Yalanın bilimsel analizi
Ekonomi profesörü, TRT eski Genel Müdürü, İstanbul Milletvekili Nevzat Yalçıntaş "altı çeşit yalan var" dedi.
Sorduk:
- İncelediniz mi?
Prof. Dr. Yalçıntaş:
- Evet... Siyasete girince, bu konuyu araştırdım.
***
Hafta içinde Ankara Milletvekili Cemil Çiçek'le konuşmuştuk.
Etrafını saranlar "iş istiyorlardı."
Cemil Bey de onlara, kendi ifadesiyle, "beyaz yalan" söylüyordu.
Biz "kaç renk?.. Kaç çeşit yalan var" diye takılınca...
Yanıt "bir bilim adamından" geldi.
Prof. Yalçıntaş "Yavuz Bey, bana sor" dedi.
Ve başladı anlatmaya...
***
1- Hafif yalan:
- Yarın bir randevum var gibi... Şu anda toplantıdayım, beni sonra arayın gibi "masum" yalanlar... Kimseye zararı yoktur.
***
2- Pembe yalan:
- Karı koca arasında... Eş, dost, akraba, arkadaş ilişkilerinde söylenen yalanlar... "Ben öyle demek istememiştim... Sen yanlış anladın" gibi... Yine "zararsız türden" yalandır.
***
3- Düpedüz yalan:
- Daha ziyade, ticari ilişkilerde söz konusudur... "Söz, gelecek hafta ödeyeceğim" gibi yalanlar... Oysa, bırak gelecek haftayı... "Gelecek ay bile" ödemeyecektir.
***
4- Beyaz yalan:
- Cemil Çiçek'in yalanı... Ben de çok söylüyorum... Adam ağlıyor... İş istiyor... Diyorsun ki... "Şu anda iş yok... Belki bahara kadrolar açılır... O zaman gel... "Oysa... Sen de biliyorsun ki... Baharda yine iş bulamayacak.
***
Bu sırada "bir kadın" geldi.
"İki gözü, iki çeşme."
"Yavrusuna" iş arıyor.
"Devlet kapısına" başvurmuş.
"Azarlamışlar."
Prof. Yalçıntaş'ı "tanımıyor" ama...
Meclis'te "ona rastladığı için", ona dert yanıyor. "Ona ağlıyor."
Nevzat Yalçıntaş:
- Ağlama bacım... Bizim görevimiz size hizmet... Merak etme, bu günler yakında geçecek... Hükümet gerekli önlemleri alıyor... Senin yavrun, benim evladım demektir... Üzülme... İş bulunur.
Kadının "gözünün yaşı diniyor."
Nevzat Hoca kulağımıza eğiliyor:
- İşte bu Beyaz yalan... Ama mecbursun... Kadına sunacak tatlı aşın yoksak, tatlı dilin olsun.
***
5- Lanetli yalan:
- Maalesef bazı politikacıların... Bir kısım işadamının başvurduğu yalan... "Düşmanlık yaratmak" için de söylenebilir, "menfaat sağlamak" için de.
***
6- Şeddeli yalan:
- Bir yalanı, yayılacak şekilde söylemek... İktisatta "Mültiplikatör" diyoruz... Yani "çarpan katsayı..." Matematikteki "geometrik dizi" gibi... Çok tehlikeli bir yalan türüdür.
***
- Hocam... Hayat yalansız olamaz mı?
- Keşke olsa... Ama... İmkânsız.
- Neden?
- Biraz önce gördün... Kadın ağlıyor... Ya "bacım, kusura bakma... Elimden bir şey gelmez" diyerek yollayacaksın... Bu durumda senin için "suratı mahkeme duvarı gibi" der... Ya da "beyaz yalan" söyleyeceksin... Arkandan "işimi yapmadı... Ama... Beni de kovmadı... Allah razı olsun" diye konuşacaktır.
***
Sahi...
Yalan konusunda başka "araştırması" olan var mı?
Ve günlük yaşamda hepimiz "acaba hangi türden" yalan söylüyoruz?
Belki "ben hiç yalan söylemem" diyenler olacaktır ama...
"Bilim adamı Yalçıntaş" bizi uyardı:
- Sakın inanma.
|
