Herkese temiz bir başlangıç sağlanmalı
Vergi denetim elemanlarınca hazırlanan raporda, "Mali milat öncesinde herkesin servetini tam beyan edebilmesi için gerekli afların çıkarılması gerekir" denildi
Başbakan Yardımcısı Mesut Yılmaz'ın gündeme getirdiği "servet affı, matrah affı, stok affı" önerisine bir destek de Maliye'den geldi. Maliye'nin yaygın ve yoğun denetim ekibini oluşturan vergi denetmenleri tarafından hazırlanan raporda, "Nerden buldun?" uygulamasının 2002 yılı sonuna kadar ertelendiğine işaret edilerek şu tespitler dile getirildi:
SONUÇ GETİRMEDİ
"Erteleme süresince mevcut ekonomik koşulların yarattığı olumsuz etkilerin işletmeler üzerindeki etkisinin bütünüyle ortadan kalkacağı düşünülmüş ancak bu gerekçe gerçekleşmemiştir. Dolayısıyla ya erteleme yeni bir kanun değişikliği ile devam ettirilecek ya da yeni bir düzenleme yapılacaktır. Tekrar geçici bir süre ile ertelemenin ekonomik durumu değiştirmediği söylenebilir.
Şahısların servetlerinde ortaya çıkan artışların tespiti suretiyle vergilendirilebilir gelirin kavranabilmesi için, mükelleflerin bu uygulamanın başlanacağı tarihe kadar olan servetleri ile bu artışları açıklayabilme imkanının sağlanması ve böylece geçmişle bağlantıların kesilmesi gereği yeniden oluşmuştur."
BAŞARISIZ TECRÜBE
"Kayıtdışı varlıkların kayıt altına alınması amacıyla ilan edilen mali milat uygulamasında beklenen sonuç elde edilememiştir" diyen denetmenler şöyle devam ettiler: "30 Eylül 1998 tarihi itibariyle kayda giren para, 4 milyar dolar ve 500 trilyon Türk Lirası olmuştur. Bu rakamlar çok yetersiz kalıyor."
Derviş sıcak bakıyor
ANAP Lideri Yılmaz'ın SABAH'a açıkladığı "mali af" önerisi, Meclis'te de günün konusu oldu. Ekonomiden Sorumlu Devlet Bakanı Kemal Derviş, dün Meclis Genel Kurulu'nda hakkındaki gensoru görüşmesi sürerken, bazı milletvekillerinin "mali af" ile ilgili sorularıyla karşılaştı. Derviş, bu önerilerinin hükümette değerlendirileceğini söyledi. MHP'li TBMM Başkanvekili Murat Sökmenoğlu, servet affı başta olmak üzere mali affın Türkiye'nin ihtiyaç duyduğu düzenleme olduğunu belirterek, şöyle dedi:
"Türkiye'nin ekonomik krizinde Nerden Buldun Kanunu önemli rol oynamıştır. Ürken sermaye çeşitli yollarla kaçıp gitmiştir. Bu sermayenin tekrar geri gelebilmesi için bu çarpıklığın giderilmesi gereklidir."
Devlet kazanacak
Denetmenler, yeni miladın yararlarını şöyle sıraladı:
* Böyle bir uygulama tıkanma noktasına gelen kamu alacaklarının tahsilatında kolaylık sağlayacaktır.
* Vergi idaresi ve vergi yargısının iş yükünün hafiflemesine yardımcı olacaktır.
* Kayıt dışı ekonominin bir kısmının kayıt altına alınmasını sağlayacaktır.
* Matrah artırımı ve kısmi af uygulamaları mükellefleri cari döneme kadar olan vergisel sıkıntılarından kurtaracağından psikolojik açıdan olumlu etkiler doğuracaktır.
* Mükelleflerin geçmiş dönemlere ilişkin kesinleşmiş vergi asıllarına bağlı gecikme faizi, gecikme zammı ve cezalarının bir kısmının tahsilatından vazgeçilmesi matrah artırımı uygulamasının muhtemel adaletsizliklerini önleyecek nitelikte olacaktır.
Kayıtdışının tablosu
| Yıl | İnceleme | İncelenen | Matrah | |
| (milyarTL) | sayısı | matrah | farkı | |
| 1996 | 54.536 | 375.262 | 99.724 |
| 1997 | 63.198 | 723.888 | 284.899 |
| 1998 | 68.748 | 1.763.429 | 684.220 |
| 1999 | 51.731 | 1.288.777 | 1.043.797 |
| 2000 | 60.335 | 3.621.021 | 1.987.099 |
(Denetimler, şirketlerin faaliyetlerinin bir bölümünün kayıtdışı kaldığını gösteriyor)
Okan MÜDERRİSOĞLU
|
