 yaş yukarısındaki sadece 7 milyon lira vergi veriyor.

* İkinci el araç satışlarına uygulanan Taşıt Alım Vergisi ve diğer masraflar ikinci el satışlarının kayıt dışı kalmasına neden oluyor. İkinci el otomobil alan bir kişi ortalama 400 milyon lira masraf yapıyor. Araştırmalar yürürlükteki vergi sistemi ile ikinci el satışlarının sadece yüzde 75'inin kayıt altına alınamadığını gösteriyor. Otomotivciler, ikinci elde, "sıfır kilometre" kadar otomobil satıldığını söylüyor.

* İkinci el satışlarında aracın yaşına, ağırlığına ve motor hacmine göre değişen Taşıt Alım Vergisi ve diğer vergiler, tüm bunları içeren taşıtın kasko değerinin yüzde 1'i oranında olmalı.

* Otomobil satışları son 10 yılın en düşük seviyesine düştü. İyimser tahminle pazarı 5 yıl içinde 400 binli rakamları yakalayabilecek.

* Yürürlükteki vergilerin aynı şekilde uygulanması halinde 2001-2006 yıllarında satışlardan 7.7 milyar dolar (11.5 katrilyon) vergi geliri bekleniyor.

YAŞLI ARAÇLAR HURDAYA
* Yeni vergi sisteminde araç pazarı yakıt türlerine göre benzinli ve dizel olmak üzere iki gruba ayrılmalı. Böylece binek araç pazarında dizel motorların yüzde 5 olan payı, yüzde 14'e çıkacak.

* 25 yaş ve üzeri araçların trafikten kayıtlarının silinmesi ve yerine 0 km araç alınması halinde Taşıt Alım Vergileri tamamen sıfırlanmalı ya da yarısı tahsil edilmeli.

* Yeni sisteminin uygulanması ile araç pazarında bir büyüme olmadığı varsayılırsa 2006'da 380 bin adet otomobil satılarak, 9.1 milyar dolarlık (13.6 katrilyon) vergi geliri hesaplanıyor.

* Pazarın yüzde 15 büyümesi durumunda 2006'da 440 bin adet otomobil satışı gerçekleşecek. Bu da 10 milyar dolar vergi geliri anlamına geliyor.

* Yeni vergi sistemi ile yürürlükteki sistem karşılaştırıldığında devlet 5 yıl içinde 2.2 milyar dolar (3.3 katrilyon) daha fazla vergi geliri toplayacak.

Mete TANSU