Gazete önce haberdir. Gazeteci her şeyden önce habercidir; "doğru"yu araştıran, bulan ve bütün insanların "hizmet"ine sunan kişidir. Bu yüzden gazetecilik "resmi" değildir ama, "toplumsal" ve "kamusal" bir meslektir.
Gazetecilik varoldukça "meslek ilkeleri"ni yerleştirme çabaları da varolacaktır. ABD Profesyonel Gazeteciler Derneği de, ülkesinde yaygın ve etkili bir meslek örgütü olarak ayrıntılı bir "etik ilkeler" metni kabul etti. Bu metin, gazeteciler ve meslek profesyonellerinin yanında bütün "okur"ların da okuması gereken bir metindir. Bir girişten sonra "Gerçeği ara ve aktar" diye başlamaktadır:
"Gazeteciler haberi toplarken, aktarırken ve bu haberi yorumlarken dürüst, adil ve cesaretli olmalıdırlar.
Gazeteciler:
* Tüm kaynaklardan elde edilen bilgilerin doğruluğunu araştırmalı ve dikkatsizlikten kaynaklanan hatalardan kaçınmak için çaba göstermelidirler. Bilinçli çarpıtmalara asla izin verilemez.
* Haberlere konu olan kişilere, kendilerine ilişkin suçlamalara yanıt verme fırsatı sağlamak için gayretli bir şekilde ulaşmaya çalışmalıdırlar.
* Kaynakları mümkün olduğunca belirtmelidirler. Kamuoyu, kaynakların güvenilirliği konusunda bilgi edinme hakkına sahiptir.
* Kaynağı gizleme sözü vermeden önce kaynağın gerçek niyetini sorgulamalıdırlar. Bilgi karşılığında yapılan vaatlere ilişkin koşulları açıklığa kavuşturmalıdırlar. Sözlerine sadık kalmalıdırlar.
* Başlıkların, haber duyurularının, promosyon materyallerinin, fotoğrafların, görüntülerin, seslerin, grafiklerin ve alıntıların doğruları temsil ettiğinden emin olmalıdırlar. Olayları bağlamlarının dışına çıkarmamalı veya basitleştirmemelidirler.
* Haber fotoğraflarının veya görüntülerinin içeriğini asla çarpıtmamalıdırlar. Teknik berraklık açısından görüntüyü büyültmek hoş görülebilir. Montajlar ve resimli betimlemeler açıkça belirtilmelidir.
* Aldatıcı canlandırmalardan veya kurmaca haberlerden kaçınmalıdırlar. Eğer bir olayı anlatmak için canlandırma gerekliyse, sunulanın canlandırma olduğunu belirtmelidirler.
* Kamu açısından yaşamsal değere sahip enformasyonu geleneksel yöntemlerle elde etmek mümkün olduğu sürece, kimlik gizlemek veya diğer hileli yöntemlere başvurmaktan kaçınmalıdırlar. Bu tür yöntemler kullanmışlarsa haberde bunun nedenini açıklamalıdırlar.
* Asla aşırma yapmamalıdırlar.
* Genel kabul görmese bile, habere konu olan insani deneyimleri tüm boyutlarıyla ve başkalıklarıyla birlikte, cesaretle söylemelidirler.
* Kendi kültürel değerlerini sorgulamalı ve bu değerleri başkalarına empoze etmekten kaçınmalıdırlar.
* Irk, cinsiyet, yaş, din, etnik kimlik, coğrafya, cinsel eğilim, sakatlık, fiziksel görünüm, toplumsal statüye ilişkin basmakalıp yargılardan kaçınmalıdırlar.
* İğrenç olduğunu düşünseler bile, her türlü fikrin serbestçe değişimini desteklemelidirler.
* Sessizlerin sesi olmalıdırlar; resmi ve gayriresmi enformasyon kaynakları eşit derecede geçerli kaynaklar olabilirler.
* Haberi ve destekleyici yorumu birbirinden ayırmalıdırlar. Analiz ve yorumlar açıkça belirtilmeli ve bunlar gerçeği veya bağlamı çarpıtmamalıdırlar.
* Haberleri reklamlardan ayırmalı ve ikisi arasındaki çizgiyi bulanıklaştıran haber-reklamlardan kaçınmalıdırlar.
* Kamusal işlerin usulüne uygun yürütüldüğünü ve hükümet kayıtlarının denetime açık olmasını sağlamanın görevleri arasında bulunduğunu unutmamalıdırlar.
Magazin
