Aslında ilk sinyal, ASO Başkanı Zafer Çağlayan'dan gelmişti. Çağlayan, iki ay önce Devlet Bakanı Kemal Derviş'i organize sanayi bölgesine davet etmiş ancak, "sabır" tavsiyeleri ağır basınca, "Dereye su gelinceye kadar kurbağanın gözü patlayacak" demişti.

Ardından, Hazine Müsteşarı Faik Öztrak konuştu. Öztrak, Kore örneğini verdi ve bu ülkenin de tıpkı Türkiye gibi önce finans sektöründeki sorunları çözmekle işe başladığını, asıl sorunun reel sektörde olduğunu farkettiği sırada, finans sektörünü tedavi reçetesinin yetersiz kaldığını belirtti.

Derken TOBB Başkanı Rıfat Hisarcıklıoğlu sahneye çıktı. Başkan, Anadolu turunda, nabzın yavaşladığını gördü ve soluğu Başbakanlık'ta aldı. Acilen sektör toplantıları düzenledi.

Tüm bu çabalara karşın, gerek finans sektörünün gerekse devletin, üreten kesimlere kaynak aktaracak durumda olmadığı anlaşılıyor.

Örneğin, Kamu Bankaları Ortak Yönetim Kurulu Başkanı Vural Akışık, "Yeni kaynakların bulunması kadar bu kaynakların kime kullandırılacağı da önem kazanıyor" uyarısında bulunuyor.

BDDK Başkanı Engin Akçakoca ise "Önce davranan alacağını önce alır" yaklaşamının bırakılmasını istiyor.

Son noktada ise Bankalar Birliği'nin bir raporu ön plana çıkıyor. Reel sektör taze kaynak için kıvranırken, bankalar cephesi kredi aktarımını sınırlayan nedenlere dikkati çekiyor:

*Mali sistem hızla küçülüyor.

*Kamunun, mevcut kaynaklar üzerindeki talebi artıyor.

*Mevduat kısa vadede toplanıyor.

*Yurtdışından kaynak girişi duruyor.

*Bankaların sermayesi küçülüyor.

*Tahsili gecikmiş alacaklar büyüyor.

*Teminatların değeri azalıyor.

Sonuç olarak; ekonomik programın sadece hükümete ait olmadığını unutmadan, reel sektörü yaşatacak çözümleri bulmamız gerekiyor. Aksi takdirde, mevcut işsizler ordusuna eklenen, şimdilik tazminatları ile idare eden, yakında tekrar iş piyasasına gelecek olan yüzbinleri frenlemek kolay olmayacak.