Yazarımız vergi uzmanı Şükrü Kızılot mali milat konusunun kamuoyu gündemine gelmesi üzerine, geçmişte yaşanan hataların tekrar edilmemesi için hükümeti uyardı. Yaklaşık üç yıl önce gündeme gelen ve fiyasko ile sonuçlanan mali milat olayına değinen Kızılot, fiyaskosunun nedenlerini şöyle sıraladı:

1) Mali milat gibi dönüm noktası bir olayın uygulama esaslarını açıklayan ve bir kısmı da hatalı ve çelişkili açıklamalarla dolu olan genel tebliğ, 30 Eylül'e 15 gün kala yayınlanabilmişti. Bu süre yetersizdi.

2) Yasa'da ve tebliğde, "servet unsurlarını bankaya bir günlüğüne bloke edin deniliyor" ancak yasada geriye dönük soruşturma ve vergi incelemesi yapılmayacağı konusunda, güvence yeralmıyordu. Kişiler de blokajdan ve beyandan korktular.

3) Dönemin Başbakanı Mesut Yılmaz ve Maliye Bakanı Zekeriya Temizel "hiçbir şekilde vergi incelemesi yapılmayacağını" taahhüt ediyorlardı. Oysa yasada bu yönde bir hüküm yoktu. Vatandaş sözlü taahhüde inanmadı ve yasal güvence aradı. Bulamayınca da tedirgin oldu.

4) "Mali Milat"da, "geçmişi sıfırlamak" ve mükellefin geçmişle bağlantısını kesmek gerekiyordu. Bu ise "matrah artırımı" yoluyla sağlanabilir ve büyük gelir toplanabilirdi. Matrah artırımının yapılmasını o dönemde önerdik ancak göz önüne alınmadı.

HATALAR ZİNCİRİ
5) "Nereden buldun?" bir yıl sonra da yani 1999'da da uygulanamayacaktı. Olay iyice fiyaskoya dönüşmüştü. Bunu da Sabah'da "Mor milat" benzetmesiyle ortaya koyduk. Çünkü yasada teknik bir hata vardı... Bir başka hata da, altın ve mücevheratla ilgiliydi. Tebliğde "altın ve mücevheratınızın olduğunu ispat edilmesine gerek yok, bozdurduğunuzda kuyumcudan alacağınız belgeyle kanıtlayacaksınız" deniliyordu. Oysa yasada altın ve mücevheratın 29 Temmuz 1998'de var olduğunun kanıtlanması gerektiği yazılıyordu. Yasada yeralan fıkra gibi bir başka olay da, "mevduat sertifikalarının 30 Eylül 1998'de bankaya bloke edilmesi ile ilgiliydi. Yasa böyle yazıyordu ama mevduat sertifikaları Ocak 1997'de tedavülden kaldırılmıştı...

Özetle, yasa başka, tebliğ başka, sözlü açıklamalar ise daha bambaşkaydı...

Mali milat olayıyla birlikte daha neler olmadı ki; Vergi gelirleri azaldı, piyasalar kilitlendi. Yurt dışından döviz gelecek dendi, gelenin beş-altı katı, belki de daha fazlası yurtdışına kaçtı. Ekonomi neredeyse durdu. Sonunda bizim başlangıçta uyardığımız hususları, dönemin Cumhurbaşkanı dahil çok kişi özellikle de hükümet fark etti ve mali milat 2003'e kadar ertelendi.