Win-Türkçe
ASCII

ŞÜKRÜ KIZILOT(skizilot@sabah.com.tr )

11 altın il ve balık

81 ili tek tek taradık ve içlerinden, özellikli 11 ili bir tarafa, 70 ili de diğer tarafa koyduk. Özellikli 11 ile "11 Altın İl" dememizin nedeni, bu illerin bütçe gelirlerinin, giderlerinden fazla olmasından kaynaklanıyor. Diğer 70 ilin gelirleri, giderlerini karşılamıyor.

11 altın ilin bütçe gelir ve giderlerinin karşılaştırılması
(Ocak-Temmuz 2001)

No	Milyar TL.	Tahsilat (1)	Giderler (2)	%(1/2)
1	Kocaeli	2.358.828	150.792	1.561
2	İstanbul	7.030.136	1.382.650	508
3	Tekirdağ	143.343	60.058	239
4	Ankara	3.304.514	1.521.842	217
5	İzmir	1.009.478	513.931	196
6	Bursa	436.814	257.363	170
7	Zonguldak	90.491	56.543	160
8	Hatay	163.681	106.948	153
9	İçel	190.259	148.979	128
10	Yalova	18.577	15.178	122
11	Rize	29.805	28.364	105

KAYNAK : Maliye Bakanlığı Gelirler Genel Müdürlüğü Kamu Hesapları Bülteni TABLO I

Tablo I'in incelenmesinden de, farkedileceği gibi, 2001 yılının ilk 7 ayında, yukarıdaki 11 ilin gelirleri, giderlerinin üzerinde. Kalan 70 ilin ise, ilk 7 aydaki gelirleri, giderlerini karşılayamıyor.

Bu anlamda, tersinden bir sıralama yaptığımızda, gelirleri giderlerini en düşük oranda karşılayan ilin, yüzde 7 ile Hakkari olduğu farkediliyor. Sıralama, Tablo-II'deki gibi.

Gelirleri giderlerini karşılamayan iller
(Ocak-Temmuz 2001)

No	Milyar TL.	Tahsilat (1)	Giderler (2)	%(1/2)
1	Kocaeli	2.358.828	150.792	1.561
1	Hakkari	3.194	43.085	7
2	Bingöl	3.281	35.648	9
3	Siirt	4.320	41.136	10
4	Tunceli	3.783	34.028	11
5	Bitlis	4.794	36.634	13
6	Van	17.080	125.296	14
7	Muş	4.906	34.309	14
8	Diyarbakır	34.692	208.013	17
9	Kars	7.833	43.694	18
10	Bayburt	1.945	11.018	18
11	Ardahan	3.075	16.625	19

TABLO II Gelirleri giderlerini karşılamayan iller

(Ocak-Temmuz 2001)

Liste Erzurum, Erzincan, Gümüşhane, Mardin, Batman, Kilis diye uzayıp gidiyor. Gelirleri, giderlerini karşılayamayan iller dikkatle incelendiğinde, bunların doğu illeri olduğu farkediliyor. "Bir kimseye hergün iki tane balık vermektense, ona balık tutmasını öğret" atasözündeki gibi, doğu bölgesine her yıl para desteği yapmaktansa, para kazanacağı, gelir elde edeceği bir düzeni kurmak gerekiyor.

Bu da çok kolay... Nasıl mı? Bakın Romanya'ya, Bulgaristan'a... Bu ülkeler, yatırımcıya 15 yıl vergi muafiyeti, bedava arsa tahsisi ve daha birçok avantajlar sağlıyor. Sağlayalım aynısını Erzurum'a, Kars'a, Hakkari'ye ve diğer doğu illerine bakın bakalım neler olur.

Örneğin, sadece 2000 yılında Romanya'ya, Bulgaristan'a 1 milyar dolarlık yatırım yapan Türk girişimcisi, bundan böyle Erzurum'u Romanya'ya, Van'ı Bulgaristan'a tercih eder mi etmez mi? Tanıyın aynı avantajları ve sonuçları da izleyin görün....