Anıtkabir'de çalışarak ATA'ya borcunu ödedi

Atatürk'ün isim babalığı yaptığı Mustafa Kemal Bağışgil Atatürk öldüğünde "Allahım onun mezarında işçi olarak çalışmayı bana nasip et" demişti... Duaları kabul oldu
Takvim yaprakları 17 Ekim 1920'i gösteriyordu... Meclis'in açılmasının üzerinden tam 6 ay geçmişti. Bolu Milletvekili Nuri Efendi öğle saatlerinde gelen bir telgrafla sevince boğuldu. Telgraf, kızının sağlıklı bir erkek çocuk dünyaya getirdiğini müjdeliyordu. Bir yandan Kurtuluş Savaşı'nda mücadelesini sürdüren, bir yandan da genç Türkiye Cumhuriyeti'nin kuruluş hazırlıklarını tüm güçlüklere rağmen devam ettiren Mustafa Kemal Paşa, bu yaşlı milletvekilinin heyecanına Meclis'in loş bir odasında "Hayırdır inşallah, beybaba?" diyerek ortak oldu.

Nuri Efendi, elindeki telgrafı göstererek bir torunu olduğunu sesi titreyerek anlattı ayak üstü. Mustafa Kemal Paşa, Nuri Efendi'yi hem tebrik etti hem de armağan olarak çocuğa kendi adını verdi. Nuri Efendi daha da keyiflendi, yapacağı tek iş kızına alelacele bir telgraf çekmek oldu: "Torunum Mustafa Kemal'e uzun ömürler dilerim!"

MEZARINDA AMELE OLAYIM
Ulu önder yaşama gözlerini yumduğunda, adını verdiği Mustafa Kemal Bağışgil, İstanbul Haydarpaşa Lisesi 2'nci sınıf öğrencisidir. Herkes gibi tarifsiz bir kedere boğulur. "Cumhuriyeti biz kurduk, sizler yaşatacaksınız" sözünü düstur edinen genç Mustafa Kemal, liseyi bitirdiği o yıllarda Atatürk'ün ebedi istirahatgahı için yarışma açıldığını duyduğu zaman ailesine, "Allah bana Atatürk'ün mezarında işçi veya amele olarak bile olsa çalışmayı nasip etsin" der.

Güzel Sanatlar Akademisi'ni kazanıp mimarlık eğitimi alan Bağışgil, o zaman ki adıyla Nafia Vekilliği olan Bayındırlık Bakanlığı'na girer.

Çalışmalarıyla da Bakan Sırrı Day'ın dikkatini üzerine çekmekte gecikmez. Hummalı bir çalışma gününde, Bayındırlık Bakanı Sırrı Day, kendisini makamına çağırır. Bakan'ın söylediklerine inanamaz. Amele olarak çalışmak istediği Anıtkabir inşaatında kontrol şefi olarak görev yapacaktır. Projenin başından sonuna tüm uygulamasının tek sorumlusu odur. Türkiye'nin ilk kadın mühendislerinden Sabiha Reyman da kontrol şefi olarak en büyük yardımcısı olacaktır. Ebedi istirahatgahın yeri de bellidir: Rasattepe.

SAYILARLA ANITKABİR
* Rasattepe'nin rakımı 907.

* Anıtkabir için ayrılan alan 750 bin metrekare.

* Zemin birikinti olduğu için deprem tehlikesine karşı 11 metre temel yapıldı.

* İnşaat için toplam 14 bin ton metreküp beton döküldü.

* Tam 2 bin ton demir harcandı.

* Yüksekliği 37 metre olacaktı, ancak taç bölümü yapılmadığı için 30 metrede kaldı.

* Toplam ağırlık 150 bin ton.

* Tören alanı 15 bin kişi kapasiteli.

BAĞIŞGİL İNŞAATIN BAŞINDA
Anıtkabir'in yapımı için ilk harç 9 Ekim 1944 günü atılır. İlk harcı atanlar arasında bu günlüklerin sahibi mimar (daha sonra yüksek mimar) Mustafa Kemal Bağışgil de vardır.

ATA İÇİN 10 KULE İNŞA EDİLDİ
Yıl 1949. Anıtkabir'in girişindeki Hürriyet ve İstiklal giriş kulelerinin inşaatı sürüyor. Anıtkabir girişindeki bu 2 kule dışında toplam 8 kule daha bulunuyor.

İTALYAN USTALAR GÖREVDE!
Arslan heykelleri Hüseyin Özkan'ın fikriydi. Yıl 1952... İtalyan heykeltraşlar, bu Hitit arslanından esinlenilen bu 12 heykeli hazırlayabilmek için günlerce uğraştılar.

İLK HARÇ 1944'TE ATILDI

Proje yarışması 2 yılda sonuçlandı
AnItkabİr için açılan uluslararası yarışma 1 Mart 1941 tarihinde ilan edildi. Son katılma tarihi 31 Ekim 1941'di. Ancak 2'nci Dünya Savaşı'nın en çetin günleri yarışmanın 2 Mart 1942'ye uzatılmasına neden oldu. Süre bitiminde 49 proje teslim edilmişti. Ama bunlardan 2'si adres ve göndereni bulunmadığı için değerlendirmeye alınmadı.

Hükümetçe kurulan tarafsız jüride, zamanın ünlü sanatçılarından Alman Prof. Paul Bonatz, İsviçreli Prof. Ivar Tengbom ve Macar Prof. Karoly Wichinger ile ünlü Türk sanatçıları Prof. Arif Hikmet Holtay, Bayındırlık Bakanlığı Yapı ve İmar İşleri Reisi Yüksek Mimar Muammer Çavuşoğlu ve Ankara imar Müdürü Yüksek Mimar Muhlis Sertel vardı.

TÜRK MİMARLARIN ZAFERİ
Yarışmaya Türkiye, Almanya, İtalya, Avusturya, İsviçre, Fransa ve Çekoslovakya'dan katılan projelerden, 3'ü jüri tarafından hükümete önerildi. Bu projelerden hem konuya hakim olması, hem de maliyeti düşük olması nedeniyle iki Türk mimar Prof. Emin Onat ve Doçent Orhan Arda'nın hazırladığı eserin uygulanmasına 7 Ekim 1943'de karar verildi.

9 Ekim 1944 yılında Anıtkabir projesinin uygulanması için ilk harç atılır. Ve Mustafa Kemal Bağışgil de ilk harçla birlikte Anıtkabir'in gün gün, saat saat yapımını belgelemek için hem günlük tutar hem de fotoğraflar çeker. Çektiği fotoğrafların ardına el yazısı ile küçük küçük notlar ve açıklamalar yazmaktadır.

YARIN:
* Ata'nın kabrine haç koymayız!

* Bağışgil'in 48 yıl sakladığı sır.

* DP iktidarı inşaatı neden durdurdu?

* Öğrenciler anlaşmazlığı protesto ediyor.