Win-Türkçe
ASCII

AFGANİSTAN'A SESLENDİ
Afgan Kralı Muhammed Zahir Şah 1973 yılında Afganistan'da yapılan bir askeri darbe ile yönetimden uzaklaştırıldı. Roma'da bundan 28 yıl önce sürgün hayatına başlayan devrik Kral Zahir Şah, Sovyetler Birliği'nin 1979 yılında Afganistan'ı işgalini, savaş yıllarını, Taliban rejiminin yükselişini uzaktan izlemek zorunda kaldı.

Zahir Şah, geçtiğimiz günlerde tam 22 yıl aradan sonra Amerikan yetkililerinin talebi üzerine "Amerikan'ın Sesi Radyosu"na çok kısa bir açıklama yaptı. Devrik Kral'ın sesi bu şekilde 22 yıl aradan sonra Afgan halkına dinletildi. Zahir Şah, ülkesindekif yabancı terör unsurlarını suçlayarak halkıfuyanık olmaya davet etti.

"Ülkemi terör yuvası haline getirdiler!"
Devrik Afgan Kralı Zahir Şah,ffilk kez SABAH Roma muhabiri Yasemin Taşkın'ın sorularına yanıt vererek, Usame Bin Ladin tarafından Amerika'yafdüzenlenen terörist saldırılardan sonra Afganistan'daki gelişmelerle ilgili olarak görüşlerini açıkladı.

SABAH- Amerika Birleşik Devletleri ve Afganistan arasındaki son dramatik gelişmeler hakkında görüşleriniz nedir?

* ZAHİR ŞAH- ABD'ye bu tür bir terör saldırısı yapılacağını biliyorduk. Biz Afganistan'daki yabancı terör örgütlerinin New York ve Washington'a düzenlenen çapta bir terör eylemi yapacaklarını biliyorduk. Biz, bu nedenle yıllardırf uluslararası topluluğun Afgan halkına yardım etmesi için yardım talebindef bulunduk. Afganistan'daki yabancı terör unsurları (Bin Ladin), bazı yabancı güçlerin de yardımı ilef ülkemi bir terör yuvası haline getirdiler.

Afgan halkı terörizmin birinci kurbanı oldu. Dış güçlerin yıllardır Afgan halkını içine ittiği iç savaş, Sovyetler işgaline karşı verilen özgürlük mücadelesi Afgan halkını yordu. Afgan halkıf terör kurbanları ile dayanışma içinde, ben def Amerikan halkının yaşadığı trajedi nedeniyle derin bir üzüntü duydum.

SABAH- Önümüzdeki saatlerdef Afganistan'a karşı ağır bir askeri saldırı başlayabilir, Afganistan yıllarca süren savaşlar nedeniyle dünya terörizminin merkezi haline geldi.

* ZAHİR ŞAH- Afgan halkı terörist bir halk değil. Sovyet işgaline karşı verilen mücadeledef Afgan savaşçılarıfkadın ve çocuklara karşı bir tek şiddet saldırısında bulunmadılar, sadece askerleri hedef aldılar. Önümüzdeki günlerde terörizmi cezalandırılırken, Afgan halkının bu terörle ilgisi olmadığı göz önüne alınmak zorunda. Halkımın acı çekmesini istemiyorum. Teröre verilecek ceza doğru olmalı.f Hiçbir suçu olmayan Afgan halkını anlamak sart,f halkım artık acı çekmemeli.

SABAH- Afganistan'da misafir edilenf teröristlerin askeri bir harekatla cezalandırıması kaçınılmaz, ya sonra?

* ZAHİR ŞAH- Yıllardır söylediğimiz bir şeyi tekrar etmek istiyorum. Afganistan'ın problemlerini çözüp, ülkemde istikrar sağlanmak isteniyorsa, Afgan halkına siyasi otodeterminasyonf hakkının ve geleceği için karar verebilme iradesinin geri iade edilmesi gerekir. Afganistan'da terör problemine sadece Afgan halkı kalıcı ve sürekli bir çözüm getirebilir. Afganistan'da barış sadece taraflar arasındaki siyasi diyalogla sağlanabilecektir.

SABAH-fSizin ülkenize dönmeniz ve Afganistan'dafBM misyonu konusunda bu günlerde pek çok görüş ileri sürüldü...

* ZAHİR ŞAH-f Biz uzun bir süredir Afganistan'da bir barış süreci ve siyasi görüşmelerin başlatılmasından yanayız. Bu da ancak Loja Jirga'nın, ülkenin büyük aşiretlerinin biraraya geldiği liderler birliğinin toplanması ile sağlanabilir. Siyasi sürecin başlatılması ülkeye kendi kendini idare etme hakkını verecektir. Afganistan'a yakın tüm komşu ülkeler,f Afganistan'da kurulacak meşru bir hükümetin bölgenin istikrarı için önemli bir garanti olduğunu bilmelidir. Afganistan'da meşru bir hükümet, uluslararası yasalara uyulmasını da garanti edecektir.

SABAH- Bu siyasi süreçte Afganistan'ın eski Kral'ı ne yapabilir? Ozellikle Kral Ailesi'nin etkisi altındaki bölgelerde... Afganistan'ın devrik kralının uzun süredir sürgünde olduğunu ve artık ülkesinde bir etkisi olmadığını düşünenler de var...

* ZAHİR ŞAH- Bizim Afgan halkı ile sürekli temasımız var, Avrupa Birliği, Amerika Birleşik Devletlerif ile de sürekli ve yoğun temaslarımıza her zaman devam ettik. Bu görüşte olanlara bizim mesajımız, Afgan halkı bu olanlardan sorumlu değil ve biz uluslararası topluluktan yardım istiyoruz.

ZAHİR ŞAH KİMDİR?
Zahir Şah, 1933 yılında babası Nadir Şah'ın öldürülmesinden sonra tahta geçtiğinde henüz 18 yaşındaydı. Genç kral, 1964'e kadar ülkenin lideri olarak gözükse de asıl hakimiyet kuzen Muhammed Davud Han'da idi. Ancak Zahir Şah, 1964 yılında, '1930 Anayasası'nda bir değişiklik yaptı ve Kraliyet Ailesi'ne mensup kişilerin parlamentoya girmesini yasaklayarak ülkeye demokrat bir idare sistemi getirdi.

DAVUT HAN DARBE YAPTI
Atanmışların yerine seçilmişlerin yönetimini sağlayan bu sistem uzun sürmedi. 1965 seçimleri, meclise sadece aşiret reislerinin gönderilmesine neden oldu. Yine de belli bir düzende işleyen bu sistem, Zahir Şah'ın 17 Temmuz 1973'te devrilmesiyle tamamen yıkıldı. Darbeyi yapan Davud Han, Afganistan'ın bir cumhuriyet olduğunu açıkladı. Zahir Şah da Roma'ya sürgüne gönderildi.

YARIN
* Zahir Şah, Afganistan'a dönmeyi düşünüyor mu?

* Türkiye'den ne bekliyor?

Devrik Kral'dan çarpıcı açıklamalar....