kapat
19.09.2001
Haber İndeksi
Yazarlar
Günün İçinden
Politika
Ekonomi

www.ekdilamerica.com
Dünyadan
Spor
banner
Magazin
Kampüs
Astroloji

Para Durumu
Hava Durumu

Bizim City
Sizinkiler

GREENCARD
Sarı Sayfalar
İstanbul

Cumartesi Eki
Pazar Eki

Künye
E-Posta
Reklam
Arşiv

A T V

Win-Türkçe
ASCII

 

Ladin vurguncu mu?


ABD, Avrupa ve Asya sermaye piyasaları, Ladin'in saldırıdan önce borsalarda manipülasyon yaptığı iddiasını araştırıyor
Dünya tarihinin en büyük terörist saldırısının zanlısı Usame Bin Ladin'in, 11 Eylül'de gerçekleştirilen eylemden önce dünya borsalarında pozisyon aldığı öne sürülüyor. Dünya piyasalarını allak bullak edeceği şüphe götürmeyen bu saldırıdan önce Ladin'in açığa hisse senedi satışı yaptığı ve düşen fiyatlardan tekrar hisseleri geri alıp, milyonlarca dolar kâr etmiş olabileceği iddiası dün gündeme bomba gibi düştü. Uluslararası piyasa düzenleyicileri bu iddianın doğruluğunu araştırmak üzere Pazartesi akşamından itibaren alarma geçirildi.

12 ülke tarafından oluşturulan ve merkezi İspanya'da bulunan uluslararası sermaye piyasaları kuruluşu IOSCO (International Organization of Securities Commissions), üyeleri arasında bir tele konferans düzenlediğini duyurdu. ABD, Almanya, Japonya, İngiltere, Fransa, İsviçre ve İtalya sermaye piyasaları kuruluşları da derin bir inceleme için düğmeye bastıklarını açıkladı.

ABD sermaye piyasaları kuruluşu SEC de Pazartesi günü "Piyasalarımıza teröristlerin karıştığı yönünde haberler duyduk. Denetleme birimimiz söylentilere konu olanlar dahil, korkunç saldırılarla ilişkili olabilecek birçok piyasa hareketini araştırıyor" açıklamasını yaptı.

PARA ÖRGÜTÜ
ABD uzmanları 300 milyon doların üzerinde serveti bulunduğu tahmin edilen Usame Bin Ladin'in parası yönetenlerin geçen haftaki saldırılardan piyasalardan kar edebilecek kadar usta olduğunun altını çiziyorlar. California'daki Monterey Uluslararası Araştırmalar Enstitüsü'nden yapılan açıklamada, bin Ladin'in parasını değişik organizyonlar aracılığıyla değerlendirdiğinin bilindiği ve teröristin böyle bir operasyon yapabilecek birikime sahip olduğu belirtildi.

G. KIBRIS'A UYARI
Bin Ladin'in 1990'lı yıllarda terörist eylemlerini finanse etmek için bir şirket kurduğu ve bu şirketin Sudan, Londra, Hong Kong ve Malezya'da hesapları bulunduğu net olarak biliniyor. Bin Ladin'in daha sonra Güney Kıbrıs, Tunus ve İsviçre'yi de içeren bir mali kuruluşlar ağı oluşturduğu ve böylece Müslüman kuruluşlardan gelen bağışları akladığı söyleniyor. Dün bir açıklama yapan FBI eski Başkanı Woolsey, Ladin'in Güney Kıbrıs'ta mal varlığının bulunduğunu belirterek bu ülkenin kara para aklama cenneti olduğunu söyledi.

İsviçre'de kara para ile mücadele eden kuruluşlar, Lugano merkezli Arapça'da "Allah korkusu" anlamına gelen "Al Taqwa" isimli bir şirket üzerinde yoğunlaşmış bulunuyorlar. İsviçre polisinin bu şirketin geçmişte Bin Ladin adına çok sayıda işlem yapmış olabileceğinden şüpelendiği, ancak net bir kanıt elde edemediği belirtiliyor. Bir söyleşisinde Ladin'le ilişkisini doğrulayan şirketin genel müdürü "Ancak terörle bir ilgimiz yok. Üçüncü dünya ülkelerinde eğitim ve tarımın finansmanı için çalışırız" dedi.

MALİ SAVAŞ AÇILDI
ABD müttefiki olan ülkelerden aynı zamanda terörist gruplarla bağlantısı olan paraların takibi konusunda da yarım istedi. Hazine Bakanı Paul O'Neill pazartesi günü yaptığı açıklamada giriştiklerinin sıradan bir savaş olmadığını belirterek "Bu aynı zamanda bir mali savaştır" dedi.

İDDİA NE?
Amerİkan medyasında yer alan haberlere göre, Amerikan Merkezi İstihbarat Teşkilatı CIA, 11 Eylül öncesinde yüklü miktarda havayolu ve turizm şirketleri hisseleri satanların, bin Ladin ile bağlantısını araştırıyor. Bu haberlere göre, saldırıdan kısa süre önce, Amerika ve Avrupa borsalarında, Bin Ladin'in adamları tarafından milyonlarca hisse satılarak, çok büyük kâr elde edildi. Bin Ladin'in, borsada "açığa satış" (short selling) olarak bilinen ve kısa dönemde borsa satışından kâr etmeyi hedefleyen bir tekniği kullandığı sanılıyor. Buna göre, bin Ladin'in adamları, aldıkları yüklü miktardaki sigorta, havayolu ve turizm şirketleri hisselerini sattılar. Saldırı sonrası başta havayolu şirketleri olmak üzere fiyatlar yüzde 50'ye kadar düşüş kaydetti. Ladin'in adamları daha sonra düşen fiyatlardan hisseleri geri satın alıp, açıklarını kapattılar. Böylece büyük kâr elde ettiler.

Saldırı öncesi düştüler

AXA-Fransız sigorta şirketi
TarihHisse değeri
($)
Piyasa değeri
(Milyar $)
03.09.200126.8743
10.09.200123.6339
17.09.200121.9036

AIG- ABD sigorta şirketi
TarihHisse değeri
($)
Piyasa değeri
(Milyar $)
29.08.200178181
10.09.200174173
17.09.200171165

Munich Re- Alman reasürans şirketi
TarihHisse değeri
($)
Piyasa değeri
(Milyar $)i
03.09.200129452
10.09.200125144
17.09.200123441

AXA İNCELEME İSTEDİ
Fransız sigorta şirketi Axa, Paris Borsası düzenleyici biriminden saldırı öncesi yapılmış açığa satış işlemlerinin bu olayla direkt ilgili olup olmadığının araştırılmasını istedi. Axa yetkilileri, bir süredir açığa satış işlemlerinin tespit edildiğini belirterek "Bu durum, saldırı öncesinde hisse senedi fiyatının neden yüzde 10 düştüğünü de açıklayabilir" dedi. Munich Re'nin hisse fiyatı da 3 Eylül ile 10 Eylül arasında yüzde 14 oranında değer kaybetti. Saldırıdan sonraki gün fiyat yüzde 24 düştü.

Açığa satış çok kolay
Açığa satış işlemi, hisse senedi yatırımcılarının sıkça kullandığı bir yöntem. Açığa satış, "başkasına ait hisse senetlerini ödünç alarak, borsada satmak" anlamına geliyor.

Bir örnekle anlatmak gerekirse; Hisse senedi yatırımcısı, borsada işlem gören bir kağıdın yönünü aşağıya doğru görüyorsa ve elinde bu kağıtlardan yoksa, bu kağıtları başkalarından kiralayarak piyasada satmaya başlıyor. Diyelim kağıdın değeri 10 bin lira. Açığa satış yapan 10 bin liradan satıyor, fiyat 5 bin liraya düşünce geri alıp yerine koyuyor. Bu sırada ödünç aldığı hisseler için kira ödüyor.

ABD'de açığa satış sistemi, Türkiye'nin aksine oldukça kolay ve sistamatik işliyor. Türkiye'de kiralama bedelleri oldukça yüksek olduğu halde ABD'de bu rakamın yıllık yüzde 3'lere geldiği biliniyor. İkinci olarak da kişi istediği kadar hisse senedini alıp açığa satış yapma imkanın bulunması. Büyük ölçekli bu hareketlerin hangi yatırım bankası, hangi fon kisvesi altında yapıldığını bulmak mümkün. Bundan sonra iş bu fonu yönetenlerin kimler adına çalıştığını tespit etmeye kalıyor.

"Tanrım! Nedir bu başımıza gelen"
Dört günlük aradan sonra pazartesi işlemlere başlayan New York Borsası, yüzde 7 oranında değer kaybetti. Kimilerine göre bu düşüş beklenenden iyiydi. Ancak bu kadar yüksek oranlı çöküşe fazla şahit olamayan Wall Street brokerları, özellikle havayolu şirketlerinde yüzde 50'ye varan günlük düşüş karşısında dehşetlerini gizleyemedi.

Dün ise borsa önceki günün aksine sakindi. Endeks, açılıştan itibaren uzun süre yatay seyretti. Günü yüzde -0.19 oranında düşüşle kapattı.

www.superbahis.com
www.sigortam.net

Copyright © 2001, MERKEZ GAZETE DERGİ BASIM YAYINCILIK SANAYİ VE TİCARET A.Ş. - Tüm hakları saklıdır