|
Akıl satamaz oldum
Koç Holding Stratejik Planlama Grup Başkanlığı'ndan ayrılıp kendi şirketini kuran Necati Arıkan, "Tahmin yapmakta bu denli zorlandığım bir dönem olmamıştı" diyor
Koç Holding'deki 36 yıllık çalışma hayatını, Stratejik Planlama Grubu Başkanı olarak geçtiğimiz yıl noktalayan ve kendi danışmanlık şirketini kuran Necati Arıkan, "Hiç bu kadar belirsiz bir dönem yaşamamıştım" dedi. Koç Holding'deki görevinden yaş haddi nedeniyle ayrılan Arıkan, Sinerji adlı danışmanlık şirketini resmen kurmadan, Türkiye'nin çeşitli yerlerinden telefonlar alarak danışmanlık hizmeti vermeye başlamıştı. Ancak Türkiye'nin en büyük gruplarından birinde planlama yapmanın deneyimi bile Arıkan'ın bugünkü ortamda rahatça akıl vermesine yetmedi. Arıkan, Türkiye'de son dönemde iş yapmanın zorluğunu, "Bazen danışmanlık taleplerini geri çeviriyorum. Bu ortamda tahmin yapmak da zorlaştı" sözleriyle ifade etti.
SİYASETİN YÜKÜ
*Yıllarca büyük bir grubun stratejik danışmanlık gibi önemli bir konuda sorumluluğunu üstlendiniz. Bugün ise şirketler size gelip, geleceklerini belirlemenizi istiyor. Hangisi daha stresli?
Ben Koç Grubu'nda çalışırken Türkiye'nin durumu bu kadar belirsiz değildi. 1994 krizini ele alırsak, 5 Nisan kararlarından sonra tahmin edilebilir bir atmosfer vardı. O zaman dolar yükseldi, onun düşeceğini biliyorduk. Yılı daha düşük bir kurla kapattı. Kur ve enflasyon tahmini yapılabiliyordu. Ama şimdi yarın ne olacağını bilmiyoruz. Uygulanan program siyasi konjonktüre çok bağımlı. Sözgelimi bana geçen haftalarda bir şirket gelip tahmin yapmamı isteseydi ona 'Dolar düşecek, çünkü turizm geliri artıyor' derdim. Ama bugün aynısını söyleyemem. Bu dönemde yatırım falan durdu. Sadece dış kaynaklı kredisi olan sektörlerde yatırım var. Hammadde ithal edenler de zorluk yaşıyor.
*En çok hangi sektörler sıkıntılı?
Hemen her sektörde bu var. Sadece yatırım mallarında değil, tüketim mallarında da hareket yok ve çok endişe ediyorum. Birçok işyeri üretimi durdurmak, fabrika kapatmak zorunda kalabilecek. Ücretsiz izinler yaygınlaşıyor.
GERİ ÇEVİRİYORUM
*En çok hangi konuda danışıyorlar?
Şu aralar en fazla ithal hammadde borcu olanlar arıyor. Üretimi ithal hammadde ile yapanlar strateji belirlememi istiyor. Bazı durumlarda bir şey söylemek çok zor oluyor.
*Bu ortamda yol göstermek de riskli. Geri çevirdiğiniz iş oluyor mu?
Oluyor tabii. 'Ben böyle bir ortamda tahmin yapamam' diyorum.
BİZE HEP İHTİYAÇ VAR
*Profesyonel yönetici olduğunuz dönem ile bugünün yorgunluğunu kıyaslasak...
Şimdi daha çok çalışıyor gibi görünüyorum. İstanbul Sanayi Odası, İktisadi Kalkınma Vakfı, TÜSİAD ve pek çok başka yerde görevlerim var. Buralar daha çok zamanımı alıyor.
*Belirsizlik uzar ve danışmanlık hizmeti vermek daha da zorlaşırsa devam eder misiniz? Yoksa bir sahil kasabasını düşlemeye başlar mısınız?
Ben her zaman insanların danışmanlığa ihtiyacı olacağını düşünüyorum. Yabancı şirketlerle de tamasımız oluyor. Türkiye'de gerçekten rekabet gücü olan bir reel ekonomi var. Bu hala yerinde duruyor. Türkiye'de çok hızlı gelişme olacağına inanıyorum.
Yabancı yatırımcı risk almalı
*Yabancılar ne düşünüyor?
Pek çok yabancı yatırımcı beklemeyi tercih ediyor. Türkiye'nin istikrara kavuşmasını bekliyorlar. Ondan sonra pek çok yabancı yatırımcı gelecek. Bakın İran pazarı bize açılmaya başladı. Yakında Irak pazarı açılacak. Türk Cumhuriyeti pazarları da yakınımızda. Bulgaristan da ilgileniyor. Bizim gibi danışmanlar da yabancılar, 'Türkiye'de yatırım yapabilirsiniz' diyecek hale gelebilecek. Ben bugün de yabancılara 1970'li yılları örnek gösteriyorum. 'O yıllarda Türkiye'ye gelen yabancı sermaye büyük bir varlık yarattı. Tofaş ve Renault risk alarak Türkiye'ye geldiler' diyorum. Hata yapmayan yabancı sermayenin uzun vadede kayba uğramadığını söylüyorum. Ama istikrarsızlık olunca sadece yabancılar değil, Türkiye'den mal ithal edecek olanlar da tereddüt ediyor.
Esen PİŞİRİCİ
|