 |
 |
 |
 |
 |
 |
 |
 |
 |
|
Magazin |
|
Kampüs
|
|
Astroloji |
|
|
|
Para Durumu |
|
Hava Durumu |
|
|
|
Bizim
City |
|
Sizinkiler
|
|
|
|
Sarı Sayfalar |
|
İstanbul |
|
|
| Cumartesi Eki |
|
Pazar Eki |
|
|
|
Künye
|
|
E-Posta |
|
Reklam |
|
Arşiv |
 |
|
13 milyar $ buharlaştı İMKB'de işlem gören şirketlerin bilançoları krizin boyutunu ortaya koydu. 267 borsa şirketinin 2000'in ilk 9 ayında 20 milyar dolar özsermayeleri vardı. Bugün aynı şirketlerin özsermayeleri 13milyar dolar kayıpla 7 milyar dolara indi. İstanbul Menkul Kıymetler Borsası'nda faaliyet gösteren 267 şirketin büyük kısmı bilançolarını önceki gün açıkladı. Şirketlerin satışları, özsermayelerindeki değişiklik, kârları ve ödeyecekleri vergileri incelenince, krizin etkisinin hafiflemediği ve fabrika çarklarının sadece borçları ödemek için döndüğü ortaya çıktı. ÖZSERMAYE ERİDİ Bir kaç çarpıcı veri durumu anlatıyor: * Şirketlerin 2000 yılı ilk 9 aylık öz sermayelerinin toplamı 20 milyar dolardı. Aradan tam bir yıl geçti. Bir yılın son 9 ayında "sürekli kriz" yaşandı. Faizler yükseldi. Dolar dalgalanmaya bırakıldı. Maliyetler arttı. İç pazar daraldı. Sonra aynı şirketlerin özsermayeleri 7.2 milyar dolara düştü. Yani şirketlerin özsermayelerinden 13 milyar dolar buharlaştı. KAR KALMADI * Yine aynı şirketlerin 2000 yılı ilk 9 ayında konsolide kârları 2.3 milyar dolar idi. Bugün gelinen noktada bilançoda eksi 238 milyon dolar zarar yazıyor. Elbette bu şirketler arasında kâr eden var. Ancak eğilim zarar yönünde. Devlete 2001 yılı için Kurumlar Vergisi ödeyecek şirket sayısı çok az. Bunların başında Tüpraş geliyor. Onun da işi belli. Petrolü alıyor, işliyor ve satıyor. Girdisi dolarla, satışı dolara endeksli. Zorunlu bir tüketim maddesi. Devlet Tüpraş'tan bu yıl 9 ayda 3.2 milyar dolar Akaryakıt Tüketim Vergisi ağırlıklı olmak üzere vergi ödedi. Konsolide bütçede Tüpraş'ın etkisi bir kenara bırakıldığında zarar hanesinin daha büyük olduğunu eklemek gerekiyor. SÜRPRİZ OLMADI * Maliye Bakanlığı için bu gelişme sürpriz değil. Bütçede Kurumlar Vergisi hedefi bu nedenle oldukça düşük tutuldu. Hazine 2001 yılında 2.9 katrilyon lira gelir bekliyor. 2002 yılı hedefi ise yüzde 20 artışla 3.5 katrilyon lira olacak. Ortalama enflasyon beklentisinin yüzde 50 civarında olduğu düşünüldüğünde, Maliye şirketlerden vergi alamayacağını baştan hesaplamış. BORÇLAR AZALIYOR * Şirketlerin toplam borçlarına bakıldığında ilginç bir sonuç çıkıyor. Geçen yıl 16 milyar dolar olan toplam borçlar 13 milyar dolara düştü. 3 milyar dolar azaldı. Buradan iki sonuç çıkarmak mümkün. Birincisi fabrika çarkları sadece borç için dönüyor. Şirketler bankalara olan borçlarını kapatmak için "çırpınıyor" İkinci faktör ise daralan pazar nedeniyle kapasite oranları düştü. Hammadde alımları zayıfladı, alıcılara olan borçlar azaldı. Yüzde 100'ün üzerinde TL'nin değer kaybetmesi dikkate alındığında borçlardaki 3 milyar dolarlık düşüş küçümsenmeyecek bir miktar. * Kriz Türkiye'nin GSMH'sını küçülttü. Bundan şirketlerin etkilenmemesi mümkün değildi. Nitekim, 267 borsa şirketinin 2000/9 dönemine ilişkin aktif büyüklükleri 55.2 milyar dolardı. Bugün gelinen noktada aktif büyüklük 29 milyar dolarlık bir kayıp ile 36 milyar dolara indi. BİLANÇOLAR KÖTÜ
| |||||||||||||||||||
