kapat
31.07.2001
Haber İndeksi
Yazarlar
Günün İçinden
Politika
Ekonomi

banner
Dünyadan
Spor

www.ciceknet.com
Magazin
Astroloji

Para Durumu
Hava Durumu

Bizim City
Sizinkiler

www.euronet-tr.com
Sarı Sayfalar
İstanbul

Cumartesi Eki
Pazar Eki

Künye
E-Posta
Reklam
Arşiv

A T V

Win-Türkçe
ASCII

banner
 

Altını, yastık altından kriz çıkardı


Krizde alım gücü düşen Türk halkı, gelecek güvencesini bozduruyor. 2000'in 7 ayında 75 ton olan hurda altın dönüşü, bu yıl 200 tona çıktı
Yıllardır ekonomiye kazandırılmasına uğraşılan yastık altındaki altın, kriz baskısıyla dışarı çıktı. Özellikle geleneksel Türk ailesinin "gelecek güvencesi" olarak gördüğü ve zora düşülmedikçe bozdurulmayan altın, reel gelirler azalınca, bütçeye destek çıktı. 2001'in ilk yedi ayında Türk halkı, parasal değeri 1 milyar 300 milyon dolar (1.5 katrilyon lira) olan yaklaşık 200 ton altınından vazgeçti.

RÜYA BİTTİ
İstanbul Kuyumcular Odası verileri, krizin özellikle Türk kadınının en önemli tasarrufu olan altını nasıl hurdaya çevirdiğini ortaya koydu. Oda verilerine göre 24 ayar has altına dönüştürüldüğünde yaklaşık 150 tona ulaşan, 200 ton takı ve külçe altın, yastık altından çıkıp kuyumcularda bozduruldu.

İstanbul Kuyumcular Odası Başkanı Mustafa Yılmaz Öztepe'nin Türkiye'nin rüya gibi bir dönemden geçtiği 2000 yılının aynı dönemi için verdiği rakamlara bakılınca, krizin darbesi daha net şekilde ortaya çıktı: Geçen yılın Ocak-Temmuz döneminde geri dönen hurda altın miktarı sadece 75 ton. Arada 125 tonluk bir fark var. Yani geçen yıla göre "bozdurulan güvence" miktarı 2.5 kat arttı!

Kriz orta sınıf Türk ailesini kolundaki bilezikten, yastık altındaki çeyrek altından vazgeçirirken, bu olumsuzluk altın üreticisine de yansıdı. İç pazardaki daralma, alışverişin düşmesi, küçük ve markasız üreticilerin de tek tek dükkân kapatmasına neden oldu.

GÜNDE BİR FİRE
Kuyumcular Odası Başkanı Öztepe krizin altın üreticilerine yansıyan boyutunu şöyle dile getirdi:

"Alışveriş yok gibi. Eskiden eşine dostuna yarım altın alıp düğünde takanlar, şimdi ya çeyrek alıyor ya da hiç almıyor. Zaten Cumhuriyet gibi altınları 1 milyon lira kadar küçük bir kâr marjıyla Darphane basıyor. Bilezikte de kâr marjı çok düşüktür. Asıl gerdanlık, yüzük gibi ürünlerde kâr var. Ancak onların da satışı durdu. Bu nedenle özellikle küçük üreticiler zor durumda. İstanbul'da 27 temsilciliğimiz var. Her 15 günde bir gelen raporlarda 20 kadar imalathanenin kapandığı görülüyor. Yani günde birden fazla üretici kepenk indiriyor."

Turizm de kurtarmadı
İç pazara mal satamayan sektörün turizm veya ihracat rakamları da parlak değil. Sektörün yüzde 90'ını temsil eden İstanbul, Ege ve Akdeniz'den gelen verilere göre kuyumcular 'turizm patlamasından' nasibini alamamış. Çünkü turist artsa bile, altın alacak turist gelmiyor. ABD'nin 1 Temmuz'dan itibaren ithalata vergi koyması da ihracatı düşürdü. Geçen yılın ilk 7 ayında 126.1 ton altın ithal eden Türkiye, bu yıl 33.3 tonda kaldı.

Nadin TAŞCIOĞLU


Copyright © 2001, MERKEZ GAZETE DERGİ BASIM YAYINCILIK SANAYİ VE TİCARET A.Ş. - Tüm hakları saklıdır