Win-Türkçe
ASCII

SAADET'İN PAZARLIK ŞARTI
FP'nin kapatılmasından sonra, aynı çizgide kurulan Saadet Partisi, Anayasa Komisyonu'ndaki görüşmeler sırasında, 69'uncu madde değişikliğiyle partiyi kurtarırken, Necmettin Erbakan'ın siyasete dönüşünü çabuklaştırmak amacıyla harekete geçtiler. SP'lilerin, partinin kapatılmasına neden olanlara verilen siyasi yasakların 5 yıldan 4 yıla indirilmesi yönündeki önergesi, komisyonda reddedilmiş, AK Partililer bu oylamada "çekinser" kalarak SP'ye ve Hoca'ya darbe vurmuşlardı. SP, dün 69'uncu madde değişikliğinin Genel Kurul'da görüşülmesi sırasında da aynı önergeyi tekrarladı. Yasin Hatipoğlu, önergeyi savunurken "Bu ülkeye ömrünü vakfetmiş, Başbakanlık yaptığında memura yüzde 45, çiftçiye en yüksek ürün bedelini vermiş, bir insanı şahsen yargılamadan 5 yıl yasağa mahkum ediyor, siyasi yasak veriyorsanız adil yargılamanın ne önemi var? Yasağı da hiç olmazsa 4 yıla çekelim" dedi. SP, bu kez AK Partililer'in de desteği aldı, ama koalisyon ve DYP ittifakı karşısında yeterli çoğunluğa ulaşamadı.

ASKERİN 'VEYA' İSTEĞİ KALDI
69'uncu madde değişikliği, dün Genel Kurul'dan ilk şekliyle geçerken, bu maddede "rötuş" isteyen Genelkurmay'ın talebi de dikkate alınmadı. Genelkurmay, parti kapatma gerekçeleri arasındaki "ve" bağlacının "veya" şeklinde değiştirilmesini, partilerin temelli kapatılması yerine verilebilecek "devlet yardımının kısmen veya tamamen kesilmesi" şeklindeki hafif cezalara, "partinin belirli bir süre faaliyetten alıkonulması veya seçimlerine katılmaması" cezasının da eklenmesini istemişti. Bu düzenlemeler için önerge verilmesi bekleniyordu. Ancak değişiklik önergesi verilmedi.

İŞTE DEĞİŞEN MADDE
Uzun süredir Meclis'in gündeminde bulunan 69'uncu madde, 428 milletvekilinin oyuyla partilerin ilk uzlaştığı şekliyle değişti. 28 ret, 6 çekinser, 3 boş, 5 de geçersiz oy çıktı. 69'uncu madde şöyle oldu:

"Bir siyasi parti, bu nitelikteki fiiller o partinin üyelerince yoğun bir şekilde işlendiği ve bu durum o partinin büyük kongre, genel başkan, merkez karar ve yönetim organları veya TBMM grup genel kurulu veya grup yönetim kurulunca zımnen veya açıkça benimsendiği yahut bu fiiller doğrudan doğruya anılan parti organlarınca kararlılık içinde işlendiği takdirde, sözkonusu fiillerin odağı haline gelmiş sayılır."

LAİKLİK RÖTUŞLARI
Genelkurmay'ın Anayasa paketinde istediği diğer rötuşlar ise dikkate alındı. Önergelerle, temel hak ve özgürlüklerin kötüye kullanılamayacağına ilişkin maddede aykırı hareket edenlere müeyyide hükmü korunurken, temel hak ve hürriyetlerin "laik ve demokratik cumhuriyetin korunması" amacıyla da sınırlandırılabileceği ibaresi de Genelkurmay'ın isteğiyle Anayasa'ya girdi.

40 YIL SONRA GELEN HAKLAR

"DÜŞÜNMEK" SERBEST
Düşünce suçu kalktı, "hiçbir düşünce" ifadesi "Hiçbir faaliyet" şeklinde değişti.

Kabul: 426 Ret: 24 Çekinser: 10 Boş: 5

DEMOKRASİ VE LAİKLİK
Temel hak ve hürriyetlere getirilecek sınırlamalar "demokratik toplum düzeni ve laik Cumhuriyete" aykırı olamayacak.

Kabul: 437 Ret: 17 Çekinser: 8 Boş: 7

TEMEL HAKLAR
Temel hak ve hürriyetlerin kötüye kullanılamamasına ilişkin düzenleme, Avrupa İnsan Hakları Sözleşmesi doğrultusunda geliştirildi.

Kabul: 422 Ret: 19 Çekinser: 6 Boş: 3

KİMSE ARANAMAYACAK
Hakim kararı olmadan, kimsenin üstü, özel kağıtları veya eşyası aranamayacak, bunlara el konulamayacak.

Kabul: 437 Ret: 5 Çekinser: 2 Boş: 3

KİMSE DİNLENEMEYECEK
Hakim kararı olmadıkça, haberleşme engellenemeyecek, gizliliğine dokunulamayacak.

Kabul: 415 Ret: 8 Çekinser: 1 Geçersiz: 1

KRİZ YASAĞI KALKTI
Ülkenin ekonomik durumu nedeniyle yurt dışı çıkışlarına getirilen yasak kaldırıldı.

Kabul: 430 Ret: 8 Çekinser: 3 Boş: 1

KÜRTÇE SERBEST
"Düşüncelerin açıklanması ve yayılmasında kanunla yasaklanmış herhangi bir dil kullanılamaz" hükmü kaldırıldı.

Kabul: 397 Ret:28 Çekinser: 1 Boş:1

GÖZALTI KABUSU BİTTİ
Hiçbir zanlı hakim kararı olmadan 4 günden fazla gözaltında tutulamayacak ve bu süre sonucunda mutlaka mahkemeye sevkedilecek. Süre aşımının tespiti halinde devlet, gözaltında tutulan kişiye tazminat ödeyecek. Ayrıca yakalanan ya da tutuklanan kişinin yakınlarına derhal haber verilecek.

Kabul: 440 Ret: 15 Çekinser: 4 Boş: 4

KADIN VE ERKEK EŞİT
Ailede kadın ve erkek eşit sayılacak.

Kabul: 393 Ret: 23 Çekinser: 3 Boş: 3

HAK ARAMA YOLU AÇIK
Bireylerin yargı ya da idari makamlar önünde sonuna kadar haklarını arayabilecek. Devlet, buna imkan tanıyıp, yollarını bildirecek.

Kabul: 407 Ret: 13

İDAM KALKTI
Savaş, yakın savaş tehdidi ve terör halleri dışında ölüm cezası verilemeyecek.

Kanuna aykırı olarak elde edilmiş bulgular delil olarak edilemeyecek. Hiç kimse yalnızca sözleşmeden doğan bir yükümlülüğü yerine getirmemesinden dolayı özgürlüğünden alıkonulamayacak.

Kabul: 368 Ret: 65 Çekinser: 8 Boş: 10

ADİL YARGILANACAĞIZ
Herkes adil yargılanma hakkına sahip olacak.

Kabul: 437 Ret: 14 Çekinser: 3 Boş: 3

DEVLETİN GÖREVLERİ
Devlet, sosyal ve ekonomik görevlerini, amacına uygun öncelikleri gözeterek mali kaynaklarının yeterliliği ölçüsünde yerine getirecek.

Kabul: 432 Ret: 15 Çekinser: 2 Boş: 3

"ASGARİ" GEÇİM ŞARTI
Asgari ücretin belirlenmesinde, "çalışanların geçim şartları" da gözönüne alınacak.

Kabul: 427 Ret: 8 Çekinser: 1 Boş: 2

KAMULAŞTIRMA
Devlet kamulaştırma bedelini peşin ödeyecek.

Kabul: 406 Ret: 10 Çekinser: 2 Boş: 4

GÖSTERİ SERBEST
Herkes izin almadan, silahsız toplantı ve gösteri yürüyüşü düzenleme hakkına sahip olacak.

Kabul: 447 Ret: 15 Çekinser: 3 Boş: 1

DERNEK SERBEST
Herkes önceden izin almaksızın dernek kurma ve bunlara üye olma hakkına sahip olacak.

Kabul: 447 Ret: 9 Çekinser: 1 Boş: 4

HABERLEŞME SERBEST
Halkın haber alma ve kamuoyunun serbestçe oluşmasını engelleyici kayıtlar konulamayacak.

Kabul: 442 Ret: 14 Çekinser: 2 Boş: 3

SENDİKA HAKKI
Herkes izin almaksızın sendika kurmak ve üye olmak hakkına sahip.

Kabul: 424 Ret: 11 Çekinser: 2 Boş: 5

TÜRK VATANDAŞLIĞI
Yabancı baba ve Türk anadan olan çocuklar da Türk vatandaşı olacak.

Kabul: 435 Ret: 12 Boş: 3