Win-Türkçe
ASCII

ŞÜKRÜ KIZILOT(skizilot@sabah.com.tr )

Dişçi, kürkçü ve derici...

Diş klinikleri, kürk imalatçıları ve deri eşya satanlar, 2001 yılında en az vergi ödeyen şirketler listesinde, ilk üç sırayı paylaşıyorlar. Merak edenler için açıklayalım;

* Diş klinikleri aylık 17 milyon TL.,

* Kürk imalatçıları aylık 33 milyon TL.,

* Deri eşya satanlar aylık 62 milyon TL.,

vergi ödemişler. Hemen belirtelim, bu tutar şirketin ödediği vergi ortaklarının ki değil. Ödenen vergi ortak sayısına bölündüğünde daha az bir vergi çıkıyor. Örneğin, şirketin iki ortaklı bir limited şirket olması halinde, diş kliniklerinin ortakları ayda 8 milyon TL., kürk imalatı yapan şirketlerin ortakları da ayda 16 milyon TL. vergi ödemiş oluyorlar. Asgari ücretli bir işçinin aylık vergisinin 19 milyon TL. olduğunu da gözönüne alarak, bu vergilerin yorumunu size bırakıyoruz.

Şirketlerin bazı faaliyet konuları itibariyle, 2000 ve 2001 yılında ödedikleri yıllık ve aylık vergiler tablodaki gibi.

Listeyi daha fazla uzatmamak için, tüm faaliyet kollarına yer veremedik. Bu arada krize rağmen durumu iyi olan ve geçen yılki kârlarını katlayan şirketler de var. Örneğin, 2000'de ortalama 97.7 milyar TL. kazanç bildiren ecza ve ilaç depolarının, bu yılki geliri 146.8 milyar TL.'ye, akaryakıt bayilerinin kazancı 12.3 milyar TL.'den, 28.5 milyar TL.'ye, elektrikli ev aletleri imalatçılarının kazancı da 54,9 milyar TL.'den 103 milyar TL.'ye çıktı.

Ancak, tümünü esas alıp değerlendirdiğimizde, şirketlerin 2001 yılında ödedikleri vergilerin, 2000 yılının altında olduğunu farkediyoruz. Özellikle bankalarda kazanç gerilemesi çok belirgin. 2000'de bankalar ortalama 21,3 trilyon TL. kazanç bildirirken, bu tutar 2001'de 12,3 trilyon TL.'ye düşmüş. 2002 yılında, şirketlerin birikmiş zararlarının 7 katrilyon lirayı bulması da, endişe verici başka bir durum olarak göze çarpıyor. Bu gidişle, şirketlerin 2002 yılı vergileri, 2001'i de aratacak gibi...

ÖDENEN VERGİLER (milyon TL)

Şirketin faaliyet konusu	2000'de		2001'de		2001'deki artış
	Yıllık	Aylık	Yıllık	Aylık	oranı yüzde
Diş Klinikleri	171	14	208	17	22
Kürk imali ve satışı	155	13	394	33	154
Diş Protez ve Lab.	323	27	706	59	118
Deri eşya satışı	484	40	740	62	53
Fırınlar	822	68	913	76	11
Mobilya (ağaç)	681	57	973	81	43
Ayak.top.Perak.	905	75	1.04	87	15
Bakkal-süpermarket	2.01	167	1.193	99	-41
Altın imal. ve tic.	725	60	1.228	102	69
Konfeksiyon (perakende)	1.159	96	1.786	149	54
Deterjan San.(Tic.)	1.797	150	2.304	192	28
İnşaat malz.satışı	1.765	147	2.402	200	37
Deri imalatı	1.631	136	2.563	213	57
Mimar-Müh.Şirk.	2.821	235	3.231	269	14
Otel-Moteller	2.504	209	4.087	340	63
Demir-çelik (Tic.)	3.082	257	4.428	369	44
İhracat-İthalat	5.485	457	6.738	561	23