  
TPKKHK ve döviz büfeleri
Başlıktaki "TPKKHK" yasa dışı bir örgütün kısaltılmış adı değil. 1567 sayılı "Türk Parasının Kıymetini Koruma Hakkında Kanun" diye bir kanun var, onun kısaltılması... "Herhalde bu kanun pek uygulanamamış ya da yetersiz kalmış ki, Türk Parası bu hallere gelmiş" diye düşüneceğinizi tahmin ediyorum. Haklısınız. Türk Parasının Kıymetini Koruma ile ilgili bu Kanunda ve bu Kanuna göre çıkarılan 32 sayılı Karar'da dövizle alış-veriş konusunda da, önemli düzenlemeler yeralıyor.
Unutulan önemli şey
Son günlerde, dövizle alış-veriş yapmanın, kira ve ücret ödemenin yasaklanması yoğun bir şekilde tartışılıyor. Bu aşamada, dövizden TL.'ye dönüşün nasıl sağlanabileceği konusunda bazı yöntemler de araştırılıyor. Ancak, unutulan önemli bir şey var.
1567 sayılı Türk Parasının Kıymetini Koruma Hakkında Kanun'un Türk parasının kıymetinin korunması için Bakanlar Kurulu'na verdiği yetki kapsamında çıkarılan 32 sayılı Kararın 4/c maddesine göre; Türkiye'de yerleşik kişilerin, Türkiye'de yerleşik kişilerden yapacakları işlemler nedeniyle, döviz kabul etmeleri mümkün değil. Kabul edilmesi halinde, "kambiyo suçu" işlenmiş sayılıyor.
Görüldüğü gibi, ülkemizde, dövizle alış-verişi ve diğer işlemleri yasaklayan ve suç kabul eden bir yasa ve o yasaya göre çıkartılmış bir Kararname var. Nedense, böyle bir düzenlemenin olduğu, yıllardır unutulmuş. Bunu, daha döviz-TL. tartışmaları başlamadan 8 Haziran 2001 tarihinde ayrıntılı olarak açıkladık. Böyle bir düzenleme var ancak yetersiz. Şu aşamada yapılacak olan kanunda yeralan ve dövizle satış, kira ya da ücret kabul etmenin cezası olan 144 milyon 760 bin TL. "Kambiyo suçu" cezasını artırmak olmalı. Bu tutar caydırıcı bir miktara yükseltilirse sorun çözümlenir.
Özetle, dövizle işlem yapılmasını "kambiyo suçu" olarak nitelendiren, buna uymayana da 144 milyon 760 bin TL. ceza kesilmesini öngören yasa maddesinin, yeniden düzenlenmesi ve cezanın artırılması gerekiyor.
Döviz büroları
Dövizin, TL. karşılığında sürekli değer kazanmasının ya da halkın dövize yönelmesinin, son zamanlardaki ana nedeni "güven sorunu" ile ilgili. Bunu hepimiz biliyoruz. Mevcut yönetim, halka güven verdiği ölçüde, bu tırmanış önlenebilecek.
Ancak, bu konuda bir diğer sorun da "döviz büroları" ile ilgili. Döviz büroları, döviz alıp satıyorlar. Bazı ülkelerde olduğu gibi, sadece döviz alıp karşılığında TL. vermeleri sağlansa, döviz satışı yasaklansa, dövize hücumu etkileyen önemli bir neden ortadan kalkmış olur.
Bu arada, çoğu döviz bürosu, döviz aldığında vatandaşa "döviz alım belgesi" yerine, hiçbir yasallık taşımayan "döviz fiyat kupürü" veriyor. Verilen kupür, şekil olarak döviz alım belgesine benzetildiği için, müşteri de olayın inceliğini farketmiyor. Böylece, sadece belgesiz işlemden dolayı yılda yüztrilyonlarca liralık kaçak oluyor.
Gereken yasal düzenlemeler yapılıp, denetim ve yaptırımlar uygulandığında, halk da bilinçlendiğinde, çok şey düzelecektir...
|
Magazin
