Win-Türkçe
ASCII

DIŞİŞLERİ ISRARLI
Çin'in hükümet nezdindeki ısrarlı temasları sürerken, geminin geçişinden yana tavır koyan tek kurum olan Dışişleri Bakanlığı'ndan ilginç bir öneri geldi. Dışişleri, dev geminin İstanbul Boğazı'nın güvenliğini tehdit etmeden geçebilmesi için, "ikiye bölünmesi"ni önerdi.

Dışişleri, Montrö Anlaşması'nın bu konudaki standartları belirlediğine dikkat çekerek, geminin Ukrayna'dan ayrılmadan önce, 155'er metrelik iki bölüme ayrılmasını gündeme getirdi. Ancak Dışişleri'nin bu önerisi, Denizcilik Müsteşarlığı'nın itirazı ile karşılaştı.

İLK DURAKTA TAKILDI
Türkiye ile Çin'i, daha sonra da Çin ile Ukrayna'yı karşı karşıya getiren Varyag'ın macerası, iki yıl önce Çin'in bu gemiyi Ukrayna'dan satın alması ile başladı. Geminin Ukrayna'dan Çin'e gidebilmesi için Karadeniz ve Boğazlar'dan geçerek Süveyş Kanalı'ndan Hint Okyanusu'na açılması gerekiyordu. Çin Hükümeti, hemen Başbakanlık'a başvurarak Boğazlar'dan geçiş izni istedi. Talep önce Denizcilik Müsteşarlığı tarfından incelendi. Ukrayna'ya gönderilen teknik heyet, gemiyi yerinde inceledi ve 310 metre boyundaki dev geminin Boğazlar'dan geçemeyeceğine karar verildi.

ZİYANG DEVREYE GİRDİ
Gemisi Ukrayna'da kalan Çin, işin peşini bırakmadı. Çin Devlet Başkanı Zeming Ziyang bile bir buçuk yıl önce yaptığı ziyarette, konuyla ilgilenilmesini Başbakan Bülent Ecevit'ten bizzat rica etti. Çin Hükümeti'nin ve Dışişleri'nin itirazı sürdürmesi üzerine Başbakanlık'ta bir komisyon oluşturuldu. Başbakanlık, Genelkurmay, Denizcilik Müsteşarlığı, Milli Savunma Bakanlığı ve Dışişleri Bakanlığı temsilcilerinden oluşan komisyon, geminin boğazlardan geçemeyeceği yönündeki nihai kararı verdi.

FESTİVAL GEMİSİ
1985'te uçak gemisi olarak yapımına başlanan Varyag, Sovyetler Birliği dağılınca Ukrayna ulusal donanmasında kaldı. Mali güçlükler nedeniyle yapımı tamamlayamayan Ukrayna, gemiyi 'eğlence gemisi' olarak Çin'e sattı. Boyu 310 metre olan gemi, Boğazlar'dan geçirilirken römorkörlerle birlikte 550 metreyi bulacaktı. Çin, geminin üzerinde festivaller ve uluslararası toplantılar organize etmeyi planlıyordu.

KARADENİZ'DE UZUN BEKLEYİŞ

411 gündür denizdeler
Türkiye ile Çin Halk Cumhuriyeti arasında diplomatik krize yol açan Varyag adlı uçak gemisinin kaderi dünya basınının da gündeminden düşmüyor. Çin'in Ukrayna'dan satın aldığı 310 metrelik geminin hikayesi son olarak Amerika'nın saygın gazetelerinden Washington Post'ta yer aldı. Gazetenin İstanbul muhabiri Ralph Boulton, dümeni ve motoru bulunmayan uçak gemisini Çin'e götürmeyi planlayan şirket ve çoğu Filipinli olan 18 mürettebat ile konuştu. 411 gündür Karadeniz sularında dolaşan mürettebat gemiyi cezaevine benzetiyor.

Gemi değil Alcatraz
Dev gemiyi çekecek römorkorlarda kalan mürettebatın Çin'e gitme umutları gün geçtikçe azalıyor. "Her sabah 'geçiş izni aldık' müjdesini duymak istiyoruz" diyen Sandy Cape adlı römorkörün Filipinli kaptanı Ray Abagatnan, "Dün, bugün, yarın... Bu iş tam bir kısırdöngü. Uçak gemisine isim taktık. Artık ona Varyag değil Alcatraz diyoruz. Çünkü bizim için hapishaneden farksız oldu" diye konuştu. Dev bir uçak gemisini çeken bir römorkörün dünyada bir ilk olduğunu söyleyen Abagatnan, durumun gün geçtikçe kötüleştiğini belirtti.

Satranç, tek eğlencemiz
Geminin yolculuğa başladığı 14 Haziran 2000'den bu yana denizde olduklarını söyleyen Ukraynalı Mihail Arivoruchao "Burada günler çok sıkıcı geçiyor. Moralimi tecrübeli Filipinliler düzeltiyor. Yoksa çoktan bunalıma girerdim. Eşimi ve çocuklarımı özledim" diyor. Washington Post muhabiri Boulton yazısında, gemi mürettabatının günlerini kitap okuyarak, televizyon seyrederek ve satranç oynayarak geçirdiğini belirtiyor. 800 metre arkalarındaki Varyag ile saatte 3.5 kilometre yol gittiklerini belirten mürettebat, hafta sonlarını ise bira ve mangal partileri ile değerlendiriyor.

Sibel YÜKSEK