2002'nin kaderini belirleyecek dış mali yardımın alınıp alınamayacağı hemen herkesi heyecanlandırı-yor. Piyasaları hop oturtup hop kaldırtıyor.
Dış yardımın alınmasının belli bir zamanı ve belli koşulları gerektirdiği bilinmeli.
Çökme ve kalkma hareketini yapanlar haftaları hatta ayı aşan bir zamanı dikkate almalı.
Ekonomide yol ayrımı süreci sancılı oluyor ve bunun etkisiyle piyasalar çok oynak günler yaşıyor.
Bir kere 2002 yılına ilişkin "külliyetli bir dış yarıma ihtiyaç" olduğu açıklandı. Bu bile başlı başına bir etken. Neyseki sadece açıklanmakla kalmadı, bu konuda gerekli girişimler de yapıldı. Dış yardımın sağlanması süreci başladı. 11 Eylül sonrası konjonktürün Türkiye'nin jeopolitik önemini artırmasının katkısıyla şimdi bu dış yardımın sağlanacağına yönelik inanç güçlü. Bu nedenledir ki, ABD'nin Afganistan operasyonunun başlamasına ve asıl Türkiye'yi etkileyebilecek Irak harekatının gündeme geleceği haberlerine karşılık, mali piyasalarda olumlu gelişmeler kaydediliyor. Çünkü piyasalar için asıl belirliyici olan 2002 yılını kurtaracağı düşünülen dış yardımın sağlanıp sağlanamayacağı.
*Oynak dönem- Nitekim dış yardımın etkisiyle geçen Çarşamba ve Perşembe günü borsanın hızla zıplamasına, faizlerin düşmesine, doların gerilemesine karşılık, Cuma günü IMF Başkanı'nın "dış yardımı henüz erken bulduğunu" açıklamasıyla bu eğilimler tersine döndü. Hafta sonu yapılan değerlendirmelerin etkisiyle iyimserlik dün yeniden piyasalara hakim oldu. Yani çok kırılgan bir yapı var. Bunun da ana nedeni, ekonomide çarkın döndürülmesinin dış yardıma çok bağımlı hale gelmesi.
Bu eğilim hemen son bulmayacak. Çünkü dış yardımın sağlanması belli bir zaman alabilir. Yarın Meclis'e sunulacak bütçenin içini asıl dolduracak ve uygulanabilirliliğine inanç oluşturacak olay devletin nasıl küçültüleceği olacak.
* Zamana ihtiyaç var- Bunun dışında paranın verilmesi karşılığı Türkiye'den başka ne istenecek ve bunlar kolaylıkla yerine getirilebilir istekler mi olacak? Bu sorgulanacak. Alınacak yardımın ne zaman geleceği, miktarının ne olacağı da piyasalar tarafından sorgulanacak.
2002'nin kaderini bu kadar belirleyici olan dış mali yardımın alınması her an herkesi heyecanlandırabiliyor. Piyasaları hop oturtup hop kaldırtabiliyor. Ancak bu beklenti var olduğu ve zayıflamadığı sürece piyasalardaki iyimserliğin çok kısa vadeler dışında bozulması zor.
Yalnız dış mali yardımın sağlanmasının da, belli bir zamanı ve belli koşulları yerine getirmeyi gerektirdiği bilinmeli. Bu haftaları, hatta ayı aşkın bir süre de alabilir. Aralık ayına bile kalabilir.
Onun için "çökme-kalkma hareketini" yapanların bunu birçok kez tekrarlanmaya hazırlıklı olmalarında yarar var.
* Sonuç- "Hayat hem vermek, hem almaktır" Kızılderili Atasözü
Magazin
