|
Fiyatları eğitim zıplattı
10 Eylül'de açılacak okullar Ağustos enflasyonunun kaderini belirledi. Geçen ay TEFE yüzde 3.5, TÜFE ise yüzde 2.9 arttı. En büyük artış yüzde 37.3 ile eğitim harcamalarında oldu
Şubat krizinin etkilerinin nispeten hafiflediği yaz aylarında enlasyonu bu kez okul hazırlıkları artırdı. Yazın da etkisiyle Haziran ve Temmuz'daki düşük enflasyonlu aylar geride kalacak gibi görünüyor. Bunun ilk etkisi de Ağustos ayı rakamlarına yansıdı. Okulların açılacağı Eylül ayına yapılan hazırlıkların etkisiyle Ağustos'ta toptan eşya fiyatları yüzde 3.5, tüketici fiyatları da yüzde 2.9 arttı.
Devlet İstatistik Enstitüsü (DİE) tarafından dün açıklanan Ağustos ayı enflasyon rakamları çok da sürpriz olmadı. Geçtiğimiz hafta yapılan tahminler doğrultusunda çıkan rakamlarda geçen ay en büyük artış yüzde 37.3 eğitim harcamalarında gerçekleşti. Ağustos'ta yıllık enflasyon TEFE'de yüzde 69.6, TÜFE'de yüzde 57.5 olarak belirlendi. Ağustos'ta TEFE'deki yüzde 3.5'lik artış son dört yılın Ağustos ayının en yüksek rakamı oldu. Bu rakam 2001'in yaz aylarının en yüksek rakamı olarak karşımıza çıktı.
GIDA VE GİYİM DÜŞTÜ
TEFE'de Ağustos'ta görülen yüzde 3.5'lik artışın yüzde 1.2'si devlet, yüzde 3.5'i özel sektörden kaynaklandı. TEFE'de fiyat artışları devlet sektöründe yüzde 5.0, özel sektörde yüzde 2.9 oldu.
Ağustos verileri okullara hazırlık nedeniyle insanların mecburen de olsa alışveriş yapmak durumunda kaldığını gösteriyor. Buna karşılık gıda, içki ve tütünde yüzde 0.1, giyim ve ayakkabıda da yüzde 2.1 oranında düşüş görüldü. Ağustos'ta konut yüzde 3.9, ev eşyası yüzde 4.8, sağlık yüzde 3.9, ulaştırma yüzde 4.7, eğlence ve kültür yüzde 4.5, lokanta, pastane ve otel yüzde 3.0, çeşitli mal ve hizmetlerin fiyatları da yüzde 1.5 oranlarında arttı.
2000'İN OLUMLU ETKİSİ
Bu yılın 8 aylık dönemindeki enflasyon oranları da toptan eşyada yüzde 54.6, tüketici fiyatlarında yüzde 39.5 olarak gerçekleşti. Geçen yılın düşük enflasyon rakamlarının da etkisiyle Ağustos ayı itibariyle 12 aylık ortalamada yıllık enflasyon, TEFE'de yüzde 46.9, TÜFE'de yüzde 46.5 olarak hesaplandı. Geçen yıl Ağustos'ta yıllık enflasyon toptan eşyada yüzde 48.9, tüketici fiyatlarında yüzde 53.2 olmuştu.
Bu yılki Ağustos fiyatları beklentiler doğrultusunda çıksa da sonuç geçen yılı aratacak nitelikte. Zira, geçen yıl Ağustos'ta TEFE'deki artış yüzde 0.9, TÜFE'deki artış yüzde 2.2 olmuştu.
İkinci dalga çekirdeğe yansıdı
Ağustos ayında çekirdek enflasyon olarak bilinen özel sektör imalat sanayindeki artış yüzde 4.8 olarak açıklandı. Haziran'da yüzde 4.1, Temmuz ayında da yüzde 3.9 olan çekirdek enflasyondaki bu beklenmedik artışta döviz kurunda ikinci kez yaşanan yüksek dalgalanmanın önemli bir etkisinin olduğu belirtildi. Temmuz ayında çekirdek enflasyondaki düşüş, Şubat Krizi'nin ardından sanayinin toparlanmaya başladığı şeklinde yorumlanmıştı. Ancak Ağustos'taki rakamlar özel sektörün yeniden bir zorlanma devresine girdiğini gösteriyor. Ağustos ayı itibariyle son bir yıllık dönemde ise sektörel bazda en yüksek fiyat artışı, yüzde 104.5 ile elektrik, gaz ve su sektöründe gerçekleşti. Yıllık enflasyon, tarım, avcılık, ormancılık ve balıkçılık sektöründe yüzde 41.0, imalat sanayinde yüzde 77.0, madencilik ve taşocakcılığı yüzde 78.3 oldu. Alt sektörler bazında, yıllık en yüksek fiyat artışları yüzde 112.5 ile elektrik, gaz üretimi ve dağıtımı, yüzde 104.4 ile diğer ulaşım araçlarının imalatı, yüzde 101.3 ile metal cevheri madenciliğinde görüldü.
TÜFE
Fiyatı en çok artanlar (%)
| Eğitim kursu | 59.4 |
| Maç bileti | 53.2 |
| Özel liseler | 44.1 |
| Okul çantası | 19.5 |
| Tekel 2000 | 13.6 |
| Kömür | 12.5 |
| Okul ceketi | 12.3 |
| Çamaşır makinesi | 12.3 |
| Toz şeker | 11.1 |
| Tren | 11.0 |
Fiyatı en az artanlar (%)
| Üzüm | 41.0 |
| Kavun | 35.1 |
| Domates | 27.8 |
| Dolmalık biber | 12.7 |
| Tişört | 12.5 |
| Etek | 9.8 |
| Sivribiber | 8.2 |
| Patlıcan | 8.0 |
| Takım elbise . | 7.6 |
| Tayyör | 6.6 |
TEFE
Fiyatı en çok artanlar (%)
| Ateş tuğla | 21.0 |
| Güç transform | 18.9 |
| Asfalt | 18.4 |
| Pamuk, iplik | 14.6 |
| Otobüs | 14.1 |
| Krem deter. | 13.4 |
| Çam çubuk | 12.0 |
| Haber. kablo | 11.2 |
| Ayçiçek yağ | 10.8 |
| Bristol karton | 10.8 |
Fiyatı en az artanlar (%)
| Domates | 36.4 |
| Krom | 14.7 |
| Ham petrol | 3.3 |
| Polyester cips | 3.0 |
| LPG | 3.0 |
| Blister bakır | 1.7 |
| Al. profil | 1.1 |
| Kauçuk sünger | 1.0 |
| Tereyağ | 0.7 |
| Boraks | 0.6 |
İllere göre fiyat artışı
| İl | Artış oranı (%) |
| Antalya | 4.0 |
| Diyarbakır | 3.7 |
| İzmir | 3.3 |
| Denizli | 3.2 |
| Kayseri | 3.2 |
| Ankara | 3.1 |
| Zornguldak | 3..1 |
| Adana | 2.9 |
| İstanbul | 2.9 |
| İçel | 2.8 |
| Malatya | 2.7 |
| Kocaeli | 2.7 |
|